Tegen bloot en blasfemie

Het herenmodebedrijf Hij maakt deze week reclame voor een colbertje, dat op de affiches wordt gedragen door een man met een fotomontage-gezicht. Ladykiller, stond er aanvankelijk onder. Nu niet meer, want het bewuste woord is overal afgeplakt. De ongelukkige - ietwat macabere - samenloop van omstandigheden noopte tot snelle actie. Dat is begrijpelijk, en niemand zal Hij van kwade opzet beschuldigen.

Achter de sprekerstafel die gisteren in het Haagse perscentrum Nieuwspoort was opgesteld voor een SGP-bijeenkomst over kwetsende reclame, kon de discussie-voorzitter echter een klein lachje van leedvermaak niet onderdrukken. De reclamemakers van Hij zijn in deze kring de gebeten hond, omdat ze zich al een paar keer met speelse verwijzingen naar godsdienstige teksten en symbolen hebben bezondigd aan 'nodeloos grievende reclame'.

Vooral de recente kerstcampagne, met een dressman tegen een gebrandschilderde achtergrond en de tekst 'Twijfel niet. Hij is er', bracht een stroom van protesten op gang uit klein-christelijk Nederland.

Intussen voert de SGP sinds dit voorjaar een campagne om de overheid tot maatregelen te bewegen op de openbare plakplaatsen. Weliswaar onderwerpt de reclamewereld zich vrijwillig aan de Reclame Code Commissie, die overigens ook die Hij-campagne 'nodeloos kwetsend' vond en dus afkeurde, maar dat gaat de SGP lang niet ver genoeg. De uitspraken komen altijd als 'mosterd na de maaltijd', als het leed al is geleden. Liefst moet die Reclame Code Commissie wettelijk worden verankerd, en in elk geval moeten overtreders fiks worden beboet.

Nu is de sanctie beperkt tot de negatieve publiciteit van een openbare veroordeling en een verbod op voortzetting van de (meestal trouwens al beëindigde) campagne. Ook zou het goed zijn, aldus de SGP-brochure Krenkende reclame, om overtreders voortaan te dwingen hun volgende campagnes vooraf te laten goedkeuren - al was het maar omdat zo'n schrobbering blijkbaar niet in staat is herhaling te voorkomen. En één van de SGP'ers zei hardop wie dan een onmiddellijk doelwit zou zijn: “Hij komt daarvoor als eerste in aanmerking.”

Tot dusver heeft minister Sorgdrager van Justitie alleen beloofd de kwestie te behandelen in een brief aan de Tweede Kamer, maar niemand verwacht dat ze daarin de SGP zijn zin zal geven.

Ook de Reclame Code Commissie houdt het been stijf. “De huidige zelfregulering werkt uitstekend”, zegt voorzitter B. Sarphati van de Stuurgroep Reclame, de lobby van de reclamewereld.

Dat de SGP een vergeefse strijd voert, is dan ook geen nieuws. Wel opmerkelijk was gisteren de discussie-bijdrage van de christelijke reclameman Bert Baakman, creatief directeur van het kleine Nijmeegse reclamebureau Puntkomma èn GPV-stemmer. Als reclameman “met professionele feeling voor wat er in de wereld om mij heen leeft” ziet hij er geen enkel nut in “als een Don Quichotte tegen windmolens te vechten”. Al die krenkende reclame, zei hij, is nu eenmaal onderdeel van een krenkende wereld. En de taal van de in hun geloofsovertuiging gekrenkte zielen wordt door de rest van Nederland beschouwd als “ouderwetse praat van steile ouderlingen”.

Vertel hem wat: de jonge reclamemakers van tegenwoordig weten nauwelijks waar je het over hebt. Ze hebben niet eens de bedoeling om te kwetsen, ze menen af en toe gewoon een spitsvondig grapje te maken. De SGP is, kortom, doende “niet realistische doelstellingen na te streven, door wetgeving te bepleiten of regels af te dwingen voor zaken waarvan de meerderheid van dit volk werkelijk helemaal niets begrijpt.”

Dat was klare taal van een geestverwant. Maar wat voor de buitenstaander klonk als vloeken in de kerk, bracht geen enkele SGP'er zichtbaar aan het twijfelen. De strijd wordt voortgezet, of die nu realistisch is of niet.