Oranje kan weer omhoog kijken na winst op België

ROTTERDAM, 8 SEPT. Voor de zesde keer in tien jaar zal het Nederlands elftal niet ontbreken op een groot internationaal voetbaltoernooi. Na de overwinning op België (3-1) ligt het wereldkampioenschap, komende zomer in Frankrijk, binnen handbereik.

Alleen een nederlaag van Oranje tegen Turkije en een monsteroverwinning met meer dan tien doelpunten verschil van de Belgen op Wales kunnen op 11 oktober de definitieve kwalificatie in de weg staan. De Oranje-spelers verdienden zaterdagavond het glas champagne dat in de kleedkamer voor hen klaarstond.

Er was een blamerende nederlaag (4-1) op Wembley tegen Engeland voor nodig om het huidige Nederlands elftal tot wasdom te laten komen. In het nauw gedreven door de moeilijke situatie waarin Oranje verkeerde, veranderde bondscoach Guus Hiddink van koers. Het door Ajax zo succesvol uitgevoerde concept van Louis van Gaal met drie spitsen werd ingeruild voor een modernere strategie die bestond uit een versterkt middenveld en twee spitsen. De eerste uitvoering tegen Frankrijk was al een verbetering, maar liep door pech slecht af (uitschakeling na strafschoppen). Na het EK zag Hiddink in de oefenwedstrijd tegen wereldkampioen Brazilië (2-2) dat hij met z'n nieuwe geesteskind de juiste weg was ingeslagen. De Achterhoeker heeft daarna ook niet meer getwijfeld. Hij werd in feite geholpen door zijn voorganger Dick Advocaat die bij PSV spelers als Jaap Stam en Phillip Cocu in hetzelfde stramien opleidde tot volwaardige internationals.

Met goede uitslagen tegen België en Wales werd de basis gelegd voor de kwalificatie. Het slippertje in Turkije was even leerzaam voor de bondscoach als voor de spelers Jonk, Seedorf en Frank de Boer. De commotie om de gemiste strafschop van Seedorf in Bursa heeft de goede verstandhouding binnen het Nederlands elftal echter niet kunnen aantasten. Sinds het EK in Engeland, waar Oranje ten onder ging aan onderlinge verdeeldheid, is de groep van Hiddink uitgegroeid tot een hechte eenheid. Dat mag een verdienste van de bondscoach worden genoemd.

Voor de aftrap van Nederland-België waren er innige omhelzingen te zien van Ronald de Boer met Clarence Seedorf en Patrick Kluivert. In Engeland stonden Ronald de Boer en Clarence Seedorf nog als kemphanen tegen over elkaar in hun steun voor respectievelijk Danny Blind en Edgar Davids. Afgelopen seizoen was Ronald de Boer niet erg te spreken over de inzet van Patrick Kluivert. En de tegenwerking van Kluivert bij de ondertekening van een collectief sponsorcontract deed de deur dicht.

Alles lijkt vergeven en vergeten. Kluivert heeft vorige week intern het boetekleed aangetrokken en het eilandenrijk binnen de selectie van het Nederlands elftal is uitgegroeid tot een groot continent. Hiddink moet een speciaal sfeertje hebben gecreëerd waarin iedereen hetzelfde doel nastreeft en zich houdt aan de gemaakte afspraken. Slechts de grilligheid van spelers als Seedorf, Kluivert, Bogarde en straks mogelijk Davids vormen nog onzekere factoren binnen de talentrijke selectie. Hiddink heeft zijn vertrouwen uitgesproken in deze groep en dat lijkt in weerwil van de geruchtenstroom wederzijds.

Dennis Bergkamp brak zaterdagavond een lans voor Hiddink. Wat hem betreft kunnen de traditionele geluiden om een andere coach op het eindtoernooi, bijvoorbeeld Cruijff of Van Gaal, meteen de kop in worden gedrukt. Volgens Bergkamp heeft het Nederlands elftal genoeg kwaliteit om nu eens verder te komen dan de kwartfinales. Hij is duidelijk niet te spreken over de resultaten van Oranje in Engeland en de Verenigde Staten. “De internationals moeten dit seizoen verder rijpen bij hun clubs”, zegt de stijlvolle ster van Arsenal. “Voor veel spelers zal het WK in Frankrijk een laatste mogelijkheid zijn om zich op dit niveau nog eens goed te manifesteren.”

Dat het Nederlandse voetbal ondanks de invasie van buitenlandse spelers nog steeds rijk is aan balvaardige voetballers bewees de interland tegen België. Tussen beide landen is sinds het WK in de Verenigde Staten, toen Oranje met Wouters, Koeman en Rijkaard in de gelederen met 1-0 verloor, duidelijk een kloof in kwaliteit geslagen. In De Kuip werden de Duivels op alle fronten afgetroefd door de Oranje-hemden. De Belgen konden de bal niet vasthouden hetgeen resulteerde in wilde trappen naar voren waardoor de spitsen Mpenza en Oliveira, hoe balvaardig de laatste ook was, te weinig ondersteuning kregen. De Belgen schoten niet alleen schromelijk te kort op het gebied van techniek, ze werden ook op snelheid geklopt. De geroutineerde verdediger Philippe Albert was bijvoorbeeld kansloos bij de acties van Bergkamp en Kluivert die het tweede en het derde doelpunt opleverden. Bondscoach Georges Leekens had toen al het hoofd in de schoot geworpen. Gilles de Bilde mocht pas een kwartier voor tijd het strijdperk betreden. “Ik kon mijn middenveld niet te veel verzwakken”, zei Leekens over de late wissel. “Ik vind het al heel wat dat wij het een kwartier hebben aangedurfd om met drie spitsen te spelen. Toen het 2-1 werd hebben we het Nederlands elftal toch even schrik aangejaagd. Dit Nederlands elftal is gewoon beter dan België.”

Guus Hiddink kan zich nu volledig richten op de voorbereiding voor het wereldkampioenschap. In het verleden (1990) is bewezen dat bijvoorbeeld gebrekkige hotel-accommodaties de prestaties negatief kunnen beïnvloeden. Hiddink heeft onlangs in Frankrijk nog wat hotels bekeken en is niet onder de indruk geraakt van wat de gastheer van het WK op dit terrein te bieden heeft. Het wedstrijdschema vraagt om een rondreis langs een aantal grote steden. Volgens Hiddink zien de spelers daardoor nog wat van het land en doorbreekt het de dagelijkse sleur. Maar aan de andere kant vraagt hij zich af of het niet beter is met de TGV steeds naar een vertrouwd centraal punt terug te reizen. Het programma biedt ruimte voor die opzet, want tussen elke wedstrijd zitten meestal vijf, zes dagen.

Wat de oefencampagne betreft, wil Hiddink in ieder geval nog een keer tegen de regerende wereldkampioen Brazilië spelen. Dat kan bijvoorbeeld op het toernooi om de US Cup in Miami in de Verenigde Staten tussen 20 en 28 februari. De KNVB onderzoekt of het zinvol is op de invitatie voor dit evenement in te gaan. Hiddink heeft wel interesse, maar wil eerst weten wie de deelnemers zijn. Sinds zaterdag kijkt Oranje weer omhoog op de mondiale voetballadder.

Als een verdediger zich onderscheidt als man van de wedstrijd dan moet hij van goede huize komen. Voorstopper Jaap Stam was zaterdag bij Nederland-België de beste speler van het veld. Geen Belg die hem passeerde, geen kopduel dat hij verloor en op snelheid was hij iedereen de baas. De PSV'er kopte in de dertiende minuut al een keer goed in, toen redde Luis Oliveira nog van de doellijn. Een kwartier later, uit een corner van Wim Jonk, was het wel raak. Bij Nederlands vijfde hoekschop kon Stam de bal vrij in het net koppen omdat Van Meir te laat ingreep, 1-0.

Oranje dacht op rozen te zitten nadat Patrick Kluivert zijn bevrijdende treffer had gemaakt. Dennis Bergkamp stuurde Kluivert weg, die na een felle demarrage in de korte hoek schoot. Maar in de 66ste minuut verkleinden de Belgen de achterstand. Jonk haalde in het strafschopgebied Oliveira onderuit, Lorenzo Staelens benutte de strafschop. Jonk, al in het bezit van een gele kaart, mocht van geluk spreken dat hij geen rood kreeg voor zijn onbesuisde actie.

Zeven minuten voor tijd maakte Bergkamp aan alle onzekerheid een einde. Op de rand van het strafschopgebied ging hij een combinatie aan met Kluivert, die de bal op maat weer voor zijn voeten legde. Régis Genaux en Philippe Albert kregen de bal niet onder controle. Daarna had Bergkamp de bal voor het intikken: 3-1.