Fiat en VW profiteren meest van nieuwe groeimarkten; Opel investeert miljarden

Autofabrikanten presenteren zich deze week op de autoshow van Frankfurt. Volkswagen gaat het van de Europeanen ongetwijfeld het best.

FRANKFURT, 10 SEPT. Naast Fiat profiteert van de Europese autofabrikanten Volkswagen het sterkst van groeimarkten in Azië en Zuid-Amerika. Ook Opel dankt een groot deel van haar expansie aan die regio's, maar de Duitse dochter van General Motors is in feite een Amerikaanse fabrikant. Niettemin maakte GM-topman Louis Hughes gisteren tijdens de autosalon van Frankfurt een omvangrijk investeringsprogramma van 's werelds grootste autofabrikant buiten de VS bekend van bijna 10 miljard gulden. De succesvolle Duitse dochter Opel zal daar - ondermeer met de productie van de nieuwe Astra - het merendeel van opsouperen.

Het bekostigen van de groei van Opel buiten de grotendeels verzadigde Europese en Duitse markt kost blijkbaar veel geld. Een euvel waar topman Ferdinand Piëch bij VW ook mee kampt. Vorige week maakte VW's financiële man Klaus Kocks tenminste bekend dat VW een emissie voorbereidt die het autoconcern zeven miljard mark moet opleveren. Niet alleen de aandeelhouders van VW - die de koers van hun stukken in één dag met ruim tien procent op de beurs van Frankfurt zagen kelderen - waren not amused, ook collega fabrikanten waren op hun hoede. Wat moest VW met zoveel geld als het al over liquide middelen van zeker 15 miljard mark beschikte om nieuwe activiteiten in Azië en Zuid-Amerika ruimschoots te kunnen financieren?

Onmiddellijk doken speculaties de kop op over een overname van Volkswagen, van Porsche bijvoorbeeld. Gezien de familierelatie van miljardair Piëch met de familie Porsche (grootvader Ferdinand Porsche bouwde de eerste VW-Kever) niet eens zo'n wilde gedachte. Hoewel Porsche-voorzitter Wendelin Wiedeking een dergelijk scenario rigoureus van de hand wijst, wenste Piëch niet eens op de speculaties in te gaan. Hij maakte zijn reputatie van 'beste ingenieur onderde bestuursvoorzitters van autofabrikanten' waar door met name het nieuwe produktenpakket van VW centraal te stellen . Piëch leeft op als hij over techniek kan praten. Want hogere winsten en verkopen bij VW zijn weliswaar mooi, het kan bij Piëch niet in de schaduw staan van het ambacht van auto's bouwen.

Niettemin slaagde VW er in de eerste zeven maanden van 1997 in 10 procent meer auto's te verkopen dan in dezelfde periode vorig jaar. Terwijl de verwachte verkooptopper - de nieuwe Golf - pas op het punt van lanceren staat. VW verkocht de eerste zeven maanden 2,92 miljoen auto's, voornamelijk dankzij het succes van de vernieuwde Passat. Het leverde in Europa een toename op van 7,7 procent (1,91 miljoen auto's).

Dochter Audi bleef niet achter en zag de verkopen toenemen met 15 procent tot 370.000 auto's. Audi blijkt overigens geen uitzondering, want alle Duitse fabrikanten (VW, BMW, Mercedes-Benz en Porsche) zetten met name op de belangrijke markt van de Verenigde Staten in de eerste helft van 1997 meer auto's af dan in de vergelijkbare periode vorig jaar.

Opel - dat eveneens Duitsland als thuisbasis heeft - heeft ook een uitstekende eerste helft achter de rug. De omzet steeg het eerste half jaar met 1,1 miljoen mark naar 15,6 miljard. In Duitsland alleen al werden de eerste zeven maanden 345.000 Opels verkocht. In Nederland is Opel al zevenentwintig jaar ononderbroken marktleider, hoewel VW aan die positie tornt.

In het duurdere segment heeft BMW van de Duitse fabrikanten de meeste problemen. Bestuursvoorzitter Bernd Pischetsrieder profeteerde gisteren “een leuke winst voor 1997”, maar moest wel erkennen dat de moeilijkheden bij de Britse dochter Rover nog lang niet zijn overwonnen. Het produceren van een Rover kost aan loonkosten in Engeland beduidend minder dan het maken van een BMW in Duitsland, maar toch blijft Rover - dat nog steeds leunt op de Japanse techniek van Honda - in de rode cijfers zitten. BMW-Rover zette in de eerste acht maanden van dit jaar in totaal 820.000 auto's af. Hoewel alleen de verkoop van 158.000 BMW's in Duitsland (een stijging van 10 procent) Pischetsrieder tevreden kan stellen.

Bovendien houdt BMW er branchevreemde activiteiten op na. Samen met Rolls Royce ontwikkelt en produceert BMW vliegtuigmotoren. Beide fabrikanten hebben een ambitieus programma ontwikkeld. Maar gezien de moordende concurrentie biedt dit BMW nog weinig perspectief.