Grondtransacties ondoorzichtig

DEN HAAG, 10 SEPT. De grondtransacties van het rijk zijn onvoldoende te controleren. Alleen met veel moeite valt te achterhalen wat de opbrengsten van welke verkopen zijn en aan wie die ten goede komen. Dat stelt de Algemene Rekenkamer in haar rapport Grondtransacties van het rijk, dat gisteren is gepubliceerd.

De financiële administratie van de betrokken ministeries bieden vaak niet de gewenste duidelijkheid, aldus het rapport. Zo ontbreken bij de ministeries van Defensie en VROM doorgaans taxatierapporten bij grondtransacties. Ook zijn er geen bijzondere maatregelen getroffen om fraude en corruptie te voorkomen door medewerkers die bij grondtransacties betrokken zijn. Vooral bij het ministerie van Landbouw is dit een probleem, aldus de Rekenkamer. “De externe taxateur verricht de taxatie, voert de onderhandelingen en tekent ook nog vaak het koopcontract.” De betrokken ministers van Landbouw, Financiën, Verkeer en Waterstaat, VROM en Defensie hebben inmiddels aangekondigd hun administratieve organisatie rond grondtransacties te verbeteren.

Jaarlijks koopt het rijk 1.700 stukken grond aan, bijvoorbeeld voor de aanleg van wegen, en natuurgebieden. Het rijk verkoopt ieder jaar 1.300 stukken grond. Met die transacties is in totaal een bedrag gemoeid van 700 miljoen gulden per jaar. Ministeries die grond verkopen zijn Landbouw en Financiën. Het laatste doet dat namens Verkeer en Waterstaat, VROM en Defensie, die een deel van de opbrengst zelf mogen houden. Daarover bestaan allerlei afspraken, maar een poging daarin eenheid te scheppen, is mislukt. Dit heeft tot gevolg dat er geen sprake is van een doorzichtige presentatie op de begroting. Staatssecretaris Vermeend (Financiën) erkent het probleem, maar ziet geen mogelijkheid dit te verbeteren, zonder te tornen aan de afspraken met de ministeries.