...al is er nog wat sturing nodig

Volgens de politici die nu het D66-gezicht bepalen, zou de programmacommissie te weinig zijn ingegaan op successen van de afgelopen vier jaar. In plaats van zich op te stellen als een regeringspartij, luidde de centrale klacht, heeft de programmacommissie de rol van hemelbestormer gekozen.

Plannen om reclamevliegtuigjes te verbieden, om alle auto's met een snelheidsbegrenzer uit te rusten, om de VN te financieren uit een extra heffing op vliegtickets en om het aantal ministers drastisch terug te brengen, stuitten op hoongelach bij de politici uit de praktijk. En op boosheid, toen bleek dat de commissie niet zomaar haar teksten wilde wijzigen.

Voorzitter van de commissie is de genoemde Van Hulten. “Een borrelende bron, een tornado van ideeën”, omschrijft partijvoorzitter Kok hem. Van Hulten was staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat in het kabinet Den Uyl, toen nog als lid van de PPR. In afwachting van de oprichting van een brede volkspartij, later door de PvdA getorpedeerd, was hij zelfs even gelijktijdig lid van PPR, D66 en PvdA. Later werd hij adviseur van minister Pronk (Ontwikkelingssamenwerking).

Van Hulten zat vier jaar geleden ook al in de programmacommissie, maar zijn 'meeslepende onzin', zoals een betrokkene zijn gedachtengoed noemt, werd toen van zijn scherpe kantjes ontdaan door partijleider Van Mierlo. Het programma dat overbleef, werd door de partij zelf omschreven als realistisch. Het meest gedurfd was nog het voorstel om fietsers van rechts voorrang te geven.

Afgelopen weekeinde hebben partijbestuur, fractie, bewindslieden en programcommissie zich teruggetrokken in een congrescentrum om het nieuwe ontwerp-programma te her-ontwerpen. “Het viel me mee”, zei partijvoorzitter Kok na afloop. “Vantevoren was iedereen wat gespannen en ik had er ruim vijf uur voor uitgetrokken. Maar na vier uur waren we het eens.” Welke punten zijn aangepast wil Kok niet naar buiten brengen voor de officiële presentatie van het programma, later deze maand. Bovendien moet de programmacommissie de afgesproken wijzigingen nog in de tekst verwerken, en dat was nu juist wat tot nu toe steeds problemen gaf. Het blijft dus nog even spannend, al verluidt het dat de programcommissie zich in de confrontatie met het partijkader - zonder Van Mierlo maar met lijsttrekker Borst - 'realistisch' heeft opgesteld.