Brederwiede maakt zich boos over wéér een fusie

De gemeente Brederwiede in de Kop van Overijssel moet fuseren met IJsselham en Steenwijk, zo vindt het provinciebestuur. Maar Brederwiede wil dat helemaal niet.

BREDERWIEDE, 1 SEPT. De wind waait over het water van de Beulakerwijde, terwijl de wolken laag over het golvende rietland trekken. Brederwiede ontvangt zijn laatste toeristen van het seizoen. Gekleed in regenpakken wandelen ze door de kerkdorpen Vollenhove, Dwarsgracht, Giethoorn en Blokzijl of ze varen luidruchtig over de meren en door de grachten.

In het streekdorp Wanneperveen, met veel rieten daken, boerderijen en recreatiewoningen, staat de oude mevrouw Vos bij haar voordeur. Ze is boos, zegt ze, op de provincie Overijssel, die meent dat Brederwiede het beste kan fuseren met IJsselham en Steenwijk. Vos is daar helemaal op tegen. Ze vertelt waarom. Wanneperveen, legt ze uit, was tot 1973 zelfstandig. “Dat jaar werd het opgenomen in de nieuwe fusiegemeente Brederwiede. Tot die fusie hadden we hier een gemeentehuis, een brandweerkazerne en twee politieposten. Nu zijn die allemaal weg. We moeten naar Vollenhove als we op het gemeentehuis moeten zijn. Waar moeten we straks dan wel niet heen? Naar Steenwijk? Dat doet toch geen mens. We zijn eindelijk gewend aan Brederwiede, ik wou dat ze ons met rust lieten.”

Toen Gedeputeerde Staten van Overijssel, in het kader van de gemeentelijke herindeling, de plannen voor de regio bekendmaakte, leidde dat tot beroering. Het aantal gemeenten moet terug van twintig naar tien. Hardenberg gaat samen met Avereest en Gramsbergen, Dalfsen fuseert met Nieuwleusen, Hasselt gaat op in Genemuiden en Zwartsluis. En in de Kop van Overijssel moet Steenwijk één worden met IJsselham en Brederwiede. Vorige week kwam de ontwerpregeling voor de herindeling, waaruit bleek dat GS intern verdeeld waren over de fusie in de 'Kop'. Een minderheid, zijnde de drie CDA-gedeputeerden, gaf de voorkeur aan een fusie van IJsselham en Brederwiede.

Vorig jaar kwamen GS voor het eerst met concrete voorstellen. Snel was toen duidelijk dat er in de 'Kop' evenveel meningen als gemeenten waren. Brederwiede en IJsselham gaven direct te kennen dat ze zelfstandig wilden blijven. Steenwijk daarentegen wilde, om de eigen centrumfunctie te versterken, het liefst fuseren met de twee andere gemeenten. De nieuwe gemeente - 40.000 inwoners groot - zou betere overlevingskansen hebben, oordeelde Steenwijk.

Vervolgens kwamen er de inspraakavonden en de bespreking van de GS-plannen in elk van de gemeenten. Daartoe gedwongen door de provincie lieten Brederwiede, IJsselham en Steenwijk ook weten aan welke 'next-best'-optie ze de voorkeur gaven. Wéér waren ze verdeeld: Brederwiede wilde, als zelfstandigheid niet mogelijk was, samen met IJsselham of Zwartsluis. IJsselham koos in dat geval voor het standpunt van GS.

Provinciale Staten bespreken eind oktober de huidige ontwerpregeling. GS menen, alles gehoord hebbend, dat versterking van het lokale bestuur noodzakelijk is. Op het gebied van de leefbaarheid en de zorg voor natuur en landschap zijn de problemen in de 'Kop' zo complex, meent het college, dat alleen één nieuwe, grote gemeente in staat is oplossingen te bedenken. “Het gebied zit ingeklemd tussen Drenthe, Friesland en de Noordoostpolder, waarvan het concurrentie ondervindt”, zei gedeputeerde N. Gerzee onlangs. “Eén gemeente kan het gehele gebied overzien en slagvaardig optreden.” Daarnaast, betoogde Gerzee, kunnen Brederwiede en IJsselham een evenwicht bewerkstelligen tussen het stedelijk gebied en het platteland. Anderzijds zal binnen de nieuwe gemeente ruimte zijn de eigen identiteit van de afzonderlijke kernen te waarborgen.

In Wanneperveen verwaaien de woorden van Gerzee snel. Een bewoonster van het bejaardentehuis zwaait met haar wandelstok als de plannen van de provincie ter sprake komen. Laat ze daar in Zwolle ophouden met die gekkigheid, zegt ze. Brederwiede moet gewoon Brederwiede blijven. “Wat hebben wij nu te maken met IJsselham en Steenwijk?” In het gemeentehuis van Vollenhove onderschrijft burgemeester N. van den Nieuwboer-Langenkamp de woorden van de burgers. Ze zegt dat er na de fusie van 1973 van Blokzijl, Giethoorn, Vollenhove en Wanneperveen een groeiproces op gang is gebracht. “Langzaam maar zeker zijn we één gemeente geworden, waarbij we altijd aandacht hebben gehouden voor de verschillende kernen. Als we nu opnieuw een fusie moeten aangaan, zal dat hele proces worden verstoord en dat is niet goed voor de mensen.”

Daar komt nog bij dat de nieuwe gemeente, die de werknaam Groot-Giethoorn heeft, bestaat uit de hoofdkern Steenwijk (10.000 inwoners) en tientallen dorpen en gehuchten waar in totaal 30.000 mensen wonen. Volstrekt onoverzichtelijk en slecht te besturen, zo luidt de kritiek in Brederwiede.

De fusie is ook slecht voor de verdere ontwikkeling van het platteland in de gemeente, meent de burgemeester. Bovendien hebben de Bredewieders in geen enkel opzicht een band met Steenwijk en IJsselham. Het spijt Van den Nieuwboer-Langenkamp bijzonder dat “GS niet naar onze uitgebreide argumentatie heeft geluisterd”. “Ik vind het betreurenswaardig dat GS aan alle argumenten en motivaties voorbij is gegaan. Dat college zegt nu gewoon: twee van de drie gemeenten zijn niet tégen een fusie, dus doen we het. Een dergelijke getalsmatige benadering doet onrecht aan alle bezwaren.”