Rellen Bro 'werk van infiltranten'

BANJA LUKA, 1 SEPT. “Infiltranten” uit Joegoslavië (Servië) zaten vorige week donderdag achter het geweld tegen soldaten van de vredesmacht SFOR in de Bosnische stad Bro. Dat heeft gisteren Biljana PlavEÉc gezegd, de president van de Servische Republiek in Bosnië.

Ook de Amerikaanse diplomaat Robert Farrand, internationaal administrator van Bro, liet zich in die zin uit. In tegenstelling tot PlavEÉc noemde Farrand het land van herkomst van de infiltranten niet. Hij zei dat “buitenstaanders” de inwoners van Bro hadden aangezet tot geweld tegen de SFOR-soldaten. “We zijn er absoluut zeker van dat degenen die dit organiseerden en die deelnamen aan het geweld, van buiten Bro kwamen, en dan bedoel in mensen die van buiten Bosnië-Herzegovina kwamen, mensen uit een ander land.” Op de vraag of hij daarmee Joegoslavië bedoelde zei Farrand: “Trek uw eigen conclusies”.

PlavEÉc zei dat “criminelen” met bussen vanuit Servië naar Bro waren overgebracht en dat ze vrouwen en kinderen als menselijk schild hadden gebruikt in de confrontatie met de vredesmacht. In Bro werden twee Amerikaanse soldaten gewond bij een vergeefse poging, in de stad PlavEÉc-gezinde politiemannen te installeren.

PlavEÉc is gewikkeld in een verbitterde machtsstrijd met de aanhang van haar voorganger als president van de Servische Republiek, Radovan KaradEÉc. Gisteren waarschuwde ze haar tegenstanders dat ze straffen riskeren als ze zich tegen haar autoriteit blijven verzetten. “Hun grootste straf wordt gedicteerd door hun geweten. Maar omdat ze geen geweten hebben, zullen ze wel degelijk worden gestraft als dit allemaal voorbij is”, aldus PlavEÉc na een gesprek met de Amerikaanse Bosnië-gezant Robert Gelbard. PlavEÉc wees gisteren een voorstel van haar tegenstanders van de hand om in oktober bij de parlementsverkiezingen die ze heeft uitgeschreven, ook presidentsverkiezingen te houden.

Gelbard sprak gisteren niet alleen met Plavc, maar ook met de leider van het KaradEÉc-kamp, Momlo Krajiik, co-president van Bosnië en rechterhand van KaradEÉc. Gelbard waarschuwde hem dat hij zijn gedrag “nu meteen” moet veranderen, op straffe van “de ernstigste consequenties die men zich kan indenken”. Krajiik was niet onder de indruk: “We nemen Gelbards boodschap zeer serieus, maar we accepteren geen dreigementen”, zo zei hij.

Vaandaag hebben SFOR-troepen een op de berg Majevica geïnstalleerde radiozender van de Bosnische Serviërs bezet, omdat de zender heeft opgeroepen tot geweld tegen de vredesmacht en internationale organisaties.

Westerse diplomaten breidden dit weekeinde hun steun aan PlavEÉc verder uit door aan te kondigen, niet meer samen te werken met functionarissen van de Servische Republiek die niet door haar zijn benoemd. Zowel Robert Farrand als Elizabeth Rehn, VN-gezant op het gebied van de mensenrechten, maakte gisteren duidelijk niet meer te willen omgaan met vertegenwoordigers uit het KaradEÉc-kamp. Rehn sprak gisteren in Banja Luka met de onlangs door PlavEÉc benoemde minister van Binnenlandse Zaken van de Servische Republiek, Marko PaviEÉc. Ze zei in haar contacten met politiefunctionarissen in de Servische Republiek alleen diegenen te willen spreken die de “democratische veranderingen” ondersteunen.

Het is onduidelijk in welke mate het nieuwe beleid kan worden uitgevoerd en het is evenmin duidelijk of het gevolgen heeft voor de contacten van Westerse diplomaten met Bosnische Serviërs die in gezamenlijke Bosnische instanties werken, zoals Momlo Krajiik. (Reuter, AP, AFP)