Willeke

Ontslag koffiejuf wegens 'clubondermijnende activiteiten': we leven terug in de jaren vijftig. Koude oorlog, Berlijn, spionage, cyaankali, Cristine Keeler, huurmoordenaars, bizarre auto-ongelukken, zomerkolder, en dat allemaal bij Willem II.

Zou er Rotary-overleg aan vooraf gegaan zijn? In Tilburg is nog nooit een klinker verplaatst zonder het instemmend hoofdknikje van de ballotage-terroristen - inclusief de pastoor. Wat daar de 'gemeenschap' heet zit te smoezen en te buffelen in restaurantkelders. En dus heeft de lokale voetbalclub niet een maar achtendertig voorzitters. Daar kan geen kantinejuffrouw tegenop.

Is het ontslag van Willeke Peijen, op staande voet, niet iets voor de VVCS? Of scoort haar inzet aan kapitaal en status te laag voor syndicale bourgeois van het type Van Seggelen? De laatste maskers zijn bij AZ gevallen: de VVCS is er voor de rijken, de demagogen en de beroepsintriganten. Een argeloze, verwaaide ziel als Willem van Hanegem, zij het verbaal begaafd, wordt sprakeloos van zoveel incestueus machtsvertoon.

Willeke is dus gedumpt en niemand neemt het voor haar op. Ook de spelers van Willem II niet die, naar verluidt, beven voor hun nieuwe coach. Co Adriaanse past nochtans perfect in het hiërarchisch model van de zuidelijke Nederlanden. Waar gezag ontleend wordt aan het relationele privilege, geheime bankrekeningen en de motoriek van de stamboom. Zoals Brokx en Westerterp overal waar ze verschenen en verdwenen de baas wilden zijn, zo wil Adriaanse nu bepalen waar en wanneer zijn voetballers aan een oorbel mogen hangen. Terecht. In Brabant, Limburg en België wordt geen onderscheid gemaakt tussen privé-capriolen en publieke présence. Alles vloeit in elkaar, de vrouwen, de voetbalclub, projectontwikkelaars en dekanen. Ons kent ons, en wie daar buiten staat heeft niets te zeggen.

Willeke heeft zich vergaloppeerd. Ze was nog steeds blond, wilde moederschoot zijn voor haar jongens en ging een tweede pilsje niet uit de weg. Met Calderwood was dat geen probleem. Co Adriaanse daarentegen is nog steeds aan het ontluizen van de Van Gaal-doctrine: de ware leider heeft buigzaam en zwijgzaam personeel. Elk woord dat zonder zijn fiat wordt uitgesproken is subversief. Anders gezegd: de dictator komt voor de mens.

Ik zou de coach van Willem II een slachtoffer van zijn verleden willen noemen. Een verleden bij Ajax, onder de plak van Louis van Gaal - hem is dus veel vergeven. Maar dit alibi geldt niet voor het bestuur van Willem II. Zij waren en zijn tenslotte in de KRO-leer: vergevingsgezind, bezorgd om de kleine man/vrouw, doordrenkt van valse bescheidenheid, inwisselbaar als postzegels. En dat alles verheven tot ideologie van de goedertierenheid. Tilburg voor de Heer, God voor Tilburg.

En dus was Tilburg te etherisch voor een Amsterdammer, te weinig seculier. Adriaanse zal het niet redden, met of zonder kantinejuf. Om het een beetje wrang te zeggen: Willeke is voor niets gestorven. Ze is afgerekend op de Vietnam-variant: verraad van het thuisfront.

Gelukkig is ze al drieënzestig. Dan kan een mens tegen een stootje. Dan blijft een koude pils, geconsumeerd tussen kristallen cactussen, toch nog pils. Ze heeft wellicht kinderen en kleinkinderen die verdrietiger zijn om haar niet meer te epileren snorretje dan om het affront van Willem II. Willeke redt het wel. Maar in haar is de Nederlandse voetbaltraditie wel geschonden. Clubvoorzitters zijn opportunisten, dat is geweten. Trainers komen en gaan, maar de kantinejuffrouw was altijd het monstre sacré van iedere club. In het ontslag van Willeke Peijen ligt een fatale breuklijn tussen heden en verleden. Als de moeder aller moeders van modder, zweet en eenzaamheid het gelag moet betalen voor tegenvallende resultaten, is geen terreinknecht meer veilig. Dan zitten we op het dieptepunt van de VVCS-amourettes: de winnaar heeft altijd gelijk.

Willeke van Willem II is de meest recente metafoor van het verval. Na haar zal alles in het Nederlandse voetbal verskyboxt zijn: de kantine, de kroketten, de kalklijnen, het gras.

Wat blijft is het pastorale parfum van kapitaalkrachtige leugenaars.

    • Hugo Camps