Noord-Korea blijft weg bij overleg VS

TOKIO, 28 AUG. Noord-Koreaanse functionarissen zijn gisteren niet verschenen bij geplande onderhandelingen met de Verenigde Staten over Noord-Koreaanse rakethandel.

De reden is de “zware belediging” door de Amerikaanse bekendmaking een dag eerder om asiel te verlenen aan de Noord-Koreaanse ambassadeur Chang Sung-gil en zijn broer, eveneens diplomaat. Het overlopen van de broers Chang vertroebelt aldus de relaties met Noord-Korea die juist op verschillende fronten aan de betere hand leken.

Het Noord-Koreaanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft gisteren geëist dat de VS de overlopers uitlevert. De twee zouden “criminelen” zijn die geld hebben verduisterd en staatsgeheimen hebben laten uitlekken. Tegelijkertijd maakte de Noord-Koreaanse vertegenwoordiger bij de Verenigde Naties in Genève gisteren bekend dat zijn land het VN-verdrag over burgerlijke en politieke rechten uit 1976 heeft opgezegd. Reden voor de opzegging is de kritiek die een VN-commissie vorige week leverde op de beperkte rechten die de Noord-Koreaanse bevolking geniet.

De gesprekken die gisteren in New York plaats hadden moeten hebben, hadden als onderwerp de Noord-Koreaanse export van Scud-raketten aan landen in het Midden-Oosten als Iran en Syrië. Voor de VS en bondgenoot Israel is deze export naar het instabiele Midden-Oosten een bron van zorgen. Chang Sung-gil was als Noord-Koreaans ambassadeur in Egypte “verantwoordelijk voor de verkoop van Scud-raketten in het Midden-Oosten”, zo berichtte de Zuid-Koreaanse Korean Press Service gisteren, en zou dus “over waardevolle informatie” bezitten.

Volgens een Amerikaanse functionaris zijn de gesprekken nu “uitgesteld”. De Amerikaanse woordvoerder James Rubin reageerde gisteren gelaten op dit uitstel: “De mensen die zich met dit probleem bezighouden, zijn lange-afstandslopers. Ze hebben al veel ups en downs meegemaakt in de onderhandelingen met Noord-Korea.” De VS verwachten niet dat de huidige strubbelingen invloed hebben op de vredesbesprekingen tussen Noord- en Zuid-Korea, China en de VS, waarvoor in september de volgende ronde op de agenda staat.

Voor Noord-Korea, dat wordt geplaagd door hongersnood en een krimpende economie, is de omstreden verkoop van Scud-raketten een belangrijke bron van inkomsten. Volgens de VS heeft Noord-Korea inmiddels 370 raketten verkocht aan Arabische landen. Noord-Korea zou in staat zijn per jaar 150 stuks van deze van oorsprong Sovjet-Russische raketten te produceren. Een Amerikaanse delegatie van volksvertegenwoordigers kreeg begin deze maand dan ook in de Noord-Koreaanse hoofdstad Pyongyang te horen: “Als de VS willen dat wij met de export naar het Midden-Oosten stoppen, dan moeten jullie zelf de raketten kopen.” Noord-Korea is niet van plan de export van een van zijn weinige internationaal succesvolle produkten zonder slag of stoot op te geven.