Sirenen aan de Amstel

De Amsterdamse Uitmarkt opent dit weekeinde, voor de twintigste keer, het culturele seizoen. Van een bescheiden informatiemarkt is de Uitmarkt de afgelopen jaren uitgegroeid tot een grootschalig evenement met honderden optredens en voorstellingen. Agenda maakte een selectie uit het aanbod.

Voortgestuwd door de mensenmassa, schuifelend langs informatiekraampjes en bepakt met een groeiende stapel folders, brochures en programmakranten trekken de bezoekers van de jaarlijkse Uitmarkt door Amsterdam. Af en toe wordt hun slakkengang onderbroken door de tedere danspassen van een reus in tutu. Soms trekken de goochelkunsten van een bont uitgedoste potsenmaker hun aandacht, dan weer is het een liefdevol vioolduet of zijn het de dansbare deuntjes van een dj.

Het is dit jaar de twintigste keer dat de Amsterdamse Uitmarkt het startsein geeft voor het nieuwe culturele seizoen, een initiatief dat ook in andere steden van Nederland navolging vond. Daar werd het echter nooit zo grootschalig als in de straten en theaters rond de Amstel. Dit jaar zijn er in het gebied tussen Muziektheater en Nieuwmarkt van vrijdagavond 29 tot en met zondag 31 augustus op dertig binnen- en buitenpodia maar liefst vierhonderd voorstellingen te zien. Op de informatiemarkt presenteren zo'n driehonderd theaters, gezelschappen en impressariaten hun programma.

Parallel aan de Uitmarkt wordt op zaterdag en zondag voor de achttiende maal de Amsterdamsche Boekenmarkt gehouden. In de voor deze gelegenheid tot Literaire Salon omgedoopte VPRO-studio aan de Amstel, lezen schrijvers voor uit eigen werk. Simon Vinkenoog loodst boekenliefhebbers door literair Amsterdam tijdens een speciale rondvaart.

De veelheid aan activiteiten doet niet alleen de bezoeker duizelen, maar ook de deelnemende artiesten en theatermakers. Om de aandacht te trekken van de ruim half miljoen liefhebbers van podiumkunsten, die naar verwachting ook dit jaar weer de Uitmarkt zullen bezoeken, wordt dan ook alles uit de kast gehaald. De laagdrempelige en gratis voorstellingen en acts moeten later in het seizoen weer nieuwe toeschouwers opleveren.

Voor toneelgezelschappen is het het lastigst om een 'voorproefje' te geven van een voorstelling waarvoor de repetities nog niet of nét zijn begonnnen. Reden waarom ze het meestal zoeken in spektakel. Zo trok Toneelgroep Amsterdam de afgelopen jaren de aandacht met onder andere een Wolgamannenkoor en een house-act. De Toneelschuur uit Haarlem organiseerde een karaoke-persiflage op de soap The Bold and the Beautiful. “Een muziekensemble kan een stukje spelen, Paradiso kan een bandje laten optreden en een filmfestival kan een aantal trailers vertonen”, zegt Anna van Praag, publiciteitsmedewerkster van de toneelgroep Trust en in verschillende hoedanigheden al tien jaar betrokken bij de Uitmarkt. “Toneel is echter veel afhankelijker van de plek waar het staat, het licht en het decor en bovendien geeft een losse scène meestal geen goed idee van een productie. Om die reden ontstond dit jaar onder de middelgrote toneelgezelschappen het idee om de krachten te bundelen en iets gezamenlijks te presenteren.”

Het initiatief om in een reeks 'dramatical readings' een 'bekende' Nederlander te koppelen aan een toneeltekst, lijkt al op voorhand geslaagd. Voetballer Youri Mulder en zijn vader de ex-international Jan Mulder lezen Hamlet met Trust.Toneelgroep Nieuw Amsterdam vond nieuwslezeres Noraly Beyer bereid om samen met acteur Saabri Saad El-Hamus het tragische liefdesduo te spelen uit Fassbinders Angst fressen Seele auf. Televisiepersoonlijkheid Hanneke Groenteman zal voor Art en Pro gestalte geven aan Martha uit George Albee's Who's Afraid of Virginia Woolf? Actualiteitenrubrieken, internationale sportprogramma's en ruime aandacht in de overige media verzekeren het Trust-theater zaterdag en zondag van een 'volle bak'.

Naast voorstellingen op binnenpodia staat de Uitmarkt ook elk jaar garant voor spektakel in de open lucht en dan met name op de openingsavond. Gaf het Koninklijk Concertgebouworkest een aantal jaar lang het startsein van het nieuwe culturele seizoen, vorig jaar is met die trend gebroken. Na Joep van 't Hek is nu de beurt aan cabaretière Brigitte Kaandorp. In Kaandorp over de brug (op het podium bij het Muziektheater) ontvangt zij onder andere Ellen ten Damme en de cast van de nieuwe musical De Jantjes. Een échte diva is daarna te zien als het Nederlands Filmmuseum op hetzelfde podium de stomme film The Mysterious Lady met Greta Garbo vertoond. Elders in de stad - op de Nieuwmarkt - sluiten De Nationale Reisopera en Nieuw Sinfonietta Amsterdam de openingsavond af met een één uur durende Uitmarkt-versie van Le nozze di figaro.

Of de vijfhonderdduizend mensen die zich aanstaand weekeinde zullen onderdompelen in een bad van opera, trip hop, moderne dans, poëzie, klassiek theater en experimenteel cabaret ook in de daarop volgende maanden reguliere theaterbezoekers zullen blijken is nog maar de vraag. “Maar”, motiveert Van Praag haar inspanningen, “de reden dat je het elk jaar toch weer doet, is omdat je hoopt een deel van je eigen passie voor toneel op anderen te kunnen overbrengen.”

SELECTIE

Acda & De Munnik

Thomas Acda en Paul de Munnik studeerden in 1993 af aan de Academie voor Kleinkunst. Life is what happens to you while you're busy making other plans is hun tweede theaterprogramma waarin autobiografische verhalen, crosstalks en meeslepende songs elkaar afwisselen.

*Za 14.30-15u Theater Escape (podium 3), 17-17.30u Kleine Komedie (podium 2), zo 15-15.30u Muziektent Nieuwmarkt (podium 17)

Alphenaar, Stokvis, Van Spaendonck & Schlepp

Cellist, zanger, conferencier, declamator, explicateur en voormalig artistiek leider van Toneelgroep Centrum Carel Alphenaar, mezzosopraan Ilona Stokvis, bariton Jan-Paul van Spaendonck en clavecimbelspeler en pianist Vaughan Roydon Schlepp stelden een vocaal programma samen. Onder de titel Lachen und Weinen brengen zij werken van Schubert, Beethoven, Satie, Poulenc en Weill.

*Za 12.30-13u Waalse Kerk (podium 20)

Amsterdamse Musea

Onder de naam MUSEAmsterdam presenteren zevenentwintig Amsterdamse musea zich tijdens de Uitmarkt met een tentoonstelling in de Zuiderkerk.

*Za en zo 12-18u Zuiderkerk (podium 16)

De Appel

De actrices Carline Brouwer en Mirjam Stolwijk zingen drie songs (Barbara Song, Lucy Aria en het Jaloezie Duet) uit de Driestuiversopera van Brecht.

*Za 14-14.10u, zo 16-16.10u Trusttheater (podium 21)

Art & Pro

Han Römer en Hanneke Groenteman lezen Who's Afraid of Virginia Woolf?

*Za 17.30-18u Trusttheater (podium 21)

The Bartales

“Bartel Bartels is een Amsterdams lefponumpje dat met zijn amper bekende bandje Revolver het Amerikaanse blad Billboard zo imponeerde dat het schreef dat Revolver de 'hottest unsigned band of Holland' was”, aldus de Haarlemse Courant. Inmiddels formeerde Bartels Bartales, een kruising tussen Beck, Tom Waits, Iggy Pop en Los Lobos, maar is nog steeds een lefgozertje.

*Za 23.30-24u Waterlooplein (podium 8)

Belcanto Festival Orkest

Het Belcanto Festival Dordrecht vindt in het komende seizoen voor de vijfde maal plaats. Tijdens de Uitmarkt zijn een integrale uitvoering te verwachten van de opera Il Maestro di Capella van Domenico Cimarosa en het kwintet uit L'Impressario in Angustie van dezelfde componist. Beide opera's dateren uit het einde van de 18de eeuw en steken de draak met de gangbare opera uit die tijd.

*Zo 15-15.30u Mozes & Aäronkerk (podium 9)

Bloem

De Haarlemse Björk wordt ze wel genoemd en nog voordat ze een plaat had gemaakt trad ze op bij Paul Haenen en Paul de Leeuw, stond op Lowlands, Noorderslag en het Crossing Border Festival. De 18-jarige Bloem belooft een nieuw Nederlands popfenomeen te worden.

*Zo 17.30-18u Waterlooplein (podium 8), 19.30-20u Peter Stuyvesantpodium (podium 18)

Caesar

Ze traden op op Lowlands en Noorderslag en speelden in het Amsterdamse Paradiso met het Metropole Orkest. De muziek van Caesar laat zich het beste omschrijven als een kruising tussen Nirvana, Gang of Four en Led Zeppelin.

*Zo 17-17.30u Kloveniersburgwal (podium 22)

Corrie en de Grote Brokken

De discipline en exactheid van pop- en nieuwe kunstmuziek gecombineerd met de vrijheid van jazz- en improvisatiemuziek, dat is volgens Corrie van Binsbergen de muziek van de Grote Brokken. Het levert een crossover op van rock, jazz, flamenco, trip hop en punk.

*Za 15.30-16u Peter Stuyvensantpodium (podium 18)

Cosmic Ensemble

In regie van John Leerdam en Ad van Kempen komt Cosmic Ensemble komend seizoen met een reprise van Schuldeisers van August Strindberg. Een drama over liefde, huwelijkstrouw, sterke vrouwen en verliefde dwazen. Met: Paulette Smit, Kenneth Herdigein en Pim Vosmaer.

*Za 20.30-21.45u, Trusttheater (podium 21)

Dansend hart

Dansend hart is een van de ruim 30 dansgezelschappen (o.a. Truus Bronkhorst, Cloud Chamber, Het Nationale Ballet, Angelika Oei Company, Introdans, Dansgroep Krsiztina de Châtel) die zich hebben gebundeld om hun werk onder de aandacht van het publiek te brengen. Tijdens de Uitmarkt brengen zij een krant op tabloidformaat uit - De danskrant - en zullen zij gezamenlijke optredens verzorgen.

*De dansgezelschappen zullen zich presenteren met korte optredens in De Nieuwe Theaterschool (podium 13)

Dimitri & Marcello

Voor het eerst zullen dit jaar ook dj's en vj's zich presenteren op de Uitmarkt. Dimitri en Marcello zijn twee van de meest toonaangevende Nederlandse house dj's.

*Zo 21.30-22.30u Peter Stuyvesantpodium (podium 18)

De Federatie

De Federatie leest een fragment uit Ochtend Kroniek, het nieuwste stuk van Peer Wittenbols, dat in maart 1998 in première gaat.

*Za 13.30-14u Trusttheater (podium 21)

Dick de Graaf Septet

Het Dick de Graaf Septet viert dit jaar z'n tienjarig bestaan. Tenorsaxofonist De Graaf combineert rock, latin, geïmproviseerde muziek en klassieke jazz tot een swingende eenheid.

*Za 21.30-22u Bimhuis (podium 11)

Rocq-E Harrell

Rocq-E (spreek uit Rockie) Harrell was achtergrondzangeres bij o.a. Diana Ross, Aretha Franklin, Patty Labelle en trad op in de muziekproductie Niet gesnoeid met Karin Bloemen, Adelheid Roosen en Leoni Jansen. Nu solo met haar debuutalbum Language of Love.

*Za 23-23.30u Heinekenpodium (podium 5)

Het hart bonkt

Volwassen popmuziek voor kinderen. Leoni Jansen, Lucretia van der Vloot, Rob Wiedijk en Jeroen Kramer treden op met nummers van The Troggs (Wild ding), The Beatles (ik vind het fijn) en Harry Nilsson (Boom). Muziekles met een knipoog: “Wij zeggen dat het afgelopen is en dan roepen jullie 'we want more' en dan zingen we nog een liedje.

*Za 15.30-16u Waterlooplein (podium 8)

Johan

Nederlandse Britpop? Misschien. Johan klinkt in ieder geval erg Engels, vrolijke liedjes, meerstemmige zang en soms wat gitaargeweld.

*Zo 20.30-21u Peter Stuyvesantpodium (podium 18)

Kardelen

Wereldmuziek van een stel Turkse meiden uit Helmond.

*Zo 18.30-19u Theater Escape (podium 3), 20.30-21u Waterlooplein (podium 8)

Largo

Moroc'n'roll, raï-pop, new beat gnawi, etnische funk, Arabisch-Andalusische free-jazz, kortom: Largo is Brusselse wereldmuziek.

*Za 22-22.30 Heinekenpodium (podium 5)

Liszt Ferenc Chorus

Het kamerkoor Liszt Frenc Chorus brengt vocale werken met de nadruk op Oost-Europese muziek. Tijdens hun optreden op de Uitmarkt zullen zij composities ten gehore brengen van Franz List en Mihály (Brand) Mosonyi.

*Za 16-16.30u Mozes & Aäronkerk (podium 9)

Zülfü Livaneli & Liesbeth List

Beiden zongen ooit met de Griekse zanger Theodorakis: Zülfü Livaneli en Liesbeth List. Het komende seizoen brengen zij een programma met levensliederen uit de Oriënt en het Westen.

*Zo 15-15.30u, 19-19.30u Heinekenpodium (podium 5)

Het Muldrow Trio

Het Muldrow Trio bestaat uit tenor Henry Muldrow, sopraansaxofonist en dichter Olaf Zwetsloot en pianist Konrad Koselleck. Zij brengen een zelfgeschreven repertoire gebaseerd op poëtische teksten. Humor en introspectie, lichtvoetigheid en ernst kenmerken hun cabareteske nummers.

*Za 13-13.30u Mozes & Aäronkerk (podium 9), 17-17.30u Synagoge Uilenburg (podium 10)

De Nieuw Amsterdam

Noralie Beijer en Saabri Saad El Hamus lezen Angst essen Seele auf van R.W. Fassbinder.

*Za 14.30-15u Trusttheater (podium 21)

October Music: Maarten Koningsberger & Kelvin Grout

Bariton Maarten Koningsberger en pianist Kelvin Grout brengen muziek van o.a. Benjamin Britten ten gehore.

*Za 14-14.30 Mozes & Aäronkerk (podium 9), 15.30-16u Waalse Kerk (podium 20)

Perdu

Perdu is een literaire stichting die een podium biedt aan jonge en experimentele literatuur. Perdu beheert een boekhandel, een uitgeverij en organiseert literaire avonden. Op de Uitmarkt worden optredens verwacht van o.a. Abdelkader Benali, Rascha Peper, Manon Uphoff en Theodor Holman.

*Za, zo tussen 14-17.30u inl 020-4220542/ 6276295

Rex

Voormalig Fatal Flowers-voorman Richard Janssen speelt onder de naam Rex (een eenmansband) het album Love Baby Love vol met melancholieke liefdesliedjes en brengt ze live ten gehore.

*Zo 19.30-20u Waterlooplein (podium 8)

Maarten van Rozendaal & Egon Kracht

De Nederlandse Tom Waits wordt hij wel genoemd, de 35-jarige dichter-zanger Maarten van Roozendaal. Hij zingt tragi-komische 'verhaaltjes' over drankmisbruik en persoonlijk leed. Roozendaal wordt begeleid door Egon Kracht op contrabas.

*Za 16-16.30u Muziektent Nieuwmarkt (podium 17), 20-20.30u Jodenbreestraat (podium 14) Maarten van Roozendaal solo.

Scapino Rotterdam

Scapino Rotterdam brengt dit seizoen de wereldpremière van Nico, een avondvullende dansproductie naar het leven van de legendarische (Velvet Underground-) zangeres Nico. Via een filmrol in Federico Fellini's La Dolce Vita en een internationale carrière als fotomodel kwam zij begin jaren zestig terecht in de New Yorkse kunst-scene rondom Andy Warhol. John Cale componeerde de muziek en Ed Wubbe verzorgde de choreografie.

*14.30-15u, 17.30-18u Het Muziektheater (podium 6)

Spargo

You and me, Head up to the sky en One night affair, wie herinnert zich deze hits van Spargo niet? Na een afwezigheid van ruim 10 jaar, heeft de Amsterdamse band besloten weer te gaan optreden. Het afsluitingsoptreden dat de band op 30 aug zal geven op het podium op de Nieuwmarkt betekent het startsein voor een nieuwe toernee.

*Za 22.45-23.30u Waalse Kerk (podium 20)

Toneelgroep Amsterdam

Toneelgroep Amsterdam brengt hún versie van Wiplala van Annie M.G. Schmidt.

*Za 16.30-17u, 17.30-18u Theaterschool Theater (podium 13), zo 13.30-14, 15.30-16u Trusttheater (podium 21)

De Trust

Jan en Yourie Mulder lezen met actrice Anneke Blok scènes uit Hamlet.

*Zo 14.30-15u Trusttheater (podium 21)

Orkest de Volharding

Een voorproefje van het jubileumprogramma dat Orkest de Volharding dit najaar in theater Carré in Amsterdam zal brengen, waar o.a. het door oprichter Louis Andriessen geschreven stuk De Volharding opnieuw zal worden uitgevoerd.

*

Het vervolg

Gerard Reve en actrice Ella van Drumpt lezen uit De Avonden.

*Zo 17.30-18u Trusttheater (podium 21)

V.T.P. Tent

De vereniging van Theater- en TelevisieProducenten presenteert dit jaar voor het eerst al haar leden - naast de reguliere Uitmarktoptredens - op een lokatie. In de Muziektent op de Nieuwmarkt zullen talkshows worden gehouden en treden o.a. Thomas van Luyn, Hester Macrander, David Vos, Zwoelie Troelies, Trio Bier en Het duo de drie koeien op.

*Muziektent Nieuwmarkt (podium 17)

artiesten en lokaties onder voorbehoud