'Seksmachine' Kluivert blijft held van voetbalpubliek

Bondscoach Hiddink hoefde zaterdag zijn 'noodscenario' voor Patrick Kluivert niet te gebruiken. Het probeemkind van Oranje werd bij Nederland-België door de supporters toegejuicht.

ROTTERDAM, 8 SEPT. Het Oranje-gevoel blijkt nog weinig van zijn standvastigheid verloren te hebben. In een stadion waar bijna 40.000 Nederlanders zich tegenover vijfduizend Belgen in oranje kleuren hadden uitgedost, hoefde Patrick Kluivert, het probleemkind van het Nederlandse voetbal, zich allerminst zorgen te maken over uitingen van afkeuring. Uit niets viel zaterdagavond in Rotterdam op te maken dat moralisten de laatste tijd met hun uitlatingen over de fatsoensregels die topvoetballers als Kluivert in acht dienen te nemen, tweedracht hebben gezaaid in het voetbalvolk. Opmerkelijk genoeg schaarde het Nederlandse publiek zich massaal achter de spits van Oranje en zijn medespelers.

De discussie en stemmingmakerij lijken de collectieve affiniteit met het Nederlands elftal zelfs te hebben versterkt. Helemaal verrassend was de vreedzame sfeer natuurlijk niet. Voetbalpubliek in het algemeen en het publiek dat Oranje volgt in het bijzonder, gaat niet naar het stadion om eigen spelers te bekritiseren die buiten het veld omstreden gedrag vertonen. Mogelijk alleen wanneer de spelers in het veld niet aan de wensen voldoen. Het voetbalpubliek kijkt niet zo gauw naar wat buiten de muren van het stadion gebeurt. Voetbal is voetbal, een doelpunt is een doelpunt, een overwinning is een overwinning - zo simplistisch wordt voetbal meestal ervaren.

Vijandige gevoelens koestert het voetbalvolk doorgaans alleen jegens de tegenpartij. Vandaar dat de slechts vijfduizend Belgen die een kaartje voor het duel hadden kunnen kopen, de aanwezigheid van Kluivert in Oranje aangrepen om de Nederlands-Belgische rivaliteit te verscherpen met enig boegeroep en afkeurend gefluit wanneer hij de aan de bal kwam en met de komisch aandoende kreet: Kluivert is een seksmasjien. Kluivert leek er niet door aangeslagen. Hij had misschien op meer afkeuring gerekend, zelfs uit het Nederlandse publiek. Daarnaast weet de donkere Amsterdammer intussen wel hoe het voelt om bejegend te worden. In zowel het binnen- als het buitenland kreeg hij al vaak racistische kreten naar zijn hoofd geslingerd. Een topvoetballer is een publiek figuur, die het ene moment wordt bewierookt en het andere moment beledigd - wat hij ook doet.

Kluivert is man van daden, niet van woorden. Hij kan aardig voetballen, maakt wel eens een belangrijk doelpunt, heeft een spontaan gezicht en schijnt mede daarom buiten het veld aantrekkingskracht op jonge vrouwen en meisjes uit te oefenen. Praten doet hij weinig, iets zeggen doet hij nog minder, mede het gevolg van de mediatrainingen waaraan hij bij Ajax werd onderworpen. Zaterdagavond na de wedstrijd bleef hij begrijpelijkerwijs weer steken in clichématige verklaringen en begreep Kluivert dat hij vooral het publiek moest bedanken voor de “fantastische steun”. Als de twaalfde man van het elftal, zei hij. Kluivert meende dat hij er steeds sterker door was gaan spelen.

Veel dank was de 21-jarige Kluivert zijn vrienden Seedorf en Bogarde verschuldigd. Vooral de eveneens 21-jarige Seedorf, door schade en schande opvallend wijs geworden, ontpopte zich als een buddy voor zijn in opspraak geraakte vriend. Vorige week beschermde hij tijdens de persbijeenkomsten Kluivert tegen lastige vragen en blufte hij als een ervaren vedette de opdringerige journalisten af met spitsvondige opmerkingen. Seedorf, zo verklaarde bondscoach Hiddink na afloop, zou ook voortdurend de temperatuur in de gaten houden. Wanneer de sfeer zou omslaan of wanneer Kluivert niet in zijn goeden doen raakte, zou Seedorf ingrijpen. Vooraf had Hiddink, zei hij, met Seedorf en Kluivert een 'noodscenario' doorgenomen.

Tijdens de voorbereidingen op het veld bleek al dat Kluivert niets vijandigs uit de hoek van het Nederlandse voetbalvolk hoefde te vrezen. Toen de stadionomroeper de opstellingen bekendmaakte, ging er een gejuich op bij het noemen van de naam Patrick Kluivert. In de eerste helft speelde Kluivert niet goed. In de tweede helft kreeg Kluivert meer ruimte. In de achtste minuut zette hij een combinatie met Bergkamp op die hij zelf met een hard schot doeltreffend afrondde. Kluivert ontplofte bijna van blijdschap, maar onthield zich verder van wraaklustig vertoon. Seedorf vierde in een innige omhelzing gedurende een paar seconden samen met zijn beschermeling dit prachtige doelpunt. Scorende voetballers doen pijn vergeten en leggen vijanden het zwijgen op.

Kluivert speelde als bevrijd verder, zonder bijzonder goed te spelen. Maar van zijn voet kwam toch weer de pass waaruit de prachtige spelende Bergkamp voor Oranje de bevrijdende derde treffer maakte: 3-1. Na het slotsignaal vielen de Nederlandse spelers elkaar om de nek alsof ze kampioen waren geworden. Kluivert kreeg van elke medespeler speciale aandacht en mocht zich verheugen in tal van schouderklopjes en huldebetoon. Toen Kluivert later met Seedorf het stadion verliet, stonden meisjes hem gillend en springend van geestdrift op te wachten. Patrick zwaaide en lachte verlegen. Hij was nog steeds een held.

De Belgische bondscoach Leekens keek niet vreemd op van de sfeer in het stadion. Negatieve reacties op het meespelen van de omstreden De Bilde bij de Belgen en van Kluivert had hij niet bij voorbaat uitgesloten. “Voetballers doen veel opspatten bij wat ze doen. Maar geen volk is meer opportunistisch dan het volk op de tribunes. Vandaag ben je een held, morgen een misdadiger. Voetballers zijn belangrijke mensen, maar ze blijven mensen met fouten.”

Relativeren doet Leekens graag. Een jaar geleden werd zijn vrouw in het ziekenhuis opgenomen na een hersenbloeding. Nog altijd wordt ze daar verzorgd. Zijn leven is veranderd. Zijn bewogenheid met andere mensen toonde hij door voor te stellen voor de wedstrijd een minuut stilte in acht te nemen omdat op dezelfde dag prinses Diana was begraven. Zijn verzoek was afgewezen. Met de voorgeschiedenis rondom de wedstrijd was dat misschien maar beter. Want nergens kan de sfeer zo explosief zijn als in een stadion.