A Stranger Among Us

A Stranger Among Us (Sidney Lumet, 1992, VS). BRTN1, 21.00-22.45u.

De hoes van de videocassette noemt A Stranger Among Us een 'thriller' waarin 'New Yorks's meest gevreesde vrouwelijke rechercheur' naar een moordenaar zoekt in 'de Joodse gemeente'. Hoe wervend deze tekst ook bedoeld mag wezen, nog los van de spelfouten is het een uiterst inadequate omschrijving van de film in kwestie.

A Stranger Among Us - een van die films van de onevenwichtige vakman Sidney Lumet, die in Nederland rechtstreeks naar de videotheken werden verwezen - is nauwelijks een thriller, maar vooral een psychologisch drama over de loutering van een vrouw. Ze is een even doortastende als grofgebekte vrouwelijke rechercheur die in haar werk graag schiet en in haar vrije tijd meer in lust dan in liefde gelooft. Tegelijk heeft ze iets popperigs en pieperigs, zoals eigenlijk alle filmpersonages die door Melanie Griffith gespeeld worden.

En dan belandt zij - om een moord op te lossen - undercover in een chassidisch joodse gemeenschap in Brooklyn. Onbevangen en uiterst oneerbiedig verbaast zij zich een ongeluk over deze hermetische, door 248 gebiedende en 365 verbiedende regels geordende clan. Maar ze raakt er eveneens aangenaam geraakt door de oprechte naastenliefde en zielerust die ze er aantreft. Mèt zijn hoofdpersoon bekijkt regisseur Lumet het chassidisme vol verwondering. Al te vaak en al te onnozel laat hij zich daarom verleiden tot didactisch exotisme.

Ondertussen groeit er uiteraard iets moois tussen rechercheur Griffith en de zoon van de rebbe. Zij leert dankzij hem haar spirituele zijde ontdekken en hij mag even ruiken aan meer wereldlijke geneugten, zoals daar zijn de kus van een sjikse of een hoogst symbolische dansje van Astaire & Rogers (in Carefree). En net wanneer deze vruchtbare culturele kruisbestuiving de contouren begint aan te nemen van een Romeo-en-Julia-achtige tragedie, is daar een bevrijdende spreuk uit de kabbala waarin alle betrokkenen zich kunnen vinden: 'God telt de tranen van vrouwen.' Vrouwen begrijpen de wereld immers beter dan mannen. En daarom huilen ze vaker. A Stranger Among Us is een film over een rechercheur wier tranen gaandeweg door God geteld kunnen worden. Maar zoiets kun je natuurlijk niet op een videohoes zetten.