Emotionele oproep Mandela niet beloond

ROTTERDAM, 6 SEPT. Athene heeft de Olympische Spelen van 2004 toegewezen gekregen door in de laatste stemronde favoriet Rome met 66 tegen 41 stemmen te verslaan. Voorzitter Juan Antonio Samaranch maakte het besluit van het Internationale Olympische Comité gisteravond om vier minuten voor zeven in Lausanne bekend. “De beste kandidaat heeft het afgelegd tegen de gevoelens van de IOC-leden”, reageerde een verbitterde Mario Pescante, de voorzitter van het Italiaanse Olympische Comité. “Ze wilden Athene niet nogmaals afwijzen.”

De Grieken hadden in 1996 graag de honderdste verjaardag van de moderne Olympische Spelen in eigen land willen vieren. Het IOC wees de organisatie echter toe aan Atlanta. Athene, dat toen in de laatste stemronde afviel, werd arrogantie verweten. “Ze hadden destijds een houding van: als je niet op ons stemt, ben je niet goed bij je hoofd”, vertelde het Nederlandse IOC-lid Anton Geesink deze week.

Deze keer was de opstelling van de Grieken veel bescheidener van aard. Als voorzitter van het aanbevelingscomité was de charmante advocate Janna Angelopoulou aangesteld. Haar verschijning en houding maakten veel indruk. In tegenstelling tot de vier andere kandidaten waren er door Athene geen bekendheden mee naar Lausanne genomen, zoals Buenos Aires en Kaapstad ter plekke werden gesteund door de staatshoofden Carlos Menem en Nelson Mandela en Stockholm een groot aantal sportsterren had opgetrommeld.

Voor Rome was tenor Luciano Pavarotti aanwezig. Hij mocht in Lausanne echter alleen maar praten en niet zingen.

Vooraf werd al verwacht dat de Spelen van 2004 aan een Europese stad zou worden toegewezen. Na twaalf jaar (Barcelona '92) was het werelddeel dat de bakermat van de olympische beweging is wel weer aan de beurt. Het betekent hoogstwaarschijnlijk dat Europa voor de organisatie van 2008 kansloos zal zijn. Veel Europese steden, onder meer Berlijn en Parijs, hadden het voornemen zich kandidaat te stellen. Dat lijkt nu een verloren zaak.

Voor 2008 maakt Azië een goede kans, met Osaka en Peking als kandidaten. Of misschien durft het IOC de Spelen dan wel voor het eerst aan Afrika toe te wijzen.

Kaapstad dong nu voor het eerst mee, maar viel ondanks veel sympathie van de sportbestuurders in de voorlaatste stemronde af. Het kreeg twintig stemmen tegen Rome 35 en Athene 52.

President Mandela van Zuid-Afrika deed eerder op de dag in zijn toespraak in Lausanne een emotionele oproep op de 107 IOC-leden die zouden gaan stemmen. “Ik ben een Zuid-Afrikaan van 79 jaar oud. Ik draag de kwetsbaarheid van de ouderdom met me mee, maar mijn aanwezigheid hier heeft mijn geest verjongd. De keuze van Kaapstad zou de Afrikaanse mars naar een nieuwe toekomst de status geven die het nodig heeft en ook verdient.”

De bewogen woorden van Mandela ten spijt, vloog Kaapstad er al bijna in de eerste stemronde uit.

Het eindigde gelijk met Buenos Aires, de andere kandidaat van buiten Europa. Een extra stemronde hield Kaapstad nog even in de strijd. Na Buenos Aires werd eerst Stockholm nog geëlimineerd.

Rome werd vooraf als dé favoriet beschouwd. De Italianen hebben in de internationale sport grote invloed op bestuurlijk niveau en zijn gewend mega-evenementen te organiseren, zoals al eerder de Olympische Spelen (1960), de WK atletiek (1985) en het WK voetbal (1990). De weken voor de verkiezing verliepen echter bepaald niet gunstig voor de Italiaanse hoofdstad. Primo Nebiolo, de voorzitter van de wereldatletiekfederatie IAAF en tevens lid van het aanbevelingscomité van Rome, haalde vorige maand tijdens de WK atletiek in Athene uit naar de organisatorische kwaliteiten van de Grieken. Hij liet zich ontvallen dat ze niet in staat zijn een groot sportevenement in goede banen te leiden.

Die laffe aanval zou weleens in het verkeerde keelgat kunnen zijn geschoten bij sommige IOC-leden.

Bovendien werd er deze week tijdens het IOC-congres een editie van de International Herald Tribune verspreid waarin een commentaar stond van het Italiaanse parlementslid Jas Gawronski. Hij wierp zich op als een groot tegenstander van de Olympische Spelen in zijn land. Onder de kop 'Bespaar Rome de Spelen van 2004' somde hij een groot aantal negatieve punten van Rome op. De Italianen in Lausanne waren er zeer verbolgen over. “Dit is erger dan bommen”, zei voorzitter Pescante van het Italiaanse Olympisch Comité.

De duizenden Italianen die zich ten tijde van de bekendmaking van de uitslag op het Piazza Navona in Rome hadden verzameld, reageerden ontzet en vol ongeloof. Hier en daar werd er zelfs gehuild. De Italiaanse premier Romano Prodi toonde zich later een sportief verliezer en stuurde een felicitatietelegram naar zijn Griekse collega Kostas Simitis.

In tegenstelling tot Buenos Aires (voor de zevende keer) en Kaapstad zal Rome zich waarschijnlijk niet weer kandidaat stellen voor de organisatie van de volgende Olympische Spelen. “Eén ding weten we nu al zeker”, zei Pescante gisteravond. “De Spelen van 2008 gaan naar Kaapstad.”