Live wedijveren met elektronica

Sonic Acts - Film Footage for a Sound Future. Gehoord: 27/8, Paradiso Amsterdam. Het festival duurt t/m 30/8.

In het Amsterdamse Paradiso heeft deze week voor de vierde maal Sonic Acts plaats, het tot een vijfdaags evenement uitgegroeide festival voor nieuwe media. De ondertitel luidt dit jaar Film Footage for a Sound Future. Dinsdag begon het festival met een avond Ear-Eye Crossings, waarbij vijf beeldregisseurs onder leiding van Frank Scheffer de confrontatie zochten met even zoveel componisten en performers.

Het programma van woensdag, Sonology Sounds, was een frivole mix van oude en nieuwe academische elektronische muziek naar een concept van Konrad Boehmer. Naast stukken die reeds een plaats hebben gekregen in de muziekgeschiedenisboeken, waren er live optredens en tapes te beluisteren van (ex-)studenten van de compositieafdeling van het Instituut voor Sonologie, onderdeel van het Koninklijk Conservatorium in Den Haag. Tijdens de entr'actes werden de bezoekers gefêteerd op brochettes van kleurrijk fruit en kaas, geregen aan elektriciteitsdraad.

In de radiofonische compositie Visage van Luciano Berio is Cathy Berberian te horen in één van haar ongeëvenaarde expedities naar de uiterste grenzen van het menselijk stemgebruik. De mogelijkheden van de stem vormden eveneens het uitgangspunt van de Australische componist Paul Doornbusch en de strottenhoofdkunstenaar Frank Royon Le Mée, waarmee lang na middernacht werd besloten.

Doornbusch' Strepidus Somnus is een werkstuk voor vier vocalisten die met live-elektronica in een decor van ruis en fluitende boventonen worden neergezet. Het zou als een eigentijdse variant van het 14de-eeuwse motet kunnen doorgaan, gezien het gelijktijdig klinken van verschillende talen, ware het niet dat zo'n typering afbreuk doet aan de vele frenetieke uitbarstingen die de compositie rijk is.

Luigi Nono was met twee composities een dominante factor tijdens de Sonology Sounds-avond. In La lontananza nostalgica utopica futura voor viool, band en live-elektronica komt een violiste (Mary Oliver) schoorvoetend het podium op, ijsbeert en kiest een lessenaar met bladmuziek uit om te spelen, terwijl op de band vioolstreken zijn te horen van Gidon Kremer. In ...Sofferte onde serene... wedijvert een pianist (J. Marc Reichow) in levenden lijve met de gemanipuleerde pianoklanken op band.

In de compositie Rigor van het duo van Richard Barrett en Paul Obermayer (FURT), wedijvert de live-elektronica met een sample van de Eerste symfonie van Brahms. Even doemt het openingsakkoord op met de paukenslagen, maar deze worden verdronken in een rusteloze wirwar van elektronische geluiden. Technisch is er veel vooruitgang geboekt sinds Nono zijn studiocomposities maakte.

Het verschil tussen de Italiaanse componist en de huidige generatie sonologen ligt op een ander vlak. Nono componeerde ingelijste stiltes. Tegenwoordig wordt het alledaagse lawaai gekadreerd.