Prinses Diana (1)

Met het tragisch ongeval van prinses Diana is de rol van de media opnieuw in de belangstelling gekomen. Waar een ongeluk gebeurd is, wordt een schuldige gezocht. En wanneer het ongeluk de gemoederen van zovelen zó beroert, is het vinden van de schuldige een kwestie die velen bezighoudt.

De afgelopen week is er onophoudelijk over geschreven. De zwarte piet gaat van hand tot hand. De paparazzi, de boulevardpers, alle journalisten, het slachtoffer, de lezers van roddelbladen of zijn wij allemaal schuldig? ''Wij hebben allen bloed aan onze handen,'' zeggen Dr. H. Beunders (NRC Handelsblad, 1 september), Youp van 't Hek en vele anderen.

De huidige situatie vraagt om regels of gedragscodes voor de pers. Niet alleen voor de roddelpers, maar voor alle pers. Niet alleen in Nederland, maar ook in Europa en de rest van de wereld. Het probleem van al dan niet publiceren heeft te maken met de nieuwswaarde en met het 'respect voor de waarheid' dat als uitgangspunt geldt voor veel journalisten. Daarom is het ook zo'n ingewikkelde kwestie te bepalen welk nieuws gebracht moet worden en welk nieuws geen ander doel dient dan leedvermaak.

En juist omdat dit zo'n ingewikkelde kwestie is, is het noodzakelijk om hier terdege over na te denken. Een lastig ethisch vraagstuk als dit hoort niet thuis bij hoofdredacteuren, maar bij ethici, die onafhankelijk van de economische belangen van krant of tijdschrift een gedragscode voor kunnen stellen. Zo'n vraagstuk kan niet op de tot nu toe gehanteerde ad hoc manier worden aangepakt, waarbij het besluit tot publicatie genomen wordt wanneer de foto's al gemaakt zijn. Het vraagt om een meer structurele oplossing. Alleen dan kan er enige preventieve werking van uitgaan die de opdringerigheid van cameraploegen zou kunnen beperken. Alleen dan kan er een structureel en weldoordacht onderscheid gemaakt worden tussen onze behoefte aan informatie met respect voor de waarheid en onze honger naar sensatie. Alleen zo zullen wij een situatie creëren waarin we het bloed van onze handen kunnen wassen.