Tot Ziens

Tot Ziens (Honigmann, 1995, Ned). Ned.3, 20.18-22.00u.

Tussen de vele diepte- en de zeldzame hoogtepunten van de Nederlandse film deed zich twee jaar geleden Tot Ziens voor - een kleine, intieme, gevoelig gemaakte film die het aan de bioscoopkassa's verhoudingsgewijs lang niet slecht deed.

Weliswaar raakte regisseur Heddy Honigmann aan één van de oudste thema's die er in het drama bestaan (doorsnee-gelukkig getrouwde man wordt verliefd op andere vrouw), maar nooit eerder was zo'n aan-uit-verhouding in ons land zo gaaf en met zo veel inleving verfilmd.

Zelfs het feit dat de verstaanbaarheid te wensen overliet, en sommige dialogen uitgesproken houterig waren, leek niet wezenlijk te storen: de lichaamstaal van Johanna ter Steege en Guy van Sande was herkenbaar genoeg.

Wat mij vooral inneemt voor Tot Ziens, gemaakt met steun van de NPS die vanavond van die verstandige beslissing profiteert, is de goeddeels geslaagde combinatie van Hollands-gewoon (fietsen in de winterkou, een baantje trekken op de ijsbaan, de fiets op slot zetten) en de hartstocht die Honigmann uit haar geboortestad Lima heeft meegenomen.

Zo bezien is het eigenlijk een zwaktebod dat ze de meeste acteurs uit België heeft betrokken; die hebben immers de reputatie dat ze lijfelijker kunnen spelen dan de Nederlandse. Haar prestatie was naar mijn smaak des te groter geweest als ze het hele verhaal uitsluitend met Nederlanders had kunnen vertellen.

Nu blijft de hoorbaar-Vlaamse afkomst van de meesten een beetje in de lucht hangen. Maar gelukkig gaat de meeste aandacht uit naar Johanna ter Steege, die met haar Hollands-blozende wangen en haar hartveroverende eenvoud een gave hoofdrol speelt. Niet voor niets kreeg ze in 1995 op het filmfestival van Locarno de prijs voor de beste actrice.

En het prettige van Tot Ziens is, dat de film het ook op het kleine tv-scherm uitstekend doet - misschien nog wel beter dan op het grote bioscoopdoek, waar de intimiteit van de handeling eerder verloren gaat dan in een zacht verlichte huiskamer.

Mijn bezwaar tegen Nederlandse films is vaak, dat je ze net zo goed op de televisie kunt zien. Nu het voor Tot Ziens zo ver is, houden we er ruim anderhalf uur mooi tv-drama aan over.