Schapers heeft andere visie dan Franker

Michiel Schapers zag zijn pupil Wessels op de US Open kansloos verliezen van Pioline. De bondscoach observeert echter alle Nederlanders in de wetenschap dat hij volgend jaar in de Davis Cup zijn belangrijkste examen moet afleggen.

NEW YORK, 30 AUG. Hoofdschuddend wandelt Michiel Schapers door de playerslounge op Flushing Meadow. Brengt Gustavo Kuerten na de lange regenpauze een rechtstreekse tv-uitzending van de Amerikanen Pete Sampras en Todd Martin in gevaar? Dan sturen de organisatoren van de US Open de kampioen van Roland Garros toch gewoon naar baan 10? “Roland Garros zegt de Amerikanen helemaal niets”, weet Schapers. “Je telt in New York pas mee als je de US Open hebt gewonnen. Zelfs op Wimbledon is het onmogelijk dat een grandslam-kampioen naar een bijbaan wordt verbannen. Het is een kwestie van geld. CBS en NBC bepalen het speelschema op de US Open, zo simpel is dat.”

De oud-prof is nog idealistisch genoeg zich te verweren tegen de almaar oprukkende commercie. Tijdens zijn actieve carrière maakte Schapers deel uit van de spelersraad binnen de Association Tennis Professionals (ATP). De huidige generatie lijkt zich nauwelijks te bekommeren om de excessen in de tennissport. “Kijk om je heen in de spelerslounge', zegt Schapers, uitdagend. “Denk je nou echt dat de tennissers praten over het belachelijke ranking-systeem, over de overvolle kalender? Welnee, ze keuvelen wat over hun volgende partij en hun nieuwe BMW.”

Terwijl iedereen beseft dat het huidige puntensysteem bij de mannen, waarbij slechts de beste veertien toernooien mee tellen voor de wereldranglijst, de tennissers bijna aanspoort partijen weg te geven en toernooien te boycotten als het zo uitkomt. “De Amerikaanse schrijver John Feinstein verwoordde dat heel mooi in de Washington Post”, vertelt Schapers. “Hij vergeleek het tenniscircuit met een bedrijf, waarvan de directeur over het derde en vierde kwartaal geen verantwoordelijkheid hoeft af te leggen. De ATP zal een systeem moeten ontwikkelen, waarbij elk resultaat wordt meegewogen.”

En toch voorziet Schapers binnen afzienbare tijd een sanering van het circuit door middel van een fusie tussen de ATP en de internationale tennisfederatie (ITF), die verantwoordelijk is voor de grandslam-toernooien en de landenwedstrijden. “Het kan niet anders. Ik pleit als bondscoach voor een hogere status van de Davis Cup. De realiteit leert dat de topspelers die wedstrijden als een hinderlijke onderbreking in hun programma ervaren. Gelukkig liggen de data voor de Davis Cup de komende twee jaar vast. Maar laat spelers ook punten verdienen in die duels. Dat is een extra stimulans.”

“Het probleem is dat de ITF de ATP uit louter rancune blijft dwarsbomen. Je had die mannetjes moeten horen over de geldzucht van de spelers, toen ze in 1990 een eigen circuit wilden opzetten. Prompt werd het meest belachelijke toernooi aller tijden, de Grand Slamcup, uit de hoge hoed getoverd. Volgend jaar staat dat toernooi zelfs een week na de Davis Cup-finale op het programma. Die dingen mogen niet gebeuren. Helaas zwijgen de topspelers en kijken ze eerst naar hun eigen bankrekening.”

John van Lottum was de eerste Nederlandse tennisser die geconfronteerd werd met het ethisch reveil van Michiel Schapers, want net als zijn voorganger Stanley Franker hanteert de inmiddels 38-jarige Rotterdammer een scherp omlijnd stelsel van normen en waarden. “Ik kon de uitbarstingen van John niet langer tolereren”, stelt Schapers. “Maar ook Van Lottum kwam tot de conclusie dat hij niets meer te zoeken had in Jong Oranje. John heeft gezegd dat hij veel van me heeft geleerd, ik heb ook geen ruzie met hem.”

“Van Lottum beseft echter zelf nog niet hoe graag de mensen naar hem komen kijken. Ook ik kan genieten van zijn spel. Maar hoe vaak ik hem ook waarschuwde, telkens stak die oude kwaal de kop weer op. Ik heb Van Lottum inderdaad geadviseerd een sportpsycholoog te consulteren. Wat is daar mis mee? 'Ik ben niet gek' was zijn antwoord. Tsja, dan houdt het op. We hebben bij de KNLTB wel besloten jonge talenten psychologische testen te laten afleggen. Dan kunnen we mogelijke mentale problemen sneller signaleren.”

Als speler was Schapers een pionier, die zelf maar moest uitzoeken hoe een proftennisser moest leven. “Ik heb het wiel opnieuw moeten uitvinden.” Pas na zijn twintigste ging hij zich toeleggen op het service-volleyspel en against all odds haalde de lange Nederlander het maximale rendement uit een minimaal talent. 'Door schade en schande wijs geworden' loodst hij zijn pupillen door een jungle die hij tegenwoordig intensiever dan ooit observeert. “Waarbij ik niet de neiging heb mijn eigen carrière opnieuw te beleven.”

Schapers is bij de KNLTB tevens verantwoordelijk voor de doorstroming van de potentiële opvolgers van de generatie-Krajicek, al dienen die zich momenteel niet aan. Nederland ontbreekt dit jaar dan ook op de juniorentoernooien van de US Open. “We hebben geen uitzonderlijke talenten in de leeftijdscategorie tussen zestien en achttien jaar”, erkent Schapers. Sneller dan in het traditionele beleid van de tennisbond zullen jonge spelers zich moeten meten met de senioren om ze uit de zogeheten comfort zone vandaan te houden.

Schapers: “Rohan Goetzke is ooit met een juniorenteam op pad geweest naar Zuid-Amerika. Hij schreef toen een negatief rapport voor Franker, omdat die spelers geen enkele weerstand ondervonden. Ze tennisten alleen tegen leeftijdgenoten, tegen dezelfde tegenstanders en vermaakten zich prima in vijfsterrenhotels. Dat had dus geen enkele zin. Ik laat ze op de Nederlandse A-toernooien spelen. Presteren ze daar goed, dan kun je ze in de Satellites loslaten en laat ze die maar zien te overleven.”

Als kind wist Schapers al dat hij ooit coach zou worden. “Op het voetbalveld wapperde ik driftig met mijn handjes.” Volgend jaar zal de voormalige nummer 1 van Nederland echter worden afgerekend op zijn prestaties in de Davis Cup. “Ik heb echter een andere visie dan Stanley Franker”, zegt Schapers. “Mij zal je niet horen beweren dat Nederland de Davis Cup voor het jaar 2000 zal winnen. Dat is een droom en dromen moet je koesteren. Het mag echter geen obsessie worden.”

Verbaasd reageerde hij op de commotie over de afwezigheid van Richard Krajicek in de Davis Cup. Heeft Schapers inmiddels alle plooien gladgestreken binnen het Nederlandse team? “Ik heb nooit begrepen waarom na het duel met Roemenië zoveel ophef is gemaakt over een mogelijke rentree van Richard tegen Amerika. Krajicek had vantevoren aangekondigd dat hij een jaar geen Davis Cup zou spelen. Ik moet nog met hem praten, maar ik hoop dat Richard de komende twee jaar wel beschikbaar is. En als hij nog steeds problemen heeft met het spelen voor volk en vaderland wil ik hem daar graag bij helpen.”

    • Robèrt Misset