McKinsey: miljoen banen extra mogelijk

DEN HAAG, 5 SEPT. Nederland kan de komende tien jaar een miljoen banen extra scheppen en jaarlijks 1,5 procent economische groei méér realiseren. Barrières zoals de starre arbeidsmarkt en beperkte concurrentie moeten daarvoor uit de weg worden geruimd.

Dit schrijft het aviesbureau McKinsey & Company in het rapport Een stimulans voor de economie, dat gisteren is overhandigd aan premier Kok. McKinsey heeft de detailhandel, het openbaar vervoer, financiële dienstverlening, automatisering en de voedingsindustrie in Nederland vergeleken met die in onder meer de Verenigde Staten, Duitsland en Frankrijk.

Als de zes grootste obstakels voor de toename van welvaart en werk signaleert McKinsey het ontbreken van voldoende prikkels voor werklozen, de starre arbeidsmarkt, de beperkte gronduitgifte, het slechte klimaat voor beginnende bedrijven in de snelgroeiende sectoren, de beperkte concurrentie en de gebrekkige corporate governance, het stelsel van regels rond de zeggenschap over de onderneming. Nederland loopt in welvaart en werkgelegenheid niet alleen achter bij de VS, maar ook bij Denemarken.

Zo zijn de Nederlandse banken productiever dan waar ook ter wereld in het betalingsverkeer, maar hebben zij voor hun klanten aanzienlijk minder beleggingsproducten dan Amerikaanse banken. De werkgelegenheid in de Nederlandse financiële dienstverlening is daardoor een stuk lager. McKinsey wijt dat aan gebrek aan concurrentie, doordat drie banken driekwart van de markt beheersen. De financiële dienstverlening kan volgens McKinsey veel banen opleveren, zeker als het pensioenstelsel meer wordt geïndividualiseerd.

Om het leger laaggeschoolde werklozen aan een baan te helpen moeten de kosten van het bruto-minimumloon voor werkgevers drastisch worden verlaagd. Dat kan door voor werknemers met een laag inkomen een negatieve inkomstenbelasting ('earned income tax credit') in te voeren. Dit zou moeten worden betaald uit een belasting op consumptieve bestedingen. Tezamen met een aanscherping van het uitkeringsbeleid zou dit alleen in de detailhandel al 150.000 extra banen opleveren.

Minister Melkert (Werkgelegenheid) is positief over de tax credit. Bij de presentatie van het rapport wees Melkert erop dat het voorstel van McKinsey nauw aansluit bij de kortingen die nu al gegeven worden aan bedrijven die laag opgeleiden in dienst nemen. “En volgend jaar zullen dekortingen nog beduidend hoger worden. Die beker moet helemaal worden leeggedronken, met nog een flinke teug in de volgende kabinetsperiode”, zei Melkert.

Volgens McKinsey is de beperkte uitgifte van grond voor de woning een rem op de groei in de bouwsector. Minister Wijers (Economische Zaken) drong gisteren in een reactie aan op “een goede discussie over het gebruik van grond”, waarvan slechts 8 procent is bestemd voor woningbouw en 70 procent voor landbouw. Wijers omarmde de meeste conclusies van het rapport als aanmoediging voor zijn beleid van meer marktwerking en concurrentie en wees onder meer op de Mededingingswet, die op 1 januari 1998 van kracht zal worden.