Werd Van Mierlo 'gepiepeld'?

Van sympathie voor D66 heeft niemand de redactie van Vrij Nederland ooit kunnen beschuldigen. De affaire-Bouterse geeft Kees Schaepman en Max van Weezel de kans om nog eens uit te pakken tegen de bezitter van het copyright van die partij. “De vele tongen van Van Mierlo” heet hun hekeldicht, en dan weet men het wel.

Een vriendelijke kwalificatie is nog dat Van Mierlo “leeft als een prins in een koninkrijk van woorden”. Dubieuzer is: “Wat Escher deed met tekeningen, doet hij met taal. Alleen Lubbers overtrof hem daar nog in. Maar die had, net als Van Mierlo, ook op het Canisius-college in Nijmegen gezeten.” Klinkt hier nog steeds het VN-antipapisme door?

Een nieuw licht op de Braziliaanse connectie werpt het artikel overigens niet. De Groene Amsterdammer slaagt daar evenmin in, integendeel. Aart Brouwer en René Zwaap vergroten de verwarring hoogstens door een artikel vol suggesties en speculaties.

Zo vragen zij zich af, of Van Mierlo particuliere redenen kon hebben om de arrestatie van Bouterse te voorkomen. De voormalige legerleider had immers gedreigd dat hij compromitterende informatie over Nederlandse gezagsdragers openbaar zou maken? “Doelde hij op geheime Nederlandse wapenleveranties na de staatsgreep van 1980? Of ging het om de betrokkenheid van de Nederlandse politie en douane bij drugstransporten?” vragen Brouwer en Zwaap zich insinuerend af.

Het zijn, zo erkennen de schrijvers, verdachtmakingen. Maar zij hebben een kroongetuige, de Europese CDA-politicus James Janssen van Raay. Volgens deze man zouden Frankrijk en de VS in 1982 klaar hebben gestaan om Bouterse à la Noriega uit het zadel te halen. Maar wie heeft die coup verhinderd? Juist, Hans van Mierlo, die toen minister van Defensie was. De progressieve Groene-journalisten moeten wel erg in nood hebben gezeten, dat zij de uitspraken van de ultra-rechtse blindganger Van Raay nodig hadden om hun verhaal te ondersteunen.

HP/De Tijd beperkt zich tot wat voorzichtige vragen waar de lezer niet wijzer van wordt. Het blad heeft vermoedelijk alle ruimte nodig voor een special over De Student, die als teneur kan hebben: Hoe Word IK Doctorandus Zonder Echt Te Studeren?

Het is een vrolijke, licht-informatieve, modieuze special, die mij op de gedachte brengt dat HP/De Tijd en De Volkskrant uitstekend bij elkaar passen. Waarom wordt HP geen zaterdags kleurenmagazine bij dat dagblad?

In de zaak-Bouterse verslaat Elsevier alle collega's ruimschoots met twee artikelen, waarvan één uit Rio de Janeiro. Ineke Holtwijk beschrijft een aantal uitspraken van het Braziliaanse Hooggerechtshof, dat over een eventuele uitlevering zou moeten beslissen. Als er een conclusie te trekken is uit de voorbeelden, dan is die dat het uitleveringsverzoek daar een goede kans zou hebben gemaakt. Even treffend is het artikel van Gerlof Leistra en Eric Vrijsen, die beschrijven met wie Van Mierlo in Rio de Janeiro te doen had. Onder andere met Rupert Christopher, de Surinaamse ambassadeur in Rio, verdacht van drugshandel en van het persoonlijk neerschieten van twee lijfwachten van Brunswijk. Voorts en vooral met Liakat Alibux, betrokken bij de december-moorden in 1982 en nu secondant van Bouterse. Daarover bestond geen twijfel, want “Tijdens het gesprek greep Alibux geregeld naar de mobiele telefoon om met Bouterse te overleggen”. Als dit waar is, dan werd Van Mierlo daar wat men in voetbaltermen noemt grotesk 'gepiepeld'. De echte sensatie deze week komt uit onverwachte hoek, namelijk HN-Magazine (Hervormd Nederland). Het blad constateert, aan de hand van historicus J.G. Kikkert, dat het beeld van koningin Wilhelmina wankelt, dus ongunstiger wordt. De vorstin was verkeerd opgevoed, krampachtig en zweverig religieus. Dat bleek bijvoorbeeld toen zij Eleanor Roosevelt, de weduwe van de Amerikaanse president opzocht na de oorlog. “Tijdens het gesprek in een buitenhuis verwijderde Wilhelmina zich even om onder een boom met haar voorouders te spreken.”

Kikkert is het eens met historica Nanda van der Zee, dat Wilhelmina bij de Duitse inval had moeten blijven. “Ondanks alle heldhaftige taal heeft ze haar hachje willen redden.” Maar dat de vlucht heeft bijgedragen aan de deportatie van joden, vindt hij “te kort door de bocht, onbewezen”.