Hakkers en zagers in gabbergrot van Plato

ZAANDAM, 1 SEPT. Gabber Richard (25) heeft zojuist een sessie praktisch filosoferen afgerond in 'de gabbergrot van Plato'. In een afgesloten tent op het terrein van de Fun Factory in Zaandam , heeft hij met een koptelefoon op zijn oren in het donker tien minuten naar een aantal silhouetten zitten staren die op de achterwand werden geprojecteerd: een kaal hoofd, een bierglas, een vogel, een ballerina.

“Ik vond het wel relaxed”, zegt hij over dit contemplatieve moment. “Net zoiets als een hutje op de hei. Alleen jammer dat je de muziek er nog wel doorheen hoorde dreunen.” Richard wijst op de feesttent die twintig meter verder staat ogesteld en waarin tientallen gabbers staan te dansen op stevige hardcore muziek.

De gabbergrot was één van de activiteiten waarmee het zaterdag voor het eerst gehouden festival Gabberland zich probeerde te onderscheiden van de andere raves in Nederland. Onder het motto 'Kom eens uit die donkere loods' bedacht initiatiefnemer Kamiel Lindhout (26), fotograaf en maker van diverse reportages over gabbers, een festival waar niet alleen dj's op podia stonden te beuken, maar waar de gabbers en gabberina's zich bij kraampjes en in tenten ook op andere manieren konden uiten. Zo was de licht evangelische bedoeling van de grot om de gabbers, temidden van de voortdenderende terrorcore en de pillen, eens even stil te laten staan bij wie ze eigenlijk zijn, en wat ze willen met hun leven. Vragen van die strekking stonden op een formulier dat iedereen bij het verlaten van de tent moest invullen.

Ook Richard heeft het formulier ingevuld. Hij grijnst: “Bij die vraag wat ik eigenlijk, diep in mijn hart wilde zijn, heb ik ingevuld: getrouwd, vader van twee kinderen.” Daarna heeft hij van de twee vrouwen die de tent hebben opgezet de oorkonde van 'gabberfilosoof' mee naar huis gekregen.

Naast filosoferen konden de bezoekers op Gabberland, dat net als Dance Valley overdag werd gehouden, hun creativiteit nog op enkele andere genres botvieren. Onder leiding van enkele graffiti-specialisten werd er geschilderd en er was ook een workshop waar je voor ƒ25,- kon leren hoe je met computer en sampler je eigen gabberhouse-nummer kan maken.

Organisator Lindhout omschrijft Gabberland als 'een cultureel gabberfestival'. Hoewel hij er zelf met zijn camouflagekleding en zijn staartje niet direct uitziet als een gabber (“Ik ben in hun ogen natuurlijk Oldskool, een ouwe lul”) heeft hij zich opgeworpen als een soort schutspatroon van de kaalgeschoren hakkers & zagers. Met zijn onlangs opgerichte stichting De Gabber wil Lindhout de gabbers wel eens wat meer bieden dan alleen decibels en beats per minute. Opvoeden zou hij het niet direct willen noemen, eerder is het zo dat hij “gabbers helpt om hun interesses te gaan ontwikkelen. Die gabberefeesten zijn heel groot en kaal, en vrij leeg van inhoud. Het is altijd hetzelfde. Zelf kom ik meer uit de house-wereld en heb ik gezien wat er in de RoXY allemaal om de muziek heen gebeurt.” Maar ontleent de gabberwereld zijn identiteit juist niet aan die onpretentieuze kaalheid? Kamiel schudt zijn hoofd. “Ze zijn nu een paar jaar aan het hakken en ze willen wel eens wat anders. Met dit festival proberen we de gabbers neer te zetten als een normaal volkje, en niet alleen maar als kaal schorriemorrie dat herrie maakt.”

Een van de mensen met wie Lindhout wil laten zien dat gabbers meer kunnen dan alleen hakken, is 'gabberdichteres' Melody (21). Langs de waterkant staat ze enkele van haar gedichten voor een camera voor te dragen. ,Ik wil geld om te kunnen feesten / en te doen wat ik wil / ik wil geld om jou te kopen / ik wil jou en een pil.” Ze wordt omringd door een groepje joelende gabbers. “Wat een geflipt wijf!” roept een jongen. Melody trekt zich er weinig van aan. Ze vermaakt zich wel op Gabberland, ook al regent het zachtjes en is het festival wegens het slechte weer op het laatste moment verplaatst van Spaarnwoude naar de Fun Factory in Zaandam, waardoor er slechts enkele duizenden bezoekers zijn gekomen in plaats van de verwachte 10.000. “Dit is tenminste relaxed opgezet. Het is minder opgefokt dan Mystery Land waar iedereen alleen maar achter de grootste hoeveelheid drugs en de hardste muziek aanjaagt.”

De sfeer op deze eerste editie van Gabberland is inderdaad ontspannen. Oudere gabbers hebben hun jongere broertjes, in één geval zelfs hun kinderen meegenomen. Er zijn uiteenlopende stijlen te beluisteren. Binnen wordt zowel razendsnelle terrorcore gedraaid als oudere vormen van gabber. Buiten, in de schildertent, klinkt muziek die dichter tegen de trance aanligt. Daar is de sfeer zelfs zo gemoedelijk dat je je bijna zorgen zou gaan maken. Want wat blijft er over van de gabberhouse als counterculture wanneer de gabberfeesten gewoon gezellig worden?