Hoger onderwijs wil nieuw stelsel studiefinanciering

UTRECHT, 4 SEPT. Universiteiten en hogescholen pleiten voor een geheel nieuw stelsel van studiefinanciering. Zij willen iedere student ongeacht prestatie het eerste cursusjaar 10.000 gulden schenken. In het tweede jaar krijgt de student dat bedrag nog eens als alle studiepunten zijn gehaald. De laatste twee studiejaren daarentegen moeten de studenten zelf financieren, bijvoorbeeld met een lening, een ouderlijke bijdrage en/of bijbaantjes.

Dit plan hebben de vereniging van universiteiten VSNU en de organisatie van hogescholen HBO-Raad vanmiddag gepresenteerd.

Studenten met weinig draagkrachtige ouders maken bovendien aanspraak op een aanvullende beurs van maximaal 10.000 gulden voor twee jaar. Het stelsel vergt jaarlijks 160 miljoen gulden meer dan het huidige systeem, dat de schatkist 1,4 miljard kost. Daarnaast moet er nog eenmalig 2,8 miljard gulden worden gevonden voor overgangskosten. Om het stelsel niet te ingewikkeld te maken, komt het verschil tussen thuis- en uitwonende studenten te vervallen.

Het plan geldt als bijdrage aan de discussie die wordt gevoerd in opdracht van minister Ritzen (Onderwijs). In november zal een commissie onder voorzitterschap van de Friese commissaris van de koningin L. Hermans de bewindsman adviseren over een nieuw stelsel van studiefinanciering.

Door allerlei wijzigingen is het huidige systeem ondoorzichtig en ingewikkeld geworden en staat de toegankelijkheid van het hoger onderwijs onder druk. Het huidige stelsel zou een financiële drempel opwerpen voor kinderen met ouders die weinig verdienen.

Ook zouden studenten terugschrikken voor 'moeilijke' studies door de hoge prestatie-eisen die nu aan de studiefinanciering zijn verbonden. Daarnaast vereisen enerzijds de aangescherpte prestatie-eisen een straffer studietempo maar wordt anderzijds de noodzaak om bij te verdienen groter na achtereenvolgende verlagingen van de basisbeurs.

Uitgangspunt voor universiteiten en hogescholen is een “duidelijk en eenvoudig” stelsel dat het hoger onderwijs (financieel) toegankelijk maakt. Door studenten het eerstejaar hun studiefinanciering te schenken en het accent op lenen te verschuiven naar de laatste studiejaren, moet de huidige financiële drempel worden geslecht. Vaak krijgen studenten pas in de loop van hun studie zicht op hun kans op succes, zo luidt de motivering hiervoor. “Heeft men dat zicht, dan neemt de bereidheid te lenen sterk toe.” Ook beogen VSNU en HBO-Raad met hun plan meer “flexibel maatwerk”, dat vastgelegd moet worden in contracten tussen instelling en individuele student. Ook zou de huidige leeftijdsgrens van 27 jaar waarop de studiefinanciering onherroepelijk stopt, moeten vervallen. De beide verenigingen stellen daartegenover dat iemand voor zijn 25ste verjaardag aan een studie moet beginnen.