Hooligans verliezen slag in Haarlem

De afgelopen weken verschenen 46 verdachten van de 'veldslag in Beverwijk' voor de rechtbank van Haarlem. Een groot deel van hen kreeg celstraf. Maar de moordenaar van Carlo Picornie loopt vrijwel zeker nog vrij rond.

HAARLEM, 28 AUG. Met verende tred lopen de drie mannen door de rustige, smalle straat in het centrum van Haarlem. De kaalgeschoren hoofden gaan met snelle rukjes spiedend van links naar rechts en om beurten kijkt een van hen achterom. Voor de argeloze voorbijganger lijkt er op deze drukkende woensdagmiddag niets aan de hand in het straatje. “Die daar, dat is vast een jood”, mompelt een van de drie. “Doorlopen dan, wie weet zitten er meer”, zegt de tweede. Bij de auto oppert de eerste: “Bij het station zitten vast veel meer joden, moeten we even kijken?”. De jongste van het stel begint alvast een paar klinkers los te wrikken. “Geintje.”

De drie supporters van de voetbalclub Feyenoord hebben enkele minuten eerder de Haarlemse rechtbank verlaten, waar ze door de politierechter zijn veroordeeld tot zes maanden gevangenisstraf, waarvan twee voorwaardelijk. Hun is ook een stadionverbod opgelegd van twee jaar. Het trio was op 23 maart van dit jaar betrokken bij de 'veldslag van Beverwijk' tussen honderden aanhangers van Feyenoord en Ajax, door de Rotterdammers joden genoemd.

Zo'n straf is “balen natuurlijk”, maar het leven van de Feyenoord-supporters is de afgelopen weken beheerst door de angst te grazen te worden genomen door aanhangers van Ajax, nog altijd woedend over de dood van hun voorman Carlo Picornie. Enkele 'Feyenoorders' zijn immers al gebeld met de mededeling dat de dood van Picornie binnenkort zal worden gewroken?, zo vertellen ze elkaar tijdens de pauzes in het proces. Met gierende banden scheuren de drie uit het centrum van Haarlem weg.

Twee weken lang is het gerechtsgebouw in deze stad bezocht door hooligans van zowel Ajax als Feyenoord. Wanneer aanhangers van beide groepen toevallig tegelijkertijd in de hal op hun beurt wachtten, keken ze elkaar dreigend aan of sisten in het voorbijgaan een scheldwoord of bedreiging. Vorige week behandelde de meervoudige strafkamer van de rechtbank veertien zware zaken tegen Feyenoord-supporters waarin doodslag of poging daartoe ten laste was gelegd. Veel van de verdachten, meestal lid van de supportersorganisatie Sportclub Feyenoord (SCF), zaten nog in voorarrest. In negen gevallen kwam het tot een eis: anderhalf tot vijf jaar gevangenisstraf. Maandag volgt de uitspraak. De overige zaken werden aangehouden.

De raadslieden van de supporters hebben herhaaldelijk hun ongenoegen over de zware eisen bekendgemaakt. Ze voeren aan dat het bewijs tegen hun cliënten, in de meeste gevallen gebaseerd op verklaringen van andere supporters, “rammelt, dan wel zeer gebrekkig is”. Een strafblad of een SCF-tatoeage - in Gothische letters - golden als verzwarende omstandigheid. Voor de rechters (men wisselt elkaar af) lag de zaak niet ingewikkeld: “Wie er bij was verdient straf”. Een van de verdachten werd voorgehouden: “U wilde er zo graag bij horen, u hoort er nu ook echt bij.” Waarna de zoveelste celstraf werd opgelegd.

Deze week volgden in een marathonzitting van drie dagen de 32 lichtere gevallen. De verbazing en onvrede bij de - vaak jonge - advocaten van deze supporters was zo mogelijk nog groter. Na de voorafgaande week hadden ze het idee dat de rechters hun beslissing eigenlijk al hadden genomen. Een van hen begon zuchtend aan zijn taak: “Ik heb het gevoel dat we hier een wedstrijd spelen waarin ik op voorhand met 3-0 achter sta.” Drieëntwintig supporters kregen gevangenisstraffen van zes maanden waarvan twee voorwaardelijk. Vier supporters moeten 180 uur dienstverlening verrichten, in twee gevallen werd het openbaar ministerie niet ontvankelijk verklaard en drie zaken werden aangehouden.

De advocaten vinden veel celstraffen niet op hun plaats omdat volgens hen niet alle cliënten een even groot aandeel in de veldslag hadden. De een liep in het veld te zwaaien met een rubber strip (afkomstig uit een vernielde auto), de ander bekogelde het andere kamp met keien of sloeg erop los met een bezemsteel of paraplu. Politierechter C. Beyer-Lazonder verdedigde gisteren in de laatste zitting de werkwijze van de rechtbank. “In zekere zin is het eenheidsworst. Maar we maken het wel persoonlijk.” De gebeurtenis bij Beverwijk heeft volgens haar de samenleving ernstig geschokt. “Het was een middeleeuwse slachtpartij waarbij iemand zelfs een 'goedendag' (een stuk hout met een ketting waaraan een bal hangt van steen of ijzer, red.) heeft gebruikt.” Veel vonnissen van deze week waren gebaseerd op artikel 308 uit het wetboek van strafrecht dat “opzettelijk deelnemen aan een aanval of vechterij” strafbaar stelt. Het woord 'vechterij' wordt vandaag de dag niet meer gebruikt, maar volgens Beyer “lijkt het artikel geschreven voor deze zaak”.

De Haarlemse rechters maakten de afgelopen dagen kennis met bijzondere types als: de regelneef, de rooie, de lange, de kikker, de relnegers, de mini-hooligan. Leden van het circuit van de harde supporterskernen van beide clubs staan onder deze bijnamen bekend. Zij hebben banen als glazenwasser, monteur en huisschilder of werken in kassen. Sommigen dreigen door de gevangenisstraf hun baan kwijt te raken. Veel van de verdachten waren al eens veroordeeld voor het plegen van geweld.

Het OM en de rechters in Haarlemse hebben de afgelopen weken met hun “geen flauwekul”-aanpak duidelijk willen maken dat voetbalvandalisme een kwaad is dat de kop in moet worden gedrukt. Over enkele maanden, als een aantal grote wedstrijden zijn gespeeld, zal blijken of de Haarlemse aanpak heeft gewerkt.

Van de negen verdachten bracht het OM er vorige week maar twee direct in verband met de doodslag op Carlo Picornie. Een van hen heeft gezegd Picornie te hebben geslagen, maar niet gestoken. De man die de ajacied daadwerkelijk doodstak loopt vrijwel zeker nog vrij rond.