Negen dansers zoeken contact

Voorstelling: Kopfsprung. Choreografie: Diane Elshout en Frank Händeler. Muziek: Lucid Terror. Gezien: 2/9, Vrieshuis Amerika, Amsterdam. Nog te zien: aldaar, t/m 6/9. Inl. (020) 689 17 89

“Is communicatie een beperking of een bevrijding?”, is de vraag die Diane Elshout en Frank Händeler zich hebben gesteld voor hun vierde gezamenlijke dansproductie. Vanaf 1996 werken zij als choreografen samen, nu presenteren zij op de specifieke locatie Vrieshuis Amerika de voorstelling Kopfsprung. De samenwerking met het geluids- en muziekcollectief Lucid Terror (bestaande uit Henry van Zanten en Yens en Yens) is geen verrassing: al vanaf hun eerste project hebben ze gekozen voor de muzikale begeleiding van dit kwartet, maar het is nu voor het eerst dat de vier musici de voorstelling live begeleiden.

Drie instrumenten met ieder één snaar. 'De snaren', zo genoemd en ontworpen door Yens en Yens, staan op de witte vloer waardoor hun bespelers een deel vormen van het kille toneelbeeld: kale muren, twee grote trappen, een rij hoge betonnen pilaren en in een hoek een enorme hoeveelheid witte hangende flessen. Blauw licht en het geluid van kabbelend water versterken het gevoel van verlatenheid. Het eerste beeld roept eenzaamheid op: de negen dansers hebben ieder hun eigen plek en niemand heeft contact met een ander.

Deze sfeer zal maar heel af en toe de ruimte verlaten. Langzaam beginnen sommige mannen en vrouwen hun speelruimte te vergroten. Elshout en Händeler laten solo's en groepsdelen vloeiend in elkaar overlopen en er zijn een paar mooie, heftige pas de deux te zien. Met soepele geïsoleerde rugbewegingen en snelle wisselingen van harde, felle passen naar tedere bewegingen gaan de dansers bijna dierlijk door de afstandelijke ruimte, zoekend naar mogelijkheden tot contact. Elke vrouw of man heeft zijn eigen inbreng binnen de verschillende korte relaties. Onderdrukking, afwijzing, intimidatie en vervreemding overheersen zachtaardige, liefdevolle emoties. Aan het slot lijkt het toch allemaal tot niets geleid te hebben: een somber beeld van hier en daar op de grond liggende dansers met op de achtergrond een enorme projectie van een verwrongen mond.

Elshout en Händeler hebben met veel middelen veel willen zeggen. Wellicht te veel: Kopfsprung ('dat wat er in je kop omgaat en zich op een eigenwijze manier naar buiten wringt') houdt de aandacht niet vast tot het eind. Misschien komt dat door een gebrek aan rust: er is steeds zoveel gaande in de muziek, in de gesproken en gezongen teksten en in de choreografie, dat helaas niet altijd duidelijk is wat bedoeld wordt.