Steekspel in Kamer om gezin Gümüs

DEN HAAG, 4 SEPT. Het GPV deed een beroep op Kamervoorzitter Bukman, de PvdA bedacht een ingrijpend procedurevoorstel - vlak voordat een stemming in de Tweede Kamer vanmiddag uitsluitsel moest geven bereikte het politieke steekspel rondom de familie Gümüs een opmerkelijk hoogtepunt.

Verschillende fracties vochten op het scherpst van de snede over de vraag welke motie als eerste in stemming zou worden gebracht. Tijdens het debat gisteren was gebleken dat de volgorde doorslaggevend kan zijn, samen met de vraag hoeveel Kamerleden tijdens de stemming aanwezig zijn.

“Niemand wil de schuld hebben als het misgaat”, verklaarde Kamerlid J. van Zijl (PvdA) vanmorgen het politiek stratego. Burgemeester Patijn van Amsterdam hekelde gisteren al de gang van zaken in de Kamer. “De vraag of de familie mag blijven, is nu mede afhankelijk van de vraag of een bepaald Kamerlid in Brussel verblijft en niet aan de stemming deelneemt.”

De aandacht concentreerde zich vanmorgen op twee voorstellen. Volgens GPV en RPF moet het besluit tot uitzetting van het illegale gezin Gümüs worden worden teruggedraaid. Reden: de openbare discussie en het 'politiek gesol' heeft voor de familie een situatie van rechtsonzekerheid geschapen. Voor een algemene wijziging van de regels voor 'witte illegalen' is volgens deze twee partijen echter geen reden. PvdA, D66 en GroenLinks wilden wel verruiming van de regels: met Gümüs vergelijkbare gevallen moeten ook een kans op een verblijfsvergunning krijgen.

Het politieke steekspel was gisteren geïntensifeerd nadat GPV-Kamerlid Van Middelkoop had laten doorschemeren dat wat hem betreft Gümüs zó onrechtvaardig is behandeld, dat wanneer de GPV/RPF motie wordt verworpen desnoods de regels toch maar moeten worden gewijzigd om het gezin in Nederland te houden. D66 en PvdA interpreterden dat als schoorvoetende steun voor hun motie, die daardoor een nipte meerderheid zou halen.

Pag.2: GPV/RPF tracht familie te redden

Van Middelkoop had echter andere bedoelingen. Het voorstel van D66/PvdA is volgens hem het meest verstrekkend en zou dus - conform de gewoonte in de Kamer - als eerste in stemming moeten worden gebracht. Op dat moment zou de eigen GPV/RPF motie nog niet verworpen zijn, dus zouden GPV en RPF de motie van PvdA en D66 niet steunen. Wanneer het voorstel van de twee regeringsfracties daardoor zou sneuvelen, zouden al die Kamerleden die Gümüs een warm hart toedragen voor een dilemma komen te staan: het GPV/RPF voorstel steunen of verantwoordelijk worden gehouden voor de uitzetting. In deze opzet kan Van Middelkoop zou zijn eigen christelijke achterban altijd kunnen voorhouden dat híj zijn best heeft gedaan om het kleermakersgezin te beschermen.

Van Midelkoop is bij voorzitter Bukman geweest om zijn zaak te bepleiten. De PvdA kondigde vanmorgen een procedure-voorstel aan om de volgorde van stemming om te draaien. Eerst over Van Middelskoops motie stemmen, daarna over die van PvdA en D66. De afloop was rond het middaguur nog onbekend.

Het politiek steekspel domineerde gisteren al het debat, maar er was ook nog ruim aandacht voor de kwestie zelf: Moet een illegaal die niet voldoet aan de regels maar wel in Nederland is ingeburgerd alsnog een verblijfsvergunning krijgen, en moet de Kamer zich eigenlijk wel over dit soort vragen buigen? Kamerlid Kamp betoogde namens de VVD dat “dit een mooi moment is om een duidelijk signaal te geven dat illegalen niet in Nederland thuishoren”. Ook het CDA betoogde dat de regels gewoon moeten worden toegepast. “De Kamer is geen ambtelijk adviesorgaan en we moeten ons die rol ook niet laten opdringen.”

D66-woordvoerder Dittrich meende daarentegen dat gebleken is dat de regels te streng zijn en moeten worden aangepast. Als de regering dat weigert, moet de Kamer het doen. PvdA'er Apostolou wees op de “maatschappelijke commotie” die de dreigende uitzetting had losgemaakt. Staatssecretaris Schmitz (Justitie) oogste algemene lof met een betoog over de 'gladde evenwichtsbalk' waarop zij staat. De commotie was haar niet in de koude kleren gaan zitten: “Ik werd dagelijks gebeld. Ik beken dat ik ophield kranten te kopen.”