Pollock tussen de noten

Vanavond begint de vijftiende editie van het Rotterdamse jazz-festival Heineken Music Rotterdam. Onder meer treedt de groep 3+3+2=8 op onder leiding van componist/drummer en grafisch vormgever Martin van Duynhoven. “Ik ben gebiologeerd door het notenschrift.”

Heineken Music Rotterdam. T/m zo. 31 Aug. Opening The Big Bang, vanavond 20.45 u. Schouwburgplein Rotterdam. Info. VVV Rotterdam 0900 4034065.

ROTTERDAM, 29 AUG. Gisteravond begon het Heineken Music Rotterdam festival eigenlijk al met live-optredens in diverse Rotterdamse clubs, maar vanavond vindt de officiële opening plaats op het Schouwburgplein. Onder de naam The Big Bang zullen de dag- en nachtburgemeesters Peper en Deelder het startschot lossen voor een vierdaags jazz-festival

Anders dan de wat droge naam van het festival doet vermoeden belooft de opening een spektakel te worden. Big Bang verwijst naar een accent op slagwerk. Festival-initiator Arend Niks nodigde vier slagwerkgroepen uit de opening te verzorgen. Eén van die groepen is 3+3+2=8. Onder leiding van componist, grafisch vormgever en drummer Martin van Duynhoven (1942) zal het gelegenheidsensemble een nieuw werk spelen, Music & Drums.

“Eigenlijk zijn het twee oudere stukken die ik aan elkaar heb geschreven. Ik laat ze op elkaar reageren”, zegt Van Duynhoven. De titel impliceert dat het om twee verschillende dingen gaat, maar muziek en slagwerk zijn natuurlijk niet van elkaar los te koppelen. Ik laat de slagwerkers soms de melodische lijn spelen en de gitaren het ritme aangeven. Dat wisselt steeds.”

Martin van Duynhoven beweert “nergens bij te horen. Maar ik pretendeer wel een andere kijk te geven op de Nederlandse muziekpraktijk”. Als autodidact lijkt hij een slingerpad te bewandelen door het grensgebied tussen genoteerde 'moderne' en geïmproviseerde muziek.

“Ik ben gebiologeerd door het notenschrift. Daar kun je alles mee vertellen. Uit een partituur kun je leren hoe duidelijk iets kan worden opgeschreven, ik houdt van die ordening. Maar ik heb geen opleiding afgemaakt, het schrijven van muziek is voor mij dan ook een moeizaam proces”.

Aan de andere kant bevat de muziek van Van Duynhoven veel ruimte voor improvisatie. “Het mooie is dat er geen ijzeren wet is om die partituur te spelen. Ik maak vaak tekeningen in de partituur. In Music & Drums zit een abstracte Jackson Pollock-achtige tekening, een grijzige mist. Daar kunnen de musici dan op improviseren. Ik wil dat je niet kunt horen waar mijn noten overgaan in improvisatie”.

Collectief improviseren gebeurt volgens van Duynhoven maar weinig. “Het is waarschijnlijk te lastig, terwijl het toch de bakermat van de jazz is. Je moet elkaar heel goed kennen. Is dat niet het geval, dan gaat men elkaars solootjes afwachten. Dan krijg je zo'n plichtmatige drumsolo. Dat is allemaal virtuoos gedoe, het dichtmeppen van zoveel mogelijk tijd”.

Zijn voorbeelden zijn dan ook geen grote drumvirtuozen, maar “mensen die muziek kunnen interpreteren, zoals Charles Persip en Andrew Cyrille”.

Anderhalf jaar zat hij op het conservatorium in Tilburg en studeerde tegelijkertijd grafische vormgeving aan de kunstacademie in Den Bosch.

“Dat was niet te combineren, ik heb het conservatorium toen laten vallen. Ik zie daardoor overigens wel verbanden tussen toegepaste kunst en muziek. Ook in de muziek ben je geen vrije kunstenaar. Je gaat aan de slag met andermans wensen en mogelijkheden. Je moet muziek op maat kunnen maken”.

Tegelijkertijd met Heineken Music Rotterdam gaat in Amsterdam de Uitmarkt van start. Voor deze jaarlijkse opening van het culturele seizoen verzorgde Van Duynhoven de huisstijl. “Ik heb in feite drie beroepen tegelijk, daardoor heb ik dit jaar weinig opgetreden. Maar uitvoeren is voor mij belangrijker dan componeren, het liefst ben ik toch gewoon drummer”.