Lidwina Kluivert, de moeder van: 'Patrick heeft de Hollandse manier aangenomen'

Toen Patrick Kluivert aan zijn voetbalcarrière begon, wierp zijn moeder zich op als persoonlijke coach. Ze bezocht elke wedstrijd, bakte pasteitjes voor de Ajax-jeugd en beschermde haar zoon tegen 'verkeerde vrienden'. Nu dreigt Patje aan haar invloed te ontsnappen. In juni werd hij beschuldigd van groeps- verkrachting en het is nog onduidelijk of Kluivert volgende week met het Nederlands Elftal mag meespelen. 'Was hij maar thuis blijven wonen.'

Als je hoort wat ze hier op het plein naar mij schreeuwen. 'Moeder van die moordenaar' of 'moeder van die verkrachter'. De woningbouwvereniging heeft onze gevel over laten verven. 'Patrick moordenaar' stond er. Van de politie hebben we ons naambordje bij de deur weg moeten halen. Laatst heb ik weer een vernietigend stuk moeten lezen in De Telegraaf. Als Patrick geen voetballer was geworden, zou hij in de goot terecht zijn gekomen. Nou, ik had er wel voor gezorgd dat dat niet was gebeurd. Hij heeft een getuigschrift gekregen van de detailhandelsschool. Als hij geen voetballer was geworden, dan had hij zo een sportzaak kunnen openen.''

Waar Patrick Kluivert was, was zij. Moeder Lidwina Kluivert. Ze volgde iedere stap van haar zoon, was bij al zijn trainingen en wedstrijden en maakte zich bij de Ajax-jeugd geliefd om haar zelfgemaakte pasteitjes.

Eeuwige voetbalroem kreeg Patrick Kluivert op de avond van 25 mei 1995, toen hij met de punt van zijn schoen het enige doelpunt maakte in de finale van de Champion's League. Maar de volgende dag sloten ook niet-voetballiefhebbers hem in het hart. Toen het Ajax-vliegtuig op Schiphol aankwam, stond zijn moeder op de landingsbaan te wachten, omgeven door camera's. Zo kon heel Nederland tegelijk met haar live zien hoe Patrick als eerste de deur opendeed en met zijn jongensachtige grijns naar buiten keek. En hoe al zijn bravoure vervloog toen zijn moeder hem omhelsde. De tranen van Patrick en zijn gehikte 'mahamma!' hebben hem populairder gemaakt dan welk doelpunt ook.

Patrick had nooit een stap gezet zonder zijn moeder. En zo werd Lidwina Kluivert, toen Patrick een nationale beroemdheid werd, dat ook. Ze genoot van de aandacht. De media citeerden haar commentaar op wedstrijden vanaf de tribune, trainer Louis van Gaal verklaarde tegen de pers dat mevrouw Kluivert de winnende treffer van haar zoon in Wenen had voorspeld. Haar stralende moederliefde was in harmonie met het aura van kinderlijke onschuld dat om haar jongste zoon heen hing. Te gast in mei 1995 in het voetbalprogramma Barend & van Dorp verklaarde Lidwina tegenover haar vertederde gastheren dat ze liever niet had dat Patrick, bewonderd door duizenden meisjes, een vriendin had. Ze hield hem liever thuis, zei ze.

IJssalon

Maar Patrick ging. Om samen te gaan wonen met zijn blonde vriendin, Angela. Voor de problemen van haar zoon, de afgelopen twee jaar, weet Lidwina Kluivert maar één oorzaak: te vroeg is hij onder haar vleugels vandaan gegaan. Sinds hij uit huis is, is alle ellende begonnen, vertelt ze in de eengezinswoning in Amsterdam-Noord waar Patrick opgroeide. “Patrick was 20 toen hij verhuisde. Hij wilde zelf niet weg, hij had het goed in huis, alles werd voor hem gedaan. Maar de andere kant zat te dwingen. Sinds hij met dat meisje is, gaat alles mis. In onze cultuur is het zo: zolang je niet getrouwd bent, ga je het huis niet uit. Mijn oudste zoon Renato (31) is ook niet getrouwd en woont ook nog thuis. Maar Patrick heeft de Hollandse manier aangenomen.”

Haar zoon, die na de triomf in Wenen op handen werd gedragen, degradeerde in anderhalf jaar tijd in de publieke opinie tot voorbeeld van hoe het niet moet. En zijn moeder met hem. Waar was moeder Kluivert nu haar zoon de ene na de andere misstap beging? Had zij hem dan geen normen en waarden bijgebracht?

Patrick treft geen blaam, vindt Lidwina. Of belangrijker: haar opvoeding heeft niet gefaald. Integendeel, had ze nog maar wat langer de scepter kunnen zwaaien, dan was veel ellende volgens haar voorkomen. Dan hadden de 'verkeerde vrienden' niet zoveel invloed gehad op 'Patje'. Dan was hij niet betrokken in avonturen die hèn niet schaadden, maar Patrick wel, omdat hij nu eenmaal beroemd is.

Behalve bij ijssalon 'Hè Gezellig' in het winkelcentrum van Nieuwendam, komt Lidwina deze dagen vrijwel nergens. “Als ik op de Albert Cuyp kom, staan ze allemaal te smoezen. Ik ben eén keer op een feestje geweest en toen kreeg ik gelijk van alles naar mijn hoofd. Dus ik blijf lekker thuis. Ik ga soms even bij de ijssalon zitten, doe boodschappen en ga weer naar huis. Dan blijf ik hier op de bank, of als ik slaap heb, ga ik naar bed.” Het ongeluk met dodelijke afloop waar hij op 9 september 1995 bij betrokken raakte, was niet Patricks schuld. Schuld, háár zoon? Dat nooit. Hij mag op die fatale dag dan te hard hebben gereden, een auto die plotseling de weg op rijdt, is niet te ontwijken. En die geschiedenis met dat meisje, ach, ga toch weg. Een meisje dat met vier jongens meegaat, dat vráágt toch om problemen? “Was hij maar langer hier gebleven. Dan was het allemaal niet gebeurd. Louis van Gaal heeft het zelf gezegd op tv: Patrick was beter toen hij nog thuis woonde.”

Haar jongste zoon is thuis nog overal aanwezig: aan de muren in de kleine zitkamer hangen zijn foto's. In omhelzing met prins Willem-Alexander, naast zijn idool Frank Rijkaard, juichend na de gewonnen Europa Cup. Op een kastje staan gewonnen bekers en andere aandenkens. Aan de muur van Patricks vroegere slaapkamer, die nu door zijn broer Renato wordt gebruikt, hangen nog de vaantjes van gewonnen jeugdtoernooien.

Tijdens het gesprek, 's middags, komt een man in een PTT-postuniform binnen. Hij loopt zo behoedzaam, dat het lijkt op sluipen. Geruisloos verdwijnt hij naar een kamer ergens achter in huis. Het is Kenneth Kluivert, de vader van Patrick, die de kost verdient als postbode. Lidwina groet hem niet, hij groet haar niet. 'The boss' noemt ze hem. Maar hij is een te zwijgzame baas om zich intensief met de opvoeding van Patrick te bemoeien, vertelt ze. Dat was altijd haar domein. “Mijn man is iemand die nooit wat zegt.” Maar Lidwina heeft steun aan haar geloof, op zondag en op woensdagmorgen gaat ze naar de kerk. “Ze hebben Jezus gekruisigd terwijl de Heer er was. Dan denk je: als die vader zo goed is, waarom gebeurt dat dan met Jezus? Maar het is gebeurd omdat Jezus ervan kon leren. Patrick heeft ook geleerd hoe de mensen zijn en dat heeft nut.”

Supergeil

Lidwina werd op Curaçao geboren uit een Antilliaanse moeder en een Surinaamse vader, maar verhuisde op haar 23ste met haar ouders naar Suriname. Daar leerde ze haar man kennen, die voetbalde in het nationale elftal van Suriname. Zoon Renato en dochter Natascia (30) werden in Suriname geboren. Vijf jaar later verhuisde de familie naar Nederland omdat vader Kluivert hier een baan had gekregen. Zes jaar daarna werd Patrick geboren. “Het begon bij voetbalclub Schellingwoude, met vijf jaar was hij al bezig. Ajax kreeg er lucht van dat er een goed voetballertje rondliep en toen hebben ze hem gescout. In zijn jeugd ging alles prima, ik had alle touwtjes in handen. Patrick was een lief kind. Als ik 'nee' zei, was het 'nee'. Hij luisterde altijd naar mij. Ik bracht hem overal heen, kwam hem overal halen.”

“Toen hij later uitging, zat ik 's nachts te wachten op de bank bij de bushalte waar de nachtbussen aankomen. Zolang hij niet thuis was, sliep ik niet. Hij was toen 17, 18. Het werd soms drie uur, dat kon me niet schelen. Daar ben ik moeder voor. Ik wachtte tot hij kwam en liep met hem mee naar huis. Als ze uitstappen, blijven ze anders misschien op die hoek hangen en dat moet ik niet. Ik wilde alles weten, alles in de gaten houden. Ik heb ook altijd gezegd: 'als je uitgaat en je hebt geen geld om thuis te komen, bel dan op. Dan kom je met een taxi en dan sta ik voor de deur om te betalen'.”

Als haar zoon een tekortkoming heeft, dan is het dat hij “te lief” is, zegt Lidwina. Hij laat zich teveel beïnvloeden door anderen. Neem zijn vriendin, Angela. Zij heeft hem al veel te jong opgezadeld met een kind, vindt Lidwina. Maar het ergste is dat ze geen respect heeft. “Toen ze hem pas kende, kwam ze naar het stadion, en groette mij niet eens. Zij moet begrijpen dat ik die jongen zijn moeder ben, ik heb hem alles gegeven. Liefde maakt blind, maar ik hoop dat zijn ogen open gaan. Zij moet gewoon doen, dan leert ze mij kennen en komt ze erachter wat ik allemaal wil en hoe het moet zijn. Als er dan iets verkeerd gaat, kan ik zeggen: 'doe maar niet want dat gaat fout'. Maar zij wil niet met mij omgaan. Nou, dan houdt het op. Ik ga haar niet dwingen.”

“Patrick moet een beetje hard worden. Maar dat kan hij niet. Hij heeft het van mij, ik blijf ook gewoon even lief. Er zijn mensen die denken: 'oh die heeft geld', dus die komen geld lenen. Ik zeg steeds: 'ik doe het niet meer'. Maar dan doe ik het toch weer.”

Toen Patrick afgelopen maand juni door Mariëlle Boon (20) werd beschuldigd van groepsverkrachting, heeft Lidwina haar zoon geen vermaning gegeven, zegt ze. In de nacht van zaterdag op zondag 11 mei had Kluivert in discotheek Sinners op het Rembrandtplein te Amsterdam de aandacht van Mariëlle getrokken met de opmerking: 'dat ziet er goed uit'. Na een vechtpartij voor de Willemsclub aan de Amstel, diezelfde nacht, waarbij Patrick intervenieerde om arrestatie van een verdachte te voorkomen, keerde hij rond vijven met drie vrienden terug naar het Rembrandtplein. Vanuit een taxi zagen ze Mariëlle weer staan. Kluivert vroeg of ze meeging. Het meisje, dat later verklaarde bedwelmd te zijn geweest door alcohol, ging languit liggen op schoot bij de vrienden van Patrick op de achterbank.

In het appartement van Kluivert in Amsterdam-Noord hadden de drie vrienden van Kluivert seks met het meisje terwijl hij chips en champagne haalde in de keuken. Tegenover de politie verklaarde Kluivert later dat iedereen 'supergeil' was en dat hij 'op zijn hondjes' ook seks had gehad met het meisje. Na de sessie kreeg het meisje uit het raam nog negentig gulden toegeworpen, toen bleek dat ze niet genoeg geld had voor de taxi. De maandag daarna wilde Mariëlle aangifte doen van groepsverkrachting, maar dat werd haar afgeraden omdat het moeilijk bewijsbaar was. Op 10 juni besloot ze alsnog aangifte te doen en kwam de zaak in het nieuws. Maar de zaak werd op 4 juli bij gebrek aan bewijs geseponeerd, resultaten van een lichamelijk onderzoek bij Mariëlle in mei waren al vernietigd.

“Ik ga niet boos worden op Patrick”, zegt Lidwina. “Zij wilde zelf met hem meegaan. Patrick kan tien meisjes aan elke vinger krijgen, dan gaat hij haar toch niet verkrachten? Een meisje van twintig dat met vier jongens de taxi in stapt. Dat is toch belachelijk. Als mijn dochter met zo'n verhaal thuis komt, dan geef ik haar nog een pak voor d'r sodemieter ook. Antilliaanse meisjes doen dat niet, met vier jongens in een taxi gaan. Of je moet een hoer zijn. Ze stond buiten te wachten, dan zoek je die dingen toch zelf op?” En bovendien: “Patrick is niet getrouwd, dus hij is vrij.”

Fanclub

Opvoeding is niet zo ingewikkeld, meent Lidwina. Als moeder zorg je voor je zoon, je geeft hem alle liefde die je hebt en hij heeft respect voor jou. Ze herinnert zich niet vaak boos te zijn geweest op Patrick. Hij verzette zich nooit tegen het gezag van zijn vader of moeder, zegt ze. “Ruzie maken met vader en moeder kennen wij niet. We hebben nooit ruzie gehad met Patrick, ook niet toen hij puber was. Als ik iets zeg, dan moeten ze zich eraan houden, want ik zeg het voor hun eigen bestwil. Patrick is tegen ons nooit onbeleefd geweest.”

Dochter Natascia (30) komt binnen. Een slank meisje met lang haar in vlechtjes en eenzelfde ontwapenend kindergezichtje als haar jonge broer. Opgewekt meldt ze dat Patrick gisteren heeft gescoord tijdens de eerste vriendschappelijke wedstrijd bij zijn nieuwe club AC Milan. Sinds dit voorjaar leidt Natascia de 'Stichting Patrick Kluivert fanclub'. De fanclub bestaat van lidmaatschapsgeld en donaties van Patrick. Natascia verzekert dat zijn fans hem trouw zijn gebleven; talloze brieven met blijken van steun heeft ze ontvangen. Als Natascia spreekt over haar jonge broer, is haar gezicht eén grote moederlijke glimlach. “Hij is nog zo jong”, zegt ze “Hij moet nog zoveel uitzoeken.” Zij heeft haar broertje evenmin bestraffend toegesproken na de affaire met het 'discomeisje'. Niet nodig, zegt ze. “Hij beseft donders goed dat hij fouten heeft gemaakt. Maar de mensen moeten hem de tijd gunnen om zich af te vragen: 'waar ben ik nou mee bezig?' Voor die roem heeft Patrick nooit gestudeerd. Ieder mens mag fouten maken in zijn privéleven. Maar Patrick niet.” Ajax moet zich het gebeurde ook aantrekken, vindt Natascia. “Ze zouden wat meer op de spelers moeten inpraten. Er zou iemand moeten zijn die je de goede kant opstuurt.” En vader Kluivert? “Die zegt nooit iets”, zeggen Lidwina en Natascia.

Lidwina zou Nederland het liefste verlaten. Ze heeft hier last van discriminatie, zegt ze. “Ik kom in de Edah iets kopen en heb maar één ding dus iemand zegt: 'u mag voor'. Maar dan zegt iemand anders: 'niks daarvan, die negers moeten gewoon op hun beurt wachten'. Die hele hetze tegen Patrick in de pers is ook discriminatie, meent ze. “We hebben dreigbrieven gekregen waarin stond: 'vuile negers rot naar je land terug' en 'ga bananen plukken met je moeder'. Als Patrick blank was geweest, was de reactie nooit zo hard geweest. Mijn kinderen gaan met Hollanders om, ja. Patrick had één of twee bruine vrienden, de rest was Hollands. Hij heeft zich aangepast aan die generatie. Maar als puntje bij paaltje komt, horen we er toch niet bij. Nederlanders kopen alles van ons op op Curaçao, zij jagen ons uit ons land en als we hier komen, worden we gediscrimineerd.”