Een achtervolging tijdens de laatste dagen van Hongkong

VENETIE, 6 SEPT. De camera zwiept en glijdt door Peking, bevriest in Japan, en rommelt door Hongkong. Vanavond wordt in Venetië de Gouden Leeuw uitgereikt aan een van de achttien films in competitie en de jury, voorgezeten door Jane Campion, zal zich zeker over Azië moeten buigen.

Drie in Aziatische steden gesitueerde films telt de competitie, en alle drie spelen ze met moderne camera's. Wayne Wang, bekend van de charmante Brooklynsprookjes Smoke en Blue in the Face, keerde voor Chinese Box terug naar zijn geboortestad Hongkong. Wang laat de Engelse journalist John (Jeremy Irons) op video de laatste dagen van de kolonie voor de overdracht aan China op 30 juni filmen.

Een achtervolging van een mooi meisje met een lelijk lidteken op haar gezicht (Maggie Cheung) in drukke straten en metrogangen resulteert in wilde zoekbewegingen en wanhopig inzoomen. Irons volgt het meisje, dat op straat seks en horloges verkoopt, om iets te weten te komen over het 'echte'

Hongkong, dat hem na al de jaren die hij al in de stad woont nog steeds ontglipt. In het langzaam en traditioneler gefilmde melodramatische deel van de film is Irons verliefd op de uit China gevluchte Vivian (Gong Li, in haar eerste min of meer Engelstalige rol), een hoer die zich met hulp van een zakenman heeft opgewerkt tot eigenaresse van een bar. De vier personages staan allemaal symbool voor Hongkong en het ligt voor de hand dat degene die aan een ongeneeslijke ziekte sterven moet Jeremy Irons is. Mooi, gelikt en overduidelijk begint en eindigt Wang de film met close-ups van het hart van een vis, dat nog even doorklopt als hij al is opengesneden.

Zhang Yimou, die in Venetië al twee leeuwen won, neemt in Keep Cool afscheid van de rijke onbeweeglijke beelden die zo bijbleven uit de historische plattelandsverhalen Ju Dou en Raise the Red Lantern. Geheel uit de hand filmt hij nu hedendaags Peking, en in de eerste scène beweegt de camera zo snel dat er soms alleen een wirwar van kleur overblijft. Keep Cool is een klucht waarin mobiele telefoons, geld, computers en karaoke een modern China laten zien terwijl twee mannen strijden om een meisje en een derde daar niet het slachtoffer van wil worden. Zijn computer gaat tijdens een gevecht aan diggelen, en dan zwepen jeugdig eergevoel en ouderwetse rationaliteit elkaar op tot een drama met een hakmes. De vertoning van Keep Cool in Cannes werd door de Chinese autoriteiten tegengehouden. In Venetië, waar de film zonder officiële Chinese toestemming toch werd vertoond, vertelde Zhang Yimou dat hij het script wegens de censuur een paar keer heeft moeten veranderen. Hoe Keep Cool in China wordt gelezen, is voor het westerse publiek moeilijk te bevroeden. Yimou hield zich in Venetië op de vlakte door te zeggen dat zijn film modern China alleen toont, en geen morele of politieke oordelen bevat.

De Japanner Takeshi Kitano lijkt in Hani-Bi de spot te drijven met de gedachte dat modern leven met moderne middelen moet worden weergegeven. De enige keer dat hij een videobeeld gebruikt staat het volkomen stil: het is een korrelige opname in zwart-wit uit een bewakingscamera, die een politieagent laat zien die een bank berooft: op de video valt het zwart van zijn pistool weg tegen het blauw van zijn uniform, en met een grote geldzak verlaat de agent de bank. Hani-Bi (vuurwerk) is de zevende film van Kitano en vertelt het verhaal van een agent wiens vrouw nog maar een paar dagen te leven heeft en wiens partner tijdens een confrontatie met gangsters invalide is geraakt. De agent, Nishi, ook gespeeld door Kitano, neemt ontslag, en leent bij de Yakuza geld om zijn vrouw mee op vakantie te nemen, zijn partner schildermateriaal te leveren en de weduwe van een eveneens omgekomen andere agent te ondersteunen. Als hij de mafia niet terug kan betalen, berooft hij de bank.

Hana-Bi is een ingetogen explosie van oogstreling en zielkwelling, die fijnzinnig en ruw een leven van geweld en liefde vertelt. Kitano vult het doek met close-ups van bloemen, met vallende lichamen en kogels. Bloemen en bloed zijn als tegenstelling oude kameraden, maar Takeshi schroomt niet ze zich toe te eigenen, op een festival dat braaf zijn vaak een verdienste lijkt te vinden.