Maas keert terug om oude liefde KBB te saneren

De terugkeer van oud-topman Arie Maas in het bestuur van KBB was binnen het winkelbedrijf het meest verrassende onderdeel van de grote reorganisatie die gisteren werd aangekondigd.

ROTTERDAM, 29 AUG. De coup van Arie Maas bij Koninklijke Bijenkorf Beheer (KBB) is in bijzonder kleine kring voorbereid. Zijn terugkeer kwam gistermiddag als een grote verrassing voor de top-100 van het KBB-management dat na de bekendmaking van de halfjaarcijfers bijeenkwam in het hoofdkantoor op het Museumplein in Amsterdam.

Ingrepen werden verwacht, maar niet dat Maas zelf weer het roer zou overnemen. Discussie bleef overigens achterwege. Wat Arie beslist is wet. De godfather van het concern geniet nog groot respect, ook al was hij na 24 jaar trouwe dienst al weer 2,5 jaar geleden met pensioen gegaan.

Zelfs in de top van de grootste aandeelhouder van KBB, de ING Groep, werd de berichtgeving gisteren met verbazing gelezen. “Wat, komt Maas terug? Is het definitief? Hij zou toch alleen maar tijdelijk de zaak runnen.”

De 62-jarige Maas was al gewend aan het levensritme van de VUT'er toen hem in mei werd gevraagd weer adviseur te worden. Deze week moest hij nogmaals wat wegbijten toen zijn mede-commissarissen hem vroegen weer de leiding op zich te nemen. “Het verzoek viel me rauw op mijn dak. Maar als je zo lang met hart en ziel aan dit bedrijf verbonden bent geweest, kan je het niet in de steek laten.” Als eerste daad besloot Maas tot een grote reorganisatie (kosten 200 miljoen en 3.000 arbeidsplaatsen) nadat hij de omzetcijfers over juli onder ogen had gekregen. Alle directeuren van de verschillende winkelketens (onder meer Bijenkorf, Hema, M&S Mode en Amici) krijgen de weekcijfers iedere zaterdagavond thuis gefaxt. Maas lichtte afgelopen dinsdag de vakbonden in en presenteerde gisteren vervroegd de halfjaarcijfers en de plannen. Aan zijn zijde zat alleen president-commissaris Rob Zadelhoff, oud-topman van ABN Amro.

De twee huidige bestuursleden stappen op, Maas treedt vanuit de raad van commissarissen weer toe tot de directie. “Dat kan zes maanden duren. Maar het kan ook zes jaar zijn. Ik hoop van niet, want het leven is wel lang, maar niet oneindig.” Bestuursvoorzitter Theo Henselijn was al sinds mei dit jaar met verlof wegens suikerziekte. Hij heeft, volgens KBB, om gezondheidsredenen zijn functie ter beschikking gesteld. Financiële man Peter Dirks heeft volgens Maas meegewerkt aan de reorganisatieplannen, maar besloot daarna ook op te stappen. “Hij is loyaal aan het oude beleid”, zegt een betrokkene. Henselijn maakte naam als directeur van de Bijenkorf-warenhuizen, die hij in tien jaar tijd omvormde tot een soepel opererende organisatie. Over de cijfers van de Bijenkorf had Maas gisteren ook niets te klagen. Maar als topman van het hele concern toonde Henselijn geen groot strategisch inzicht. Hij durfde of wilde niet de ingrepen nemen die Maas gisteren bekendmaakte. Zeven dochterbedrijven zijn in de uitverkoop gedaan. En ook bij de Hema verdwijnen 750 arbeidsplaatsen.

“Henselijn is een echte warenhuisman, aan de operationele kant”, zegt een bekende van Henselijn. “Hij stond bij de drie Dwaze Dagen het liefst 's ochtends vroeg bij de ingang van de winkel om te kijken hoe de klanten toestroomden. Hij ging dan alle filialen af en stond overal een uur lang tussen het personeel truien te vouwen.”

Maas had ingestemd met de benoeming van Henselijn als zijn opvolger. Een verkeerde inschatting, gaf hij gisteren impliciet toe. “De detailhandel is een van de moeilijkste bedrijfstakken. Klaarblijkelijk is het toch bijzonder lastig om vantevoren in te schatten of iemand dat op adequate wijze gaat doen.”

Maas zei gisterochtend dat hij nog niet met de aandeelhouders van KBB had overlegd. Ook niet met nieuwe partijen als het beleggingsmaatschappijtje Gestion Deelnemingen I BV dat 5 procent van de KBB-aandelen in bezit heeft en Saestum Beheer, dat begin dit jaar ook 5 procent heeft aangekocht. Sterke man bij beide maatschappijen is effectenhandelaar A. Strating. “Ik ken ze niet als aandeelhouder en ook niet persoonlijk”, zei Maas. “Ik ben wel van plan met ze te gaan praten.”

Vanmiddag stond al een besloten bijeenkomst in een Amsterdams hotel geagendeerd, terwijl over twee weken eveneens een informatieve aandeelhoudersvergadering wordt gehouden. Gisteren werd de naam van Strating cum suis op de Amsterdamse beurs gefluisterd als de koper van ongeveer alle aandelen die werden aangeboden. “Wij hebben wat materiaal opgevangen”, zegt een insider.

    • Remmelt Otten