Maleisië verwijt EU isolatie Birma

SINGAPORE, 2 SEPT. De Maleisische premier Mahathir Mohamad heeft vanmorgen gezegd dat de Associatie van Zuidoost-Aziatische landen (ASEAN) overweegt de Europees-Aziatische topconferentie (ASEM) volgend jaar in Londen te boycotten.

Mahathir reageerde met zijn uitlating op uitspraken van de Britse minister van Buitenlandse Zaken, Robin Cook, die gisteren in Singapore zei uit te sluiten dat het door een militaire junta geregeerde Birma zal worden uitgenodigd voor de ASEM. Birma werd deze zomer toegelaten als lid van ASEAN, ondanks felle kritiek van Westerse landen op de staat van dienst van het Birmese regime inzake de rechten van de mens en zijn actieve betrokkenheid bij de drugshandel.

Volgens Mahathir staat elke discriminatie jegens Birma gelijk aan discriminatie jegens ASEAN, dat naast Maleisië en Birma bestaat uit Brunei, de Filippijnen, Indonesië, Laos, Maleisië, Singapore, Thailand en Vietnam. Mahathirs opmerking kan gevolgen hebben voor de opstelling van alle ASEAN-lidstaten in deze kwestie, aangezien binnen de associatie alles draait om consensus. Eerder ketste de toelating van Nieuw Zeeland en Australië tot ASEAN af omdat Maleisië fel tegen toetreding van deze, in Mahathirs ogen 'niet-Aziatische' landen was. Mahathir is tot nu toe de enige regeringsleider van de ASEAN-landen die heeft gereageerd op de uitspraken van Cook.

ASEAN nam Birma deze zomer op als lid in de vaste overtuiging dat de situatie in dat land beter beïnvloed kan worden wanneer Birma onderdeel uitmaakt van ASEAN. De Aziaten geven de voorkeur aan hun politiek van 'constructieve betrokkenheid' en intensieve dialoog met het Birmese regime, terwijl de Europeanen meer voelen voor isolering van de militaire leiders via een economische en politieke boycot.

Zowel de Europese Unie als ASEAN heeft er belang bij dat de topconferentie volgend jaar in Londen een succes wordt. De Azië-Europatop in Londen, volgend voorjaar, volgt op de eerste topontmoeting tussen Aziatische en Europese regeringsleiders begin vorig jaar in Bangkok. ASEM is gericht op uitbreiding en versteviging van de onderlinge economische en politieke banden en vormt de ontbrekende schakel in de driehoek Noord-Amerika, Europa en Azië, de drie supermachten van de 21ste eeuw. Naast de EU-lidstaten en ASEAN zijn ook de regeringsleiders van Zuid-Korea, China en Japan betrokken bij ASEM.

Ministers van Buitenlandse Zaken van de landen die samen de ASEM vormen, spraken in februari dit jaar in Singapore uitgebreid over de situatie in Birma. De EU liet bij die gelegenheid nogmaals haar twijfels over Birma's toetreding tot ASEAN blijken en wees op de risico's die dat zou kunnen hebben voor ASEM. Cook zei gisteren dat zijn regering Birma kan weren van de ASEM-top in Londen omdat het forum een dialoog is tussen landen op basis van vrijwilligheid.