Ouderschap niet voor beide duomoeders

DEN HAAG, 5 SEPT. Duomoeders hebben niet beiden het recht op volledig ouderschap. Alleen de biologische moeder komt hiervoor in aanmerking. Dat heeft de Hoge Raad vanmorgen bepaald.

Het hoogste Nederlandse rechtscollege deed uitspraak in de zaak van twee paren duomoeders die de rechter verzochten om de levenspartner (de niet-biologische moeder) de mogelijkheid te bieden de kinderen te adopteren. In beide zaken kreeg een van de partners een kind na het ondergaan van donorinseminaties. Beide partners willen in gelijke mate bijdragen aan de opvoeding en verzorging van kinderen met wie zij in gezinsverband samenleven.

De Hoge Raad heeft de verzoeken tot cassatie afgewezen omdat aan de relaties en samenlevingsvormen van de vrouwen en de minderjarige kinderen een verdergaande juridische erkenning dient te worden gegeven dan het Nederlandse recht nu biedt.

Gehuwden mogen volgens de wet wel de kinderen van de echtgenoot of echtgenote adopteren, maar een vrouw kan nooit de kinderen van haar vriendin adopteren. Twee lesbische paren verzochten daarom in november 1996 de rechter om de adoptie van de kinderen door de partner van de moeder uit te spreken zodat beide ouders een formele positie krijgen ten opzichte van de kinderen. De rechtbank zei goed te begrijpen dat de vrouwen een gewoon gezinsleven wilden, maar toch wees de meervoudige kamer familiezaken van de rechtbank in Amsterdam het verzoek af. Ook in hoger beroep werd het verzoek afgewezen. Het hof erkende dat de gevraagde adoptie in het belang van de kinderen is. Maar het toekennen van adoptie aan de tweede 'moeder' acht het hof in strijd met het afstammingsbeginsel, waar het Nederlandse familierecht op gebaseerd is. Aan adoptie is een echtpaarvereiste gesteld. Adoptie kan alleen op verzoek van een - ten minste vijf jaar voor de dag van het verzoek met elkaar gehuwd - echtpaar worden uitgesproken.

In mei debatteerde de Kamer met staatssecretaris Schmitz (Justitie) over de veranderingen die de bewindsvrouwe in het afstammingsrecht wil doorvoeren. PvdA, D66 en GroenLinks willen dat kinderen van zogenoemde duomoeders dezelfde juridische bescherming krijgen als kinderen van heteroparen. Volgens PvdA en D66 kan de bescherming van kinderen in een lesbische relatie snel worden geregeld door aanpassing van het wetsvoorstel waarmee het kabinet adoptie van Nederlandse kinderen door een persoon mogelijk wil maken.

Het kabinet stelde de commissie-Kortmann in nadat een Kamermeerderheid zich vorig jaar april uitsprak voor openstelling van het huwelijk voor twee personen van hetzelfde geslacht en adoptie van kinderen door homoparen. Door de kwestie rond de duomoeders uit het advies te lichten en met voorrang te behandelen, zou dit mogelijk nog in deze kabinetsperiode worden geregeld.