Heksenketel op Amsterdamse beurs

ROTTERDAM, 3 SEPT. Een ware koersexplosie heeft de Amsterdamse effectenbeurs in de richting geduwd van het hoge niveau van drie weken geleden. In tweeënhalve dag is de AEX-index van de 25 meest verhandelde fondsen met 9,8 procent gestegen naar 953,91 punten vanochtend. Rond het middaguur was de index weer teruggezakt naar 922,19 punten.

Gisteren boekte de beursindex de grootste winst in punten in haar geschiedenis. Het verschil met maandag bedroeg 43,29 punten. Vanochtend steeg de AEX met nog eens bijna drie procent, nadat ook Wall Street gisteren een historisch dagwinstrecord boekte.

Beursanalisten waren er vorige week nog van overtuigd dat met de daling van de toonaangevende AEX-beursindex - van het record van 1011,62 punten op 7 augustus naar 868,29 punten afgelopen vrijdag - de koersen op de terugweg waren naar een realistisch niveau. Beleggers lijken zich echter weinig aan te trekken van meningen over het realiteitsgehalte van koersen. De onderveranderde Duitse rente en wegebbend inflatiegevaar in de Verenigde Staten stimuleerden gisteren en vandaag opnieuw tot massaal inkopen van aandelen.

Ph. Menco, hoofd strategie van ING Barings, noemt de ontwikkeling op de beurs “ongezond”. Hij vergelijkt de beweeglijkheid van de koersen (volatiliteit) met de grote koersschommelingen die vooraf gingen aan historische beurskrachs. “Ik wil geen paniek veroorzaken, maar zoals het nu tekeergaat, gebeurde dat ook in 1929 en 1987. De grafiek van de Amerikaanse Standard & Poor-index uit die donkere tijden is bijna dezelfde als die van dit moment. Ik zeg niet dat dit betekent dat er een krach volgt, maar het valt wel op dat de patronen zo vergelijkbaar zijn.”

Volgens analist A. Mulder van effectenbank Barclays de Zoete Wedd tonen de koerschommelingen aan dat particuliere beleggers grote invloed hebben. “Kleine beleggers en speculanten reageren op toegankelijke economische signalen, zoals de waarde van de dollar, de winst op Wall Street en de Duitse rente. Professionele partijen hebben een langetermijnstrategie en zouden nooit zo nerveus op grote schaal kopen naar aanleiding van deze berichten.”

Menco deelt die mening. Hij voegt eraan toe dat ook de optiebeurs een rol speelt bij de koersstijgingen op de effectenbeurs. Beleggers dachten dat er een einde was gekomen aan de bull market en schaften massaal put-opties aan, waarmee ze speculeren op waardedaling van de aandelen. Nu de koersen juist stijgen, proberen beleggers het verlies op hun put-opties af te dekken met koerswinst op aandelen. Menco: “Er is nu geen kooplust, maar koopnoodzaak. En als er moet worden gekocht bij weinig aanbod, moeten de beleggers met z'n allen door één deur en vliegen de koersen omhoog.”

Net als gisteren was ook vandaag Ahold koploper onder de hoofdfondsen. Het koersverloop van dit aandeel is tekenend voor de spingerige beurs. Vanaf 23 juli, toen de AEX-index voor het eerst de grens van 1000 punten doorbrak, bewoon de koers tussen 74,50 en 50,20 gulden. Het levensmiddelenfonds steeg sinds maandag 16,5 procent in waarde, naar 58,50 gulden vanochtend. “Dat is niet zo verwonderlijk ”, zegt F. de Boer, analist voor zakenbank Labouchere. “Dat fonds is sterk gerelateerd aan de dollar. Bovendien komt Ahold morgen met vermoedelijk goede halfjaarcijfers en staan bij het concern enkele overnames op stapel.”