Voorstel Ritzen: ook werkend leren op universiteiten

DEN HAAG, 29 AUG. Universitaire studenten moeten, net als studenten op hogescholen, kunnen kiezen voor een combinatie van werken en leren in de laatste fase van hun studie. Wel moet het werk nadrukkelijk aansluiten bij de opleiding en moet de student met bedrijf én hogeschool duidelijk afspraken hebben gemaakt, bijvoorbeeld in de vorm van een contract.

Dit voorstel kondigde minister Ritzen (Onderwijs) gisteren aan tijdens een bijeenkomst van studentenbond ISO. Het gaat uitdrukkelijk niet om stages en niet om werkstudenten, maar om studenten die in een relevant dienstverband werken, zoals een rechtenstudent op een advocatenkantoor. Ritzen hoopt dat de eerste 'leer-werkopleidingen' op de universiteit mogelijk volgend studiejaar, in augustus 1998, al beginnen. Een uitwerking van dit duaal leren op de universiteit zal verschijnen op Prinsjesdag, in het tweejaarlijkse Hoger Onderzoeks- en Onderwijs-Plan (HOOP).

Voor studenten die werkend leren zal de studiebeurs komen te vervallen. Hoewel ze nog regelmatig les krijgen op de universiteit, zijn ze in dienst bij het betrokken bedrijf en krijgen ze als werknemer salaris betaald. De constructie levert de bedrijven fiscaal voordeel op, en Ritzen een besparing op de uitgaven voor studiefinanciering. Maar volgens een woordvoerder van Ritzen is bezuinigen “niet het eerste oogmerk” van het voorstel. Het gaat de minister veeleer om “een drieledige onderwijskundige impuls”. Een 'leer-werkopleiding' dicht voor studenten de kloof met de arbeidsmarkt, biedt werkgevers de mogelijkheid invloed te houden op de opleiding en leidt voor hogescholen tot kwaliteitsverbetering van het curriculum.

Dat zijn althans de eerste ervaringen in het hoger beroepsonderwijs (HBO), waar sinds vorig jaar augustus een onbekend aantal studenten op kleine schaal werkend leert. Zo bestaat daar de zogenoemde 'MKB-route', waarbij een student een driejarige HBO-opleiding doet, gevolgd door drie jaar betaald werken en leren in het midden- en kleinbedrijf, bekroond met een hogeschooldiploma. Deelnemende branche-organisaties zijn onder meer de Uneto (elektrotechniek), de NOvAA (accountancy) en de VNI (installatietechniek).

De studentenbonden ISO en LSVb staan “niet afwijzend” tegenover het plan leer-werkopleidingen te introduceren op de universiteit. De ISO vindt dat het voorstel tegemoetkomt aan hun eigen roep om meer differentiatie in onderwijs aan de universiteit. De LSVb stelt voorwaarden aan het systeem. Zo mag de student niet worden gebruikt als goedkope arbeidskracht en dient tijdens de werkperiode geen volledig collegegeld te worden geheven, aldus de LSVb.