'Islam brengt Azië uit balans'

LONDEN, 2 SEPT. In de landen in het Midden-Oosten en Azië die tot de islam bekeerd zijn vindt men 'een element van neurose en nihilisme'. “Die landen kunnen heel gemakkelijk tot het kookpunt gebracht worden.” Dit schrijft de Engelse auteur V.S. Naipaul in zijn nieuwe boek Meer dan geloof, dat deze week voorlopig exclusief in Nederland is verschenen.

Meer dan geloof is het verslag van Naipauls tweede reis door Indonesië, Iran, Pakistan en Maleisië, waarover hij eerder, in 1981, Among the Believers publiceerde. In zijn nieuwe boek beschrijft Naipaul de manier waarop de islam probeert in deze landen de bevolking los te weken van haar traditionele achtergrond en een geïslamiseerde identiteit aan te meten. “Ze zijn uit balans, op drift”, aldus Naipaul (65) in een gesprek met deze krant. “Deze landen hebben hun geschiedenis verloren.”

Naipauls boek is op dit moment alleen verkrijgbaar in het Nederlands. De Engelse uitgave, Beyond Belief, verschijnt volgend voorjaar bij Heinemann. Naipaul gunde de ongebruikelijk vroege vertaling aan de Amsterdamse uitgeverij Atlas als 'vriendengeste', aldus Atlas-uitgever Emile Brugman. Bij Atlas verschenen eerder vertalingen van negen boeken van de op Trinidad geboren Naipaul.

Naipauls boek bestaat grotendeels uit verhalen van mensen die hij op zijn reis ontmoette en eerdere gesprekspartners die hij na vijftien jaar opnieuw opzocht.

Bij zijn hernieuwde kennismaking met de islamitische wereld werd hij getroffen door de culturele verwoesting die er plaatsheeft, van het 'half bekeerde' Indonesië tot Iran twintig jaar na de revolutie. “Ik denk niet dat zoiets werkt”, aldus Naipaul. “Je kunt geen trein nemen naar een paar eeuwen geleden.”