Ramos probeert onrust te bezweren

SINGAPORE, 9 SEPT. President Fidel Ramos van de Filippijnen heeft gisteren geprobeerd een einde te maken aan de groeiende politieke spanning en sociale onrust in zijn land die is ontstaan door geruchten dat hij de grondwet wil veranderen om zijn presidentsschap te verlengen. In een radio-boodschap aan het Filippijnse volk noemde Ramos de geruchten “klinklare onzin, leugens en verzinsels” en zei hij tegen verlenging van zijn presidentsschap te zijn.

De woorden van de president hadden een gunstig effect op de stemming op de effectenbeurs van Manila waar de beursindex vanmiddag zes procent hoger sloot. Ook de waarde van de Filippijnse peso, die de afgelopen weken sterk in waarde was gedaald, steeg na Ramos' toespraak. De positieve economische reactie kwam nadat analisten de afgelopen dagen hun vrees uitten over de politieke spanning en onzekerheid die buitenlandse investeerders in de Filippijnen zou kunnen afschrikken.

Maar critici van de president, aangevoerd door de leiders van de in de Filippijnen zeer machtige katholieke kerk, reageerden vandaag teleurgesteld op Ramos' radiorede. Volgens hun heeft de president nog steeds niet met honderd procent zekerheid gezegd dat hij in mei volgend jaar, als zijn termijn afloopt, definitief terugtreedt als president. “Het enige wat hij moet zeggen is dat hij zelf geen tweede termijn wil. Waarom bedriegt hij ons toch?”, zei een woordvoerder van de kerk vandaag.

De 69-jarige Fidel Ramos heeft zelf dit jaar herhaaldelijk gezegd dat hij geen tweede termijn als president wil. Maar tegelijkertijd heeft de huidige president, die de afgelopen jaren veel lof kreeg voor zijn successvolle economische hervormingen in de Filippijnen, zijn supporters de afgelopen maanden rustig laten lobbyen voor zijn herverkiezing. “Ik zal niemand tegenhouden om een amendement in de grondwet aan te vragen, want dat is nou net de basis van de Filippijnse democratie waarvoor we gevochten hebben”, zei de voormalig generaal eerder dit jaar.

De katholieke kerk in de Filippijnen, die wordt geleid door de invloedrijke aartsbisschop van Manila kardinaal Jaime Sin, heeft zich de afgelopen weken steeds feller geroerd in de discussie rond verlenging van Ramos' presidentschap. Sin riep het Filippijnse volk drie weken geleden op zich massaal te distantiëren van een regering “die ons vertrouwen en respect” heeft verloren.

De Filippijnse katholieke kerk organiseert later deze maand, op 21 september, een protestmars in Manila waarvoor zij verwacht een miljoen mensen op de been te krijgen. De toespraak van Ramos gisteren vormde geen aanleiding de mars af te gelasten, zei een woorvoeder van de kerk vandaag. De mars zou de grootste uiting van protest zijn in de Filippijnen sinds 1986 toen de toenmalige president Ferdinand Marcos door een volksrevolutie werd afgezet. Marcos werd opgevolgd door huisvrouw-president Cory Aquino die in 1987 grondwettelijk liet vastleggen dat een president in de Filippijnen maximaal één termijn van zes jaar mag dienen.

Politieke analisten zien in de huidige politieke confrontatie tussen Ramos en de katholieke kerk de belangrijkste test voor de Filippijnse democratie sinds het vertrek van Marcos.