Espace

Galerie Espace, Keizersgracht 548, Amsterdam. T/m 25 okt. Wo t/m za 13-17u. ook op zo. 7 sept. en 5 okt. Prijzen van ƒ 950,- tot ƒ 100 000,-.

Galerie Espace 1956-1996 40 jaar ruimte voor eigentijdse kunst. Vleeshal, Grote Markt 16, Haarlem. T/m 19 okt. Ma t/m za 11-17u, zon- en feestdagen 13-17u. Boek uitgegeven door Uniepers, Abcoude: ƒ 49,90.-.

Om te laten zien dat zij absoluut geen hekel heeft aan surrealistische kunst - het tegendeel liet zij zich twee weken geleden in een interview in het CS ontvallen - heeft galeriehoudster Eva Bendien een ets van Kamacho toegevoegd aan haar overzichtstentoonstelling ter gelegenheid van haar jubilerende galerie Espace. De Miro-achtige ets uit 1968 van deze Latijns-Amerikaanse kunstenaar voegt zich als vanzelfsprekend in het geheel. Per slot van rekening komt Cobra voort uit het surrealisme. “Ach, ik had dat in dat interview anders moeten zeggen”, aldus Bendien. Absurdistische fijnschilders als Dalí, Moesman of Melle zouden uit de toon zijn gevallen tussen de Luceberts, Alechinsky's en Appels en ook tussen het werk van de zogenaamde 'nieuwe figuratieven' Lucassen, Raveel en Gubbels.

Espace laat ter gelegenheid van haar veertigjarige jubileum onder de titel Een huis vol nog eens uitvoerig zien waar ze staat. Het gaat om de expositie van een kleine honderd werken waarvan sommige nog niet eerder tentoongesteld zijn geweest. Ze zijn afkomstig uit de privé-collectie van Eva Bendien en haar partner Rutger Noordhoek Hegt, uit de stock van de galerie en geleend van verzamelaar of kunstenaar.

Al is de kunst die deze galerie brengt nog zo uiteenlopend van aard, van een losse, dromerige Heyboer tot een strak geschilderde, bijna abstracte Roeland, de stal heeft toch een bepaalde nestgeur die ongetwijfeld nauw verbonden is met een persoonlijke voorkeur. De werken die verspreid over drie etages tentoongesteld zijn, hebben vaak iets onhandigs en twijfelends in onderwerp en stijl. Tussen het inmiddels overbekende werk zijn ook verrassingen te zien zoals een mooi vroeg Cobra-achtig schilderij uit 1944 van de Deen Ortvad en een vreemde Raveel, getiteld Ook de kraan is schuldig. Op ooghoogte kun je jezelf in een kleine spiegel zien, terwijl twee geschilderde handen in de weer zijn met water en zeep in een wastafel.

Wie de geschiedenis van de galerie erop naleest in het uitstekende boek dat ter gelegenheid van het jubileum is uitgegeven, staat ervan versteld hoeveel schrijvers op de een of andere manier bij Espace betrokken zijn geweest. Misschien ligt dat aan de verhalende aard van veel werk uit de stal van de galerie, maar het toont ook aan hoe klein het culturele wereldje van Nederland jarenlang is geweest. Alsof alle moderne kunstenaars van toen beroemd zijn geworden.