'Het is te vroeg om ruzie te maken'

Na twee ongelukkige jaren bij Inter en twee middelmatige jaren bij Arsenal verkeert Dennis Bergkamp in topvorm. 'Het is geen incident meer, die goede vorm.'

NOORDWIJK, 5 SEPT. In hotel Huis ter Duin zijn alle camera's gericht op Patrick Kluivert en Clarence Seedorf. De jonge internationals trekken veel meer aandacht dan hun medespelers van het Nederlands elftal. In een hoekje van de perszaal wordt de 28-jarige Dennis Bergkamp omringd door een handvol journalisten. Hij praat het liefst op fluistertoon. Hij voetbalt weer als een balletdanser. Oogstrelend spel heeft hij de afgelopen weken laten zien bij Arsenal.

“Met de club gaat het uitstekend en persoonlijk ben ik ook heel tevreden. Ik zal morgenavond met een lekker gevoel de wedstrijd ingaan. Je wilt de mensen toch iets van je goede vorm laten zien. Ik heb eindelijk weer het gevoel zoals ik dat in mijn laatste jaar bij Ajax had. Ik kan alle trainingen meemaken. Ik heb geen last meer van blessures. Ik ben helemaal gewend aan het Engelse voetbal. Het is geen incident meer, die goede vorm.”

De hatelijke spreekkoren bij Internazionale, de chronische liesblessure, de uitgelekte vliegangst, zijn gemiste kansen bij Arsenal - Bergkamp heeft een donkere periode in zijn loopbaan afgesloten. Zijn kap- en draaibewegingen brengen de Engelse voetbalfans in vervoering. Zijn vijf competitietreffers in vijf duels zijn een indicatie van het herwonnen zelfvertrouwen. “Ik heb bij Arsenal alleen in het begin kritiek gehad. Sindsdien is het alleen maar positief geweest. Als je in de privé-sfeer domme dingen doet, word je wel hard aangepakt, maar voor roddels zijn ze bij mij aan het verkeerde adres.”

Volgens Georges Leekens is Bergkamp “een zwaar ondergewaardeerde speler”. De Belgische bondscoach verklaart zich nader in het Nederlandse weekblad Nieuwe Revu. “Wanneer Dennis niet meespeelt hebben jullie een probleem. Dat blijkt telkens weer. Hij is voor mij een uitschieter. Een man met zo grote klasse die zo bescheiden blijft als mens. Hij wil geen leider zijn maar het is wel vaak zijn extra klasse die wedstrijden beslist. Hij speelt altijd mooi, altijd strelend, pure wereldklasse.”

De loftuitingen van Leekens worden gestaafd door de statistieken. Zonder de aanwezigheid van Bergkamp verloor het Nederlands elftal de afgelopen tweeënhalf jaar drie kwalificatiewedstrijden: tegen Tsjechië, tegen Wit-Rusland en tegen Turkije. Met Bergkamp verloor Oranje in dezelfde periode in officiële interlands alleen van Engeland bij het Europees kampioenschap. Hij lijkt een steunpilaar, maar hij noemt zichzelf “beslist geen leiderstype”. De introverte international houdt zich verre van brandhaarden en verbale opstootjes.

“Het is niet mijn ambitie een leider te zijn. Ik word liever gewaardeerd op het veld. In Nederland past geen leider. We hebben niet iemand die kaartjes regelt voor de uitwedstrijden. Met de generatie Koeman, Gullit en Van Basten praat je over verschillende persoonlijkheden binnen één elftal. Dat is altijd zo geweest. Toen Cruijff aanvoerder was, waren er ook genoeg strubbelingen met spelers die zijn dominante houding niet accepteerden. Iedereen heeft in Nederland zijn eigen mening over bepaalde dingen. Daar is ook niets op tegen.

“In het moderne voetbal is het niet meer zo dat er eentje schreeuwt 'van jij moet dit doen en jij moet dat doen'. Je moet elkaar corrigeren. Seedorf heeft zich als voetballer heel goed ontwikkeld, maar ik zie nog geen echte leider in hem. Hij heeft al moeite genoeg om zijn eigen taak uit te oefenen. Het voetbal is te gecompliceerd geworden om je met anderen bezig te houden. Neem van mij aan dat een ouderwetse leider in het veld uit de tijd is.”

Het bescheiden karakter van Bergkamp komt tot uiting in de verschillende opstellingen van het Nederlands elftal. Hij heeft vaak als diepste spits gespeeld, even vaak als schaduwspits en als het moet wil hij gerust met twee aanvallers naast elkaar spelen. Alleen de positie van rechterspits, de plek waarop hij tien jaar geleden debuteerde bij Ajax, beschouwde hij de laatste jaren als onpraktisch, onplezierig en onwenselijk. Hij mist pure snelheid om een gevaarlijke buitenspeler te zijn.

“Mijn plaats in het elftal is van ondergeschikt belang. Bij Arsenal speel ik achter Ian Wright. Hij is een echte puntspeler, veel doelgerichter dan ik. In het Nederlands elftal heb ik regelmatig als meest vooruitgeschoven speler meegedaan. Tegen België ligt het voor de hand om mij achter Kluivert op te stellen. Hij heeft meer killersinstinct. Hij maakt niet alleen mooie goals, maar hij kan ook zonder te kijken in één keer uithalen.”

Wright werd vorige week beschuldigd van agressief gedrag na de wedstrijd tussen Arsenal en Leicester City. Hij wordt waarschijnlijk voor twaalf wedstrijden geschorst. Kluivert was in 1995 verantwoordelijk voor de dood van een automobilist en werd deze zomer beschuldigd van verkrachting. Voor de 'ideale schoonzoon' Bergkamp zijn het affaires waarover hij wel een mening heeft, maar die gaat de buitenstaander niets aan. “Ik zit hier als voetballer en niet als mens. Ik beschouw mijn medespelers ook niet als privé-persoon. Patrick is altijd onderdeel van de groep geweest en dat moet vooral zo blijven.”

Minder laconiek reageert Bergkamp als het functioneren van Guus Hiddink ter sprake komt. Sommige spelers van het Nederlands elftal zouden geen vertrouwen hebben in de werkwijze van de bondscoach. “Al dat gediscussieer over zijn functioneren is opgeklopt. We hebben een heel goede reeks gespeeld en alleen tegen Turkije een steekje laten vallen. Kijk je naar het verleden, dan zaten er altijd wel een paar minder goede resultaten bij. De buitenwereld creëert dingen die helemaal niet leven in de groep. Hiddink verdient het niet om zo bekritiseerd te worden.”

Bergkamp ziet een nieuwe tendens bij het Nederlands elftal. “Er is altijd trammelant geweest, maar meestal begint die heisa vlak voor een groot toernooi. Ik vind het nu een beetje vroeg om ruzie te maken. We hebben nog een half jaar te gaan voordat de echte voorbereiding begint. Blijkbaar denken veel mensen dat we alleen kunnen presteren als er problemen zijn. Ik ben het daar niet mee eens. Kijk maar naar de laatste EK en de laatste WK. Zo goed ging het daar niet.”

Volgens Bergkamp is er voor de interland tegen België sprake van “een ontspannen sfeer binnen de groep”. Op de training in Noordwijk werd hij deze week door enkele ploeggenoten fijntjes herinnerd aan het record van Faas Wilkes, die in 38 interlands 35 doelpunten maakte voor het Nederlands elftal. Na Abe Lenstra (33) en Johan Cruijff (33) staat Bergkamp met 32 treffers op de vierde plaats van de topscorerslijst.

“Dat record mag hij van mij pakken. Ik zal er geen traan om laten”, zegt Wilkes in Nieuwe Revue. Bergkamp probeert er zo min mogelijk aan te denken. “Met Wright lukt het ook niet erg bij Arsenal. Hij heeft nog twee goals nodig om het clubrecord te verbeteren. Het lijkt wel of hij verlamd raakt door al die aandacht. Vroeger schoot hij de ballen blindelings in de bovenhoek. Nu wil hij het opeens te mooi doen. Op de manier van Bergkamp, inderdaad.”