Bovenwereld zet politie onder druk om informatie

DEN HAAG, 10 SEPT. Politiemensen komen steeds meer onder druk te staan bij vragen om informatie uit de bovenwereld, zoals banken en verzekeringsmaatschappijen. Agenten lekken informatie uit de politieregisters meestal binnen sociale structuren als de familie- of vriendenkring, de sportclub, het kantoor of het 'old boys-netwerk', de voormalige collega's.

Dit staat in het rapport 'Lekken of verstrekken?' van het Instituut voor Toegepaste Sociale Wetenschappen (ITS) van de Katholieke Universiteit van Nijmegen. Het betreft een onderzoek naar informele informatie-uitwisseling tussen opsporingsinstanties en derden. Volgens de onderzoekers bestaat er onvoldoende aandacht voor screening en selectie van politiemensen en voor de begeleiding van 'risicodragende' agenten die veel met gevoelige informatie omgaan.

Scherper toezicht, duidelijker regels en een ruimere toegang tot harde, maar weinig privacygevoelige informatie zouden een bijdrage kunnen leveren aan het beheersen van het probleem.

In de jaren 1993-1995 zijn in totaal 315 dossiers aangetroffen die gaan over gevallen van (vermoedelijk) ongeoorloofde informatie-uitwisseling. Hierbij zijn ten minste 392 personen betrokken geweest die op enigerlei wijze een werkrelatie met de politie hadden.

Volgens de onderzoekers zijn de afnemers van de informatie in drie groepen te verdelen: de bovenwereld, het grijze gebied en de onderwereld. In de bovenwereld gaat het vooral om leden van andere opsporingsinstanties, collega's, het openbaar bestuur, medewerkers van verzekeringsmaatschappijen en banken. Verreweg de meeste dossiers gingen over de informele informatie-uitwisseling met de onderwereld: 214 van de 315 dossiers. Agenten verstrekken zowel informatie over de crimineel zelf, als over de concurrenten. Het ITS geeft aan dat het aantal gevallen in een periode van drie jaar relatief gering is op het totaal van de Nederlandse politie. Het is zeker niet zo dat de politie als geheel verstrengeld is met het criminele milieu, aldus de onderzoekers.

Van de onderzochte dossiers gaan er 53 over informele informatie-uitwisseling met partners uit de bovenwereld. Op grond van preventieve overwegingen willen politiemensen particulieren of bedrijven waarschuwen voor contacten met 'verkeerde' mensen.

Van de bestudeerde dossiers gingen er 48 over afnemers uit het zogeheten grijze gebied. Daarbij gaat het om personen en organisaties die zich speciaal bezighouden met dit 'inlichtingenwerk', zoals privé-detectives en particuliere recherchebureaus. Het 'old boys-netwerk' speelt hierbij een bijzondere rol.