Londen bereidt zich voor op een 'unieke begrafenis'

LONDEN, 2 SEPT. Het leven in het Verenigd Koninkrijk komt zaterdag tot stilstand wanneer prinses Diana wordt begraven.

Supermarkten en banken houden 's ochtends hun deuren gesloten. Bioscopen en theaters hebben hun matineevoorstellingen geschrapt en de belangrijkste sportevenementen gaan niet door, zoals de cricketfinale om de Natwest Trophy, de voetbalinterland tussen Schotland en Wit-Rusland en alle competitiewedstrijden van de Rugby Union. De trekking van de staatsloterij is van zaterdagavond naar zondagmorgen verschoven. Vliegvelden, spoorwegstations en winkelcentra betrachten twee minuten stilte als zaterdagmorgen om 12 uur Nederlandse tijd in de Londense Westminster Abbey de uitvaartdienst begint.

De Amerikaanse president Bill Clinton heeft laten weten niet bij de begrafenis aanwezig te zullen zijn. De Franse president Jacques Chirac zou wel naar Londen gaan.

Premier Kok heeft vanmiddag in de Britse ambassade aan het Lange Voorhout in Den Haag het condoleanceregister voor de prinses van Wales getekend. De premier, die te voet uit het Torentje naar de ambassade was gekomen, wilde nog geen mededeling doen over wie Nederland komende zaterdag bij Diana's begrafenis zal vertegenwoordigen.

Londen bereidt zich voor op een invasie van burgers die de prinses zaterdag de laatste eer willen bewijzen. Het openbaar vervoer zet extra bussen en treinen in. Scotland Yard schat dat zich een miljoen mensen zullen verzamelen langs de route van St. James' Palace, waar het stoffelijk overschot ligt opgebaard, naar Westminster Abbey. Dat is meer dan drie keer zoveel als bij de staatsbegrafenis van Winston Churchill in 1965.

De autoriteiten zijn verrast door de nog altijd groeiende toevloed van mensen die hun medeleven willen betuigen. Ruim 50.000 mensen trokken gisteren naar Kensington Palace, het koninklijke thuis van de prinses, dat inmiddels is omringd door een zee van bloemen.

In de omgeving van Buckingham Palace - waar de koningin woont - en St. James' Palace - waar prins Charles huist - moesten de wegen worden afgesloten vanwege de dichte drommen rouwenden en nieuwsgierigen.

Bij St. James' Palace, waar de officiële condoleanceregisters liggen, vormde zich gistermorgen al snel een lange rij, die via Pall Mall bijna reikte tot aan Trafalgar Square. Mensen accepteerden een wachttijd van zeven uur om de prinses een persoonlijke boodschap te brengen. Ook vannacht werd de rij nauwelijks korter, hoewel de registers 24 uur per dag toegankelijk zijn.

Ook in veel andere steden legden gemeentebesturen en organisaties geïmproviseerde condoleanceregisters aan om tegemoet te komen aan de massale en massieve behoefte van veel Britten om de prinses de laatste eer te bewijzen.

Pagina 5: Blair: 'Uitvaart in geest van Diana'

Via Internet betuigden meer dan 60.000 mensen hun deelneming op de website van Buckingham Palace. De meest onwaarschijnlijke plaatsen die Diana ooit bezocht heeft, gebruiken Britten dezer dagen als bedevaartsoord en rouwpunt. Van de peuterspeelzaal waar ze heeft gewerkt, via de sportschool waar ze trainde tot ziekenhuizen die ze heeft geopend, en het familiegraf in Althorp waar haar as uiteindelijk zal worden bijgezet.

Bij de bekendmaking van de eerste details over de organisatie van de begrafenis liet Buckingham Palace gisteren in een verklaring weten dat de plechigheid “een unieke uitvaart voor een unieke persoon” moet worden. Die omschrijving verraadt de tweeslachtigheid waarmee het Koninklijk Huis de prinses altijd heeft bejegend. Als moeder van kroonprins William behoort ze tot de Koninklijke Familie. Maar sinds ze vorig jaar bij haar scheiding de aanspreektitel 'Koninklijke Hoogheid' verspeeld heeft, geldt ze niet meer als volwaardig lid. Aanvankelijk dacht het Koninklijk Huis dat Diana kon helpen om de monarchie een frisser en moderner aanzien te geven. Later heeft Buckingham Palace haar verweten dat ze het Koninklijk Huis in diskrediet heeft gebracht. Met de opzet van de uitvaart erkent de Koninklijke Familie dat Diana voor een deel van de Britten een speciale betekenis had, en dat velen wensen te delen in het afscheid van 'hun' prinses.

Premier Blair heeft verzekerd dat de uitvaart gestalte zal krijgen in de geest van de prinses. Dit betekent dat de 2.000 plaatsen in Westminster Abbey niet uitsluitend worden bestemd voor hoogwaardigheidsbekleders. Er zullen stoelen worden gereserveerd voor vertegenwoordigers van de vele goede doelen die Diana steunde. Diplomaten moeten plaatsmaken voor een ruime selectie van de vrienden die de prinses in alle geledingen van de samenleving heeft gemaakt.