Landbouw begint aan processie Echternach

De Europese landbouwministers praten in Luxemburg over de toekomst van het gemeenschappelijke landbouwbeleid. Elk land heeft een belang te verdedigen.

ECHTERNACH, 9 SEPT. In het Luxemburgse Echternach, bekend om zijn middeleeuwse abdij en processie, kruisen de Europese ministers van Landbouw vandaag de degens over de toekomst van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Groot en divers is hun kritiek op de hervormingsvoorstellen die de Europese Commissie vlak voor het zomerreces presenteerde in haar Agenda 2000.

Ieder land heeft zijn eigen, aanzienlijke belangen te verdedigen en alleen Groot-Brittannië en Zweden zijn gematigd positief over de plannen die wat hen betreft nog verder mogen gaan.

De felste kritikaster, de Duitse landbouwminister Borchert, heeft laten weten niets positiefs te hebben gevonden in de voorstellen van de Commissie. Wat hem betreft hoeft er helemaal niets te veranderen aan het huidige landbouwbeleid, waarvan zijn land een van de grootste profiteurs is. Ook zijn Franse collega, Le Pensec, heeft geopperd dat er voor de commissievoorstellen alternatieven zijn “die meer in de lijn liggen van de traditie in de landbouwpolitiek”. De Nederlandse minister Van Aartsen kwalificeerde de plannen als “niet meer dan een eerste schot waar nog veel aan moet worden bijgeschaafd.” Hij is wel voor prijsverlaging, zoals de Commissie voorstelt, maar wil vooral pleiten voor extra steun voor melkveehouders die er met de plannen van de Commissie sterk op achteruit zouden gaan.

Volgens de Belgische landbouwminister Pinxten vraagt de Commissie met Agenda 2000 “een blanco cheque aan de landbouwers”. Ook de boeren zelf hebben laten weten niets voor de hervorming te voelen. Ze vrezen dat de financiële gevolgen van de geplande uitbreiding van de Europese Unie naar Oost-Europa op de agrarische sector wordt afgewenteld. De machtige Duitse boerenbond heeft berekend dat zijn leden eenvijfde van hun inkomen zouden verliezen als de voorstellen van de Commissie doorgaan.

Maar Europees Commissaris Fischler (landbouw) heeft de tegenstribbelende ministers gewaarschuwd dat ingrijpende hervormingen nodig zijn om voedselbergen te voorkomen en om het landbouwbeleid, dat ongeveer de helft van de EU-begroting opslokt, betaalbaar te houden - ook na de uitbreiding naar het Oosten. De Commissie stelt onder meer voor dat de interventieprijzen van zuivelproducten, graan en vlees met respectievelijk 10, 20 en 30 procent worden verlaagd. Die daling zou deels gecompenseerd worden door inkomenssteun. Dit betekent verdieping van de landbouwhervorming van 1992, toen het prijssteunbeleid al deels door inkomenssteun werd vervangen.

De Commissie wil dat de landbouwprijzen in de EU dalen, zodat het 'instappen' gemakkelijker wordt van de Oosteuropese landen die al tegen de lagere wereldmarktprijzen produceren. Van de Britse landbouwminister Cunningham had de Commissie verder mogen gaan in het schrappen van subsidies. Ook Zweden vindt dat de garantieprijzen nog lager moeten dan voorgesteld. Andere landen, waaronder Frankrijk, werpen tegen dat nu al verlagen van steunmaatregelen een verzwakking betekent van de Europese positie tijdens de onderhandelingsronde van de Werelhandelsorganisatie (WTO), die in 1999 begint.

Luxemburg, momenteel voorzitter van de Europese Unie, heeft de landbouwministers de vraag voorgeschoteld of het opportuun is vooruit te lopen op de te verwachten eisen in verband met de liberalisering van de wereldmarkt voor landbouwproducten. “Is de opneming van sociale en milieuclausules in de multilaterale overeenkomsten inzake de handel in landbouwprodukten niet even dringend vereist?”

De informele landbouwraad vandaag in Hotel Eden au Lac in Echternach is bedoeld als gedachtenwisseling; besluiten zijn er niet te verwachten. Tijdens komende landbouwraden wordt de discussie voortgezet, opdat de ministers op de Europese top midden december een gezamenlijk standpunt kunnen presenteren. Op grond daarvan zal Eurocommissaris Fischler volgend jaar gedetailleerdere voorstellen uitwerken. Minister Van Aartsen heeft al voorspelt dat de onderhandelingen jaren zullen duren. Kortom, het belooft uit te draaien op een echte processie van Echternach.