De hulpjes van Alfred Hitchcock

Voorstelling: Plotto. De laatste dagen van Alfred Hitchcock door Toneelgroep Het Volk. Tekst: Henri Overduin; regie: Michael Helmerhorst; spel: Bert Bunschoten, Joep en Wigbolt Kruijver. Gezien: 4/9 Toneelschuur Haarlem. Aldaar t/m 6/9. Tournee t/m 5/10. Res: (035) 621 72 48.

Het is herfst 1978. Alfred Hitchcock is oud en in zijn nadagen. Het werken wil niet erg meer vlotten, de aangekondigde nieuwe film A short night komt niet van de grond. De hoop is gevestigd op scenarioschrijver David Ferguson die is aangetrokken om het script te herschrijven. Energiek begint hij aan de opdracht; zes maanden later echter beëindigd hij gedesillusioneerd de samenwerking: Hitchcock heeft zijn interesse in de onderneming steeds meer verloren en de spionagethriller blijft dan ook onvoltooid.

David Ferguson beschreef zijn moeizame ervaringen met de master of suspense later in The last days of Alfred Hitchcock, een boek dat nu als uitgangspunt dient voor de voorstelling Plotto. De laatste dagen van Alfred Hitchcock door het Haarlemse driemansgezelschap Het Volk. De plaats van handeling is een modern gemeubileerde grijze kantoorkamer in de Universal Studio's waar Hitchcock, Ferguson en producent Ted Robertson elkaar regelmatig ontmoeten. Het zijn bizarre bijeenkomsten. Terwijl de producent de druk opvoert en de scenarioschrijver met telkens nieuwe voorstellen opdraaft, zakt Hitchcock steeds verder weg in passiviteit. Hij voelt zich ziek en eenzaam; met drank en gezelschap probeert hij het naderende einde van zich af te zetten. De werkbesprekingen grijpt hij aan om thuis niet op de bank naast zijn vrouw te hoeven zitten, die herstelt van een beroerte, maar in de besprekingen zelf stelt hij evenmin veel belang. Inert als een blok graniet zit hij in zijn draaistoel.

Je kunt je voorstellen dat het werkelijk zo is gegaan, niet in de laatste plaats omdat acteur Wigbolt Kruijver op frappante wijze de gedaante van de oude meester heeft aangenomen. Het is vooral zijn gezichtsuitdrukking die aan Hitchcock herinnert: het vlezige kale hoofd, de ingetrokken kin en vooruitgestoken onderlip en de hangende zware oogleden als van iemand die voortdurend indommelt. Zijn reacties zijn onvoorspelbaar, hij is eigenzinnig en uit heel zijn wezen straalt gezag, iets wat in veel mindere mate geldt voor Ferguson en de producent, respectievelijk gespeeld door Bert Bunschoten en Joep Kruijver.

Beide rollen zijn niet erg dankbaar. De mannen moeten zich schikken naar de grillen van de baas, ze zijn de hulpjes van de schoorsteenveger. Joep Kruijver en Bert Bunschoten zijn er niet in geslaagd hun figuren voldoende uit te werken. Kruijver verbeeldt het clichébeeld van een producent: een man in een poenig pak die dikke sigaren rookt, gewichtig doet en alleen aan geld denkt. Bunschoten is de man die het vuile werk moet opknappen, daarvoor geen waardering krijgt en allengs gefrustreerder en verongelijkter oogt. Plotto is een luchtige voorstelling, maar kent weinig echt grappige momenten. Het Volk maakt de voorstellingen doorgaans zelf en heeft daarbij een goed gevoel ontwikkeld voor de tragi-komische kant van het mannenleven. Nu de tekst ditmaal is geschreven door Henri Overduin ontbreekt die typerende humor van Het Volk. Het gegeven klinkt leuk maar het resultaat is statisch en tamelijk kleurloos.