Documentaire van Barbara Kopple over Allen; 'De verlegen Woody bleek een man van staal'

Regisseuse Barbara Kopple maakte een intiem portret van Woody Allens privé-leven toen hij met zijn jazzband door Europa toerde. 'Iedereen kent zijn films. Ik laat een nieuwe kant van hem zien.'

VENETIË, 30 AUG. Ze had hem nooit klarinet zien spelen in Michael's Pub in New York, zoals hij sinds jaar en dag op maandag doet, maar toen een vriend haar voorstelde om een documentaire te maken over de tournee die Woody Allen met zijn New Orleans jazzband door Europa ging maken, zei ze meteen ja. Barbara Kopple (51) maakte eerder twee militante, diepgravende documentaires over stakingen en vakbonden (Harlan County, U.S.A, 1976 en American Dream, 1990, beide met een Oscar bekroond), ze verdiepte zich in de moord op president Kennedy en de val van bokser Mike Tyson, en legde in twee 'rockumentary's' de grote concerten tegen kernwapens en voor vrede uit het begin van de jaren tachtig vast.

Woody Allen valt in deze rij niet uit de toon, vindt ze zelf. Ze strijkt haar lange zwarte haar naar achteren, kijkt van haar blote voeten naar Kirstie Alley, een van de sterren uit Woody Allens nieuwe film Deconstructing Harry die ook op het terras van hotel Excelsior wordt geïnterviewd en zegt: “Iedereen kent de films van Woody. Ik laat een nieuwe kant van hem zien.”

Wild Man Blues, een onverwacht intiem portret van de regisseur, wordt op het festival vertoond in een speciale aan muziek gewijde sectie, waarin ook Jim Jarmusch' documentaire over Neil Young is te zien, en de korte films die Atom Egoyan en vijf andere Canadese regisseurs met de cellist Yo-Yo Ma maakten over de zes suites voor cello van Bach.

Is Woody Allen een goede klarinettist?

“Hij is geen groot muzikant. Maar hij oefent elke dag, hij speelt al heel lang. Tijdens het concert van de band in Parijs was er iets mis met zijn klarinet. Toch speelde hij zijn solo helemaal uit. Hij gaf alles wat hij had, en daarmee nam hij het publiek voor zich in. Maar de documentaire gaat niet over muziek. Hij gaat over Allen. Misschien heeft hij zich dat van tevoren niet gerealiseerd.”

In zijn nieuwe film speelt Allen een spel met feit en fictie; hij is een schrijver wiens personages tot leven komen. Denkt u dat hij in uw documentaire zichzelf speelt?

“Voor de tournee begon, heb ik gezegd dat ik de film alleen wilde maken als ik hem mocht filmen wanneer ik maar wilde. Daarin heeft hij toegestemd. Dus zien we hem hoe hij is, met zijn zuster, met zijn vriendin Soon-Yi Previn, tijdens de optredens, maar ook op zijn hotelkamer, in het vliegtuig en in het zwembad. Er zitten bijna geen interviews in de film. Die methode gebruik ik liever niet. Ik wil mensen laten zien tijdens het leven van hun leven. Zo wil ik hun kern grijpen. Woody bleek een man van staal. Hij lijkt verlegen en fragiel, maar hij weet precies wat hij wil.”

Denkt u dat Allen, die bekend staat als publiciteitsschuw, met deze documentaire het negatieve beeld dat veel mensen van zijn privé-leven hebben, wilde corrigeren? Iedereen herinnert zich de ruzies en rechtszaken met zijn vroegere vriendin Mia Farrow en de beschuldigingen van seksueel misbruik van hun geadopteerde kinderen. Allens huidige vriendin Soon-Yi Previn, een geadopteerde dochter van Farrow en André Previn, is vaak te zien in de film.

“Hun relatie was in ieder geval voor mij een van de redenen om de film te maken. Ik ontdekte dat Soon-Yi haar eigen kracht heeft. Ze moedert een beetje over de regisseur, vertelt hem wat hij moet doen, zoals de bandleden complimentjes geven als ze dat verdienen. Hij respecteert haar. Als zij een Spaanse omelet bestelt omdat ze in Spanje is en ze lust hem niet, eet hij hem op. Ze plagen elkaar vaak. Soon-Yi noemt Allen een ouwe rockster, hij maakt grapjes over haar Aziatische afkomst.”

Biedt een documentaire als 'Wild Man Blues' meer dan bevrediging van ordinaire nieuwsgierigheid naar het leven van een ster?

“Elk onderwerp is goed voor een documentaire. Ik heb er net een gemaakt over het Filmfestival van Cannes, een intiem portret van een gebeurtenis die verre van intiem is. Ik heb het opgezet als een dag in het leven van een aantal mensen, een jonge actrice, een paar paparazzi, een agent, een journalist van Variety. Daarnaast werk ik aan Generations, een lange documentaire over het jubileum van Woodstock, het legendarische popconcert, en het verschil tussen de babyboomers uit de jaren '60 en de generatie X van nu. Wat hen bindt is het concert zelf. Het is een ritueel, het geeft deelnemers het gevoel tot een gemeenschap te behoren. In die zin is er in 25 jaar weinig veranderd.”

Grote filmfestivals als die van Cannes en Venetië vertonen meestal weinig documentaires. Ze hebben minder aanzien dan speelfilms.

“Dat is een grote vergissing. Ik vind de belangstelling voor speelfilms overdreven. Slechts twee of drie die echt goed zijn overleven, de meeste worden na een paar jaar voorgoed vergeten. Documentaires laten veel beter zien wie wij zijn. Het zou goed zijn als er in Venetië ook prijzen zouden komen voor documentaires. Zij leggen tenslotte onze geschiedenis vast.”