Korte werkweek dillema Frankrijk

PARIJS, 29 AUG. Kan Frankrijk banen scheppen door de werkweek te verkorten van 39 naar 35 uur met behoud van loon? Dat is de grote vraag die regering, vakbonden en ondernemers in een steeds feller debat verwikkelt. Stof voor experimenten met het overlegmodel.

Deze week lekten stukken uit waar minister van arbeid, Martine Aubry, door haar ambtenaren mee zou zijn gevoed. Zij heeft gisteren ontkend dat ze bestonden, maar waarom is een raadsel want ze bevatten in grote lijnen wat de socialistische partij tijdens de verkiezingen in mei beloofde: terugbrengen van de werkweek van 39 tot 35 uur, met behoud van loon, uitgesmeerd over een jaar of drie.

Kennelijk wil Aubry haar kruit droog houden voor de grote Salarisconferentie die de komende maand moet beginnen, een andere belofte van de regering-Jospin. Af en toe komen werkgevers en werknemers wel eens bij elkaar in Frankrijk, maar een gewoonte is het niet, en een Stichting van de Arbeid is er niet.

Dit najaarsoverleg past in wat men noemt 'de methode-Jospin': voorstellen opstellen, overleggen met betrokkenen, en dan beslissen in de boezem van de regering en een nabeschouwing door het parlement.

De werkgevers hebben al luid en duidelijk laten weten dat zij niets zien in voor iedereen en alle bedrijven geldende regels. Vier uur minder werken per week tegen hetzelfde loon betekent verplicht een verhoging van de loonkosten met 10 à 11 procent: 'nee dank u'.

Waar sommige ondernemers meer voor voelen, en ook al ervaring mee opdoen, is contracten sluiten over de arbeidsduur per jaar. Korter, maar variabel naar gelang het werk het vraagt is bespreekbaar. Maar flexibiliteit is een scheldwoord voor de meeste bonden en linkse politici.

In vakbondskring zijn de rijen niet gesloten. Louis Viannet van de ex-communistische CGT, eist behoud van loon en directe invoering van de arbeidstijdverkorting. Ook de centrale Force Ouvrière is een verklaard tegenstander van ieder loonoffer bij de ook door haar geëiste snelle verkorting van de arbeidstijd. Een heel ander standpunt geldt bij de grootste vakcentrale, de CFDT.

Nicole Notat van de meer op overleg gerichte CFDT zegt vandaag in een vraaggesprek met Le Nouvel Observateur over 35 uur tegen een betaling van 39 uur: “Dat is leugenachtige voorlichting, een sociale schijnoverwinning. Ik hoop dat de geesten zullen rijpen voor het inzicht dat daarmee werk verloren gaat en het nieuwe werk dat eventueel ontstaat zal los-vast zijn. Het zou een ramp worden.”

Notat pleit voor een complete vernieuwing van de arbeidsorganisatie, snelle vermindering op grote schaal van het gemiddeld aantal uren per jaar, maar aangepast aan de situatie in bedrijven en bedrijfstakken, waarbij inleveren van loon mogelijk maar niet automatisch is.

De centrum-rechtse politieke partijen die 1 juni de parlementsverkiezingen verloren, zijn nog sterk op zoek naar hun lijn voor de toekomst. Zij reageren op het ogenblik sporadisch op beleidsvoornemens van de regering-Jospin.

De liberaal Gilles de Robien, naamgever van een wet die korter werken en aannemen van nieuwe mensen in bedrijven aanmoedigt door verlaging van werkgeverspremies, uitte zich gisteren kritisch over de plannen van Jospin en Aubry, die “uniform en dogmatisch” dreigen uit te pakken.

Oud-minister van buitenlandse zaken Hervé de Charette is de eerste vooraanstaande oppositie-politicus die lof heeft voor minister Aubry.

Hij noemt haar plan om 350.000 jeugdbanen bij de (semi)overheid te scheppen “creatief en origineel”.