Leuze 'Vol is Vol' niet alleen in Den Bosch

De gemeente Den Bosch overweegt juridische stappen te nemen tegen een aantal bewoners van de Hugo Verriesthof. De buurt verzet zich tegen de komst van een Somalisch vluchtelingengezin. 'Vol is vol', zeggen de buurtbewoners. 'Rassendiscriminatie', vindt de gemeente.

ROTTERDAM, 2 SEPT. Over één ding lijken de gemeente Den Bosch en de inwoners van het veelbesproken Hugo Verriesthof 't met elkaar eens: het is nu even tijd voor afkoeling. Geen commentaar dus. De gemeentevoorlichtingsdienst is telefonisch onbereikbaar. Mevrouw Meulensteen van nummer 17 gooit de hoorn op de haak na de verzuchting: “Meneer, wij hebben geen interesse meer, want wij worden hier hondendol!”

In korte tijd is wat een klein, lokaal relletje leek, uitgegroeid tot een zaak van landelijke proporties. Het begon allemaal zo'n twee weken geleden, toen de inwoners van de Bossche Hugo Verriesthof via een spandoek aan één van de woningen lieten weten tegen de komst te zijn van een Somalisch gezin naar hun straat. 'Wij willen geen Somaliërs, vol is vol', was de boodschap van de boze buurt, toen het vluchtelingengezin zijn toekomstige woning kwam bekijken.

De gemeente Den Bosch, en met name burgemeester A. Rombouts, reageerde hevig geschrokken op deze uiting van “rassendiscriminatie” en dreigde de bewoners met “juridische gevolgen” indien zij hun nieuwe medebewoners niet alsnog zouden accepteren. Voor de Somaliërs sprak de koele ontvangst echter boekdelen. Zij wezen de aangeboden woning beleefd doch dringend af ondanks het feit dat de hoogzwangere vrouw van het gezin met spoed zou moeten verhuizen van de flat waar de familie nu woont. Ook een Marokkaans gezin, dat tweede stond op de wachtlijst, zou na alle commotie hebben bedankt.

Juridisch medewerker H. Schuurbiers van de Nederlandse Woonbond, de landelijke organisatie van huurders, toont zich verbaasd over de gebeurtenissen in Den Bosch. “Onze bond heeft nog nooit meegemaakt dat zo'n grote groep mensen zich openlijk verzet tegen de komst van een buitenlands gezin. We weten dat het gebeurt, maar dan speelt het zich af op kleinere schaal en in het geniep, doorgaans in de vorm van pesterijen.”

Vier jaar geleden gebeurde zoiets aan het Lariksplein in Den Bosch waar een huurhuis werd beklad met de tekst 'Janmaat onze Maat'. Er woonden twee Marokkaanse vrouwen met een kind. Een van de bewoners van het plein - ze wil anoniem blijven - zegt dat ze “begrip” heeft voor de actie in de Hugo Verriesthof. “Het is denkbaar dat op ons plein ook weer verzet tegen buitenlanders zou komen, wanneer het huidige aantal van vier gezinnen zou worden uitgebreid.”

In de Tilburgse Veemarktstraat had de woningstichting TIWOS begin dit jaar te maken met verzet van de buurt tegen de komst van een buitenlands gezin, zo zegt de Nederlandse Woonbond. Woning- stichting TIWOS heeft de problemen volgens de Nederlandse Woonbond “in perfect overleg met alle betrokkenen” opgelost. Bij TIWOS was vanmiddag niemand voor commentaar bereikbaar.

Aan het Kamerlingh Onnesplein, ook in Tilburg, bekladden in januari onbekenden een leegstaand huis met de nu ook uit Den Bosch bekende tekst 'VOL = VOL'. In dat huis had een Turkse familie gewoond die volgens woningbouwvereniging SVW “wegens heimwee” naar de Randstad was vertrokken. Aangenomen werd dat de bekladding niet het werk was van buurtbewoners, want er waren volgens de corporatie geen problemen met het Turkse gezin.

Minister Dijkstal (Binnenlandse Zaken), verantwoordelijk voor het minderhedenbeleid, wil zich niet bemoeien met de zaak, aldus een woordvoerder vanochtend. Hij vindt dat het primair een zaak is van de gemeente Den Bosch en de woningbouwvereniging. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten zegt desgevraagd zich “doorgaans terughoudend op te stellen bij interne gemeentelijke aangelegenheden”.

Het Tweede-Kamerlid Koekkoek (CDA), zelf woonachtig in Tilburg, vindt dat de gemeente Den Bosch duidelijk moet maken dat de discriminatie van buitenlanders niet te tolereren valt. “De gemeente is er blijkbaar niet in geslaagd de buurtbewoners daarvan te overtuigen. Ik ken niet precies alle details om te kunnen oordelen over de vraag of hier mensen worden beledigd op grond van hun ras. Als er sprake blijkt te zijn van racisme, moet je daar niet te soft over doen.”

Het in Oss woonachtige Kamerlid Marijnissen van de Socialistische Partij zegt dat het openbaar ministerie wel zeker moet zijn van de bewijsvoering voordat het eventueel tot vervolging overgaat. “Bij evident racisme moet je wel vervolgen. Ik heb begrepen dat er in Den Bosch misschien wat mensen van de CD bij betrokken zijn. Als vervolging mislukt, speel je die mensen alleen maar in de kaart.”

De Zuid-Bossche Gestelsebuurt, waarin de Hugo Verriesthof ligt, is een wijk met een hoog percentage allochtone inwoners. Volgens statistieken van het CBS uit 1995 zou Zuid II, zoals de wijk officieel heet, zeventien procent bewoners van buitenlandse komaf tellen. Daarmee staat de buurt niet eens bovenaan. De wijk Boschveld bijvoorbeeld heeft volgens dezelfde statistieken bijna een kwart allochtone inwoners.

Advocaat M. Ten Voorde, gespecialiseerd in huurrecht: “In de meeste grote steden worden goedkope woningen via een verordening of een ander woningverdeelsysteem aan woningzoekenden toegewezen. Dat gebeurt uiteraard op basis van de Huisvestingswet. Wie het langst op de lijst staat, krijgt de woning. Het kan niet zo zijn dat, zoals nu in Den Bosch, andere bewoners zich daar tegen verzetten. Want de toewijzing geschiedt niet op basis van ras, nationaliteit of seksuele voorkeur, maar op basis van punten. Als dat laatste zou gebeuren, is er sprake van discriminatie.”

Medewerker Schuurbiers van de Woonbond stelt dat de betrokken woningstichting Hertoghuizen verplicht is het Somalische gezin “woongenot” te garanderen. “De buurtbewoners moeten niet aankomen met teksten als 'er zitten hier al te veel buitenlanders', want daarvoor bestaan geen wettelijke quota, hoewel steden en dorpen natuurlijk naar een evenwichtige spreiding van allochtonen zoeken.”

In de Hugo Verriesthof heeft men echt genoeg van alle publiciteit. Ook de bewoner van nummer 15 gooit de hoorn op de haak. Dat is geen wonder, zo weet men in linkse kringen in Den Bosch: de bewoner heeft de handtekeningenlijst ondertekend van het ultrarechtse Nederlands Blok tegen de komst van de Somaliërs. Die zouden in de woning ernaast terecht komen.