Netanyahu geeft niets toe aan Palestijnen

De versoepeling van de Israelische afgrendeling van Palestijns gebied kondigt geen beleidswijziging in Jeruzalem aan voorafgaand aan het bezoek van minister Albright.

TEL AVIV, 3 SEPT. Het feit dat Israel sinds gisteren weer 4.000 Palestijnse arbeiders uit Gaza en de Westelijke Jordaanoever toelaat, betekent geenszins dat de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Madeleine Albright volgende week een verzoeningsgezinde premier Benjamin Netanyahu zal ontmoeten. Bij voorbaat heeft hij laten weten dat er geen sprake kan zijn van een tweede overdracht van bezet gebied aan de Palestijnse bestuursautonomie. Volgens de Palestijnen zou Israel op 7 september een groot deel van de Westelijke Jordaanoever moeten ontruimen. Premier Netanyahu betwist niet alleen deze Palestijnse interpretatie van het akkoord van Oslo en het akkoord van Hebron maar zegt nog nadrukkelijker dat er van verdere Israelische terugtrekking geen sprake kan zijn zolang Yasser Arafat de infrastructuur van de Palestijnse terreur in zijn gebieden ongemoeid laat.

De Israelische leider blaast na de langdurige afgrendeling van de Palestijnse gebieden na de dubbele zelfmoordaanslag in Jeruzalem op 30 juli echter wel wat stoom af om de hoogstwaarschijnlijk onvermijdelijke botsing met de Amerikaanse minister over de voortzetting van het vredesproces een wat milder karakter te geven. Waarschijnlijk zullen nog meer Palestijnse arbeiders in Israel worden toegelaten voordat Albright aan haar eerste bezoek aan het Midden-Oosten begint. Wezenlijk verandert er echter niets aan de nog lang niet besliste strijd tussen premier Netanyahu en de Palestijnse leider Yasser Arafat. Het akkoord van Oslo en de daarop volgende historische handdruk tussen wijlen premier Yitzhak Rabin en de Yasser Arafat in Washington leek de weg naar een Israelisch-Palestijnse verzoening en vreedzame coëxistentie vrij te maken. Maar de ideologische moord op Rabin in 1995, gevolgd door de verkiezing van de Likud-leider Netanyahu tot premier, heeft die ontwikkeling omgekeerd. De terreur uit de school van het Palestijnse moslim-fundamentalisme heeft Netanyahu voor en na zijn verkiezingszege sterke argumenten in handen gespeeld om aan de overdracht van nog meer gebied aan de Palestijnen te ontsnappen.

Joods en Palestijns terrorisme hebben met succes tegen de vrede kunnen samenzweren omdat Israel met sterke hand wordt geregeerd door een premier die niet in vrede met de Palestijnen en zelfs met de Arabische wereld gelooft. In zijn boek 'Een plaats onder de zon' dat voor zijn verkiezingszege in 1996 uitkwam, heeft Netanyahu heel eerlijk Israel geschilderd als een land dat niet door vrede maar alleen door een sterk leger achter veiligheidsgrenzen kan worden beschermd. Tijdens zijn recente bezoek aan Zuid-Korea merkte hij op dat de economie daar zich zonder vrede met Noord-Korea tot een economische macht heeft kunnen ontwikkelen.

Van een Israelische premier die in deze termen denkt kan Albright geen hoge verwachtingen hebben. Netanyahu en Arafat staan nu zo ver van elkaar af dat het ook voor haar een onmogelijke opgave is om het diep geschonden vertrouwen tussen beide leiders te overbruggen. Op zijn best kan ze de spanning wat verminderen en misschien van beide leiders wat gebaren afdwingen die de indruk wekken dat haar reis niet tevergeefs is geweest.

Het effect van de Israelische propaganda-oorlog tegen Arafat op de Amerikaanse politiek is zo effectief dat de vrijheid van handelen van minister Albright er door aan banden wordt gelegd. Verzoenende gebaren van Arafat jegens Hamas, om interne Palestijnse redenen, worden door Netanyahu meteen uitgelegd als een “doodskus van Oslo”. Netanyahu is erin geslaagd de Hamas-terreur en Arafat, mede door toedoen van Arafat zelf en uitspraken van zijn naaste medewerkers, aan elkaar te koppelen. Iedere dag hamert hij op dat punt. Met steeds weer terugkerende verklaringen dat Arafat de Palestijnse terreur niet aanpakt wordt de geloofwaardigheid van de Palestijnse leider als vredespartner ondermijnd. De Amerikaanse publieke opinie wordt door deze Israelische informatiecampagne tegen Arafat opgezet. Dat is de verdedigingslinie van Netanyahu in de VS tegen mogelijke druk van Albright om het akkoord van Oslo in zijn oorspronkelijke geest uit te voeren. In het Congres in Washington heeft Netanyahu een politiek bolwerk waar iedere Amerikaanse president mee rekening moet houden.