Tanzania vreest invasie Burundi

DAR-ES-SALAAM, 28 AUG. Tanzania beschuldigt Burundi ervan een invasie voor te bereiden. “De situatie aan de grens verslechtert met de dag”, zei gisteren de Tanzaniaanse premier Frederick Sumaye in het parlement. “Burundi brengt steeds meer troepen naar de grens en er zijn al enkele Tanzaniaanse burgers gedood in het grensgebied”. Waarna hij dreigde: “We zullen terugslaan indien geprovoceerd.”

Volgens bronnen in de Tanzaniaanse regering wil het Burundese leger aanvallen uitvoeren in West-Tanzania tegen Burundese vluchtelingenkampen. In Burundi woedt sinds 1993 een oorlog tussen Hutu-rebellenbewegingen en het Tutsi-regeringsleger. De grootste Hutu-verzetsorganisatie werd vorig jaar uit Oost-Zaïre verdreven en zou zich gevestigd hebben onder de ongeveer 200.000 Burundese vluchtelingen in West-Tanzania.

De waarschuwing van de Tanzaniaanse premier komt nadat een voor eerder deze week geplande eerste openbare besprekingen tussen het Burundese regime en de rebellen - na bijna een jaar van uiterst moeilijke voorbereidende gesprekken achter de schermen - in de Noord-Tanzaniaanse stad Arusha werd afgelast. De vredesbesprekingen worden, namens de Organisatie van Afrikaanse Eenheid (OAE), geleid door oud-president Julius Nyerere van Tanzania. Burundi beschuldigt Nyerere echter van partijdigheid en de Burundese Tutsi-president Buyoya lijkt daarom het vredesoverleg te willen torperderen en de militaire spanningen op te voeren.

Het militaire regime van president Buyoya, die vorig jaar juli de democratisch gekozen regering van Hutu-president Ntibantuganya omver gooide, heeft sinds enkele maanden de overhand in de strijd met de Hutu-opstandelingen. In vele gebieden van het land die vorig jaar nog ontoegankelijk waren, verbeterde de veiligheidssituatie dramatisch. De bedreiging vanuit de kampen in Tanzania blijft echter bestaan en daarom zou Buyoya nu overwegen de opstandelingen buiten Burundi's landsgrenzen aan te vallen. Volgens de Tanzaniaanse minister van Buitenlandse Zaken, Jakaya Kikwete, hebben Burundese militairen geprobeerd plattegronden van de kampen te verkrijgen, evenals adressen van prominente Hutu's in ballingschap in Tanzania. Een Burundese legerwoordvoerder ontkende gisteren troepen naar de grens te sturen:“We gaan geen rebellen aanvallen in Tanzania maar we zullen ze wel aanvallen als we ze bij de grens tegenkomen.”

Tanzania ontkent onderdak te geven aan Burundese verzetsbewegingen en ook bijvoorbeeld het UNHCR, de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties, zegt dat er geen bewijzen bestaan voor militaire activiteiten in de kampen. Tanzania toont echter wel degelijk sterke sympathie voor het lot van de Hutu-meerderheid in Burundi.

Volgens speculaties in diplomatieke kringen in Dar-es-Salaam zijn Buyoya's militaire manoeuvres voor binnenlandse consumptie bedoeld. Binnen de strijdkrachten groeit het verzet tegen wat wordt gezien als Buyoya's te gematigde beleid jegens de Hutu's. De radicale Tutsi's verzetten zich tegen ieder overleg met de Hutu-verzetsbewegingen. Door een externe vijand te creëren, zou Buyoya weer een vorm van eenheid willen creëren in de legerleiding. Na vier jaar burgeroorlog en ruim 150.000 doden betekende het voor deze week geplande vredesoverleg het eerste lichtpuntje. Door de oplopende spanningen met Tanzania is dit weer snel gedoofd.