Probleem opgelost

'Zo, dat probleem is opgelost.' Ik durf te wedden dat velen dit stiekem dachten bij het horen van het nieuws van Diana's dood. Een koninklijk spektakelstuk kent hier een onverwacht slot dat uiteindelijk waarschijnlijk voor bijna iedereen, inclusief Diana zelf, het beste is.

Maar het drama-Diana is niet uniek. De Britse monarchie heeft in 1820/21 een soortgelijk drama meegemaakt, door de Britse historicus E.A. Smith in 1993 omschreven als 'one of the most sensational events of the nineteenth century'. Het betreft het rampzalige huwelijk van de toenmalige prins van Wales George (1762-1830) en prinses Caroline van Brunswijk-Wolfenbüttel.

In 1795 trouwde het stel, maar het ging direct mis. De prins van Wales bleek een vaste vriendin, de katholieke Mary Fitzherbert, te hebben, met wie hij zelfs in het geheim was getrouwd. Dit huwelijk was echter strijdig met de Royal Marriages Act en dus ongeldig. George zag echter wel in dat hij voor wettig nageslacht moest zorgen, en dat deed hij dan ook: op de dag af negen maanden na de bruiloft bracht de prinses van Wales een dochter, Charlotte, ter wereld. George vond dat hij zijn plicht hiermee gedaan had en keerde terug tot het vrolijke, loszinnige leven waaraan hij gewend was. In 1799 hervatte hij de relatie met zijn geliefde Mary. De prinses van Wales was al in 1797 uit het koninklijk paleis vertrokken.

De volgende jaren hield ze eerst een eigen 'hof' met veel feesten en partijen, daarna vertrok ze naar het continent, waar ze, zo roddelde men, met wisselende minnaars doelloos rondreisde. Maar in 1820 veranderde haar situatie drastisch: de Britse koning overleed en de prins van Wales volgde hem op als koning George IV. Caroline was nu dus koningin!

Ze spoedde zich naar Londen, maar ze had te vroeg gejuicht. De koning wilde niets meer met haar te maken hebben, zeker niet sinds hun enige kind Charlotte op 21-jarige leeftijd was overleden. George vroeg echtscheiding aan op grond van overspel van Caroline. Hierop volgde een onsmakelijke oorlog tussen de echtelieden, breed uiteengezet in vooral The Times, die overigens pro-Caroline was. Maandenlang waren de vorstelijke twisten het gesprek van de dag. Uiteindelijk won Caroline en moest George zijn eis tot echtscheiding intrekken.

Kort daarna, op 19 juli 1821, had in de Westminster Abbey George's plechtige kroning plaats, echter zónder Caroline. In opdracht van George werd de koningin eenvoudigweg de toegang ontzegd. Wanhopig liep de ongelukkige van deur tot deur, maar ze werd niet toegelaten. Het sensationele tafereel werd uitvoerig in de kranten beschreven en het publiek smulde.

Maar toen opeens was het drama afgelopen: Caroline werd ziek en stierf op 7 augustus, nog geen drie weken na de kroning. The Times schreef: 'The tragedy of the persecutions and death of a Queen is at length brought to its awful close; and thousands - we may say millions - of eyes will be suffused in tears'. En koning George? Die slaakte een zucht van verlichting. Het probleem had zich vanzelf opgelost.