Triple X festival brengt beeldende kunst, theater, performance en muziek samen; Een kapel met een sensueel velours tapijt

Tentoonstelling: 'Citadel', Triple X festival. T/m 7/9 op het terrein van de Westergasfabriek in Amsterdam. Informatie over de voorstellingen à ƒ 17,50: 020-420 5316. Op zaterdag 30/8 DanceMusicImage Night 'Submerge', van 22 tot 5u. (entree ƒ 25,-).

AMSTERDAM, 27 AUG. Met een ruk richt de opblaasbare plattegrond van Nederland zich op, en razendsnel vullen de opstaande randen zich met lucht. Daar waar eigenlijk land hoort te zijn, wordt nu een bassin uitgespaard dat straks gevuld wordt met water, waarin w.c.-eend-flessen met aandrijving zullen rondzwemmen. Dit kunstwerk van de in Nederland wonende Italiaan Federico D'Orazio is te zien op de tentoonstelling Citadel, die deel uit maakt van het Triple X festival. Vanavond om zeven uur wordt het geopend op het terrein van de Westergasfabriek in Amsterdam.

Het is de vierde editie van dit festival dat beeldende kunst, performance, theater en muziek gedurende tien dagen bijeenbrengt en zoveel mogelijk vermengt. Geëngageerde kunst staat er hoog in het vaandel; ditmaal is werk van vijftien kunstenaars samengebracht rond het sleutelwoord 'citadel', dat vragen moet opwerpen als: is de hedendaagse kunst een gesloten wereld, en is dat goed of juist niet?

Een kwestie die zo breed is als de kunst zelf, en dus nogal vrijblijvend.

Net als vorige jaren is de belangrijkste karakteristiek van Triple X dat de meeste deelnemers onder de veertig zijn en uit allerlei windstreken komen. Al hebben sommigen inderdaad een min of meer gesloten ruimte nagestreefd, zoals de Israeliër Ram Katzir. Hij richtte een voormalige kapel in het machinegebouw in als kerkje maar bedekte de vloer met sensueel velours, waardoor de kerkse strengheid is verdwenen. Roy Villevoye en Tiong Ang tonen een videoinstallatie waarin we mensen zien kijken naar van alles behalve naar de toeschouwer. Die krijgt echter alsnog toegang tot de beelden aangereikt in de vorm van een boek met fotosequenties; ze vertellen kleine verhaaltjes waarmee de videobeelden een context krijgen. Deze installatie is bedoeld als commentaar op het trendy woord 'interactief'. “Daar heb je echt geen muis voor nodig”, aldus de kunstenaars.

Want natuurlijk ontbreken de elektronische media niet op het festival: via http:/www.xs4a ll.nl/~mouche kun je contact leggen met het meisje Mouchette dat sinds 1985 in het Internet woont en van daaruit wonderlijke gedichten in een eigen grammatica de wereld in stuurt. Loodwick Press Images toont daarentegen wat er kan gebeuren als een gesloten wereld uiteenvalt; in de Gashouder tonen zij een fotoreportage van de grootste bronzen kop van Lenin, die dankzij een meerderheid van de Siberische bevolking op zijn voetstuk mocht blijven staan.

In dit indrukwekkendste gebouw van de Westergasfabriek, met zijn enorme koepel, heeft een meerderheid van de kunstenaars onderdak gevonden. De Moldavische kunstenaars Sadovnikov en Scerbina stelden er naast een guillotine een Laatste Avondmaal op met 12 paar bebloede handschoenen op tafel. Niet bepaald subtiel, deze boodschap, in tegenstelling tot de foto's en videofilm van de Iranese Shirin Neshat, die de positie van de vrouw in een orthodox-islamatische cultuur eerder voelbaar maakt dan uitlegt. Maar net als de meeste deelnemers exposeerde zij al eerder in Amsterdam (bij galerie Lumen Travo). Triple X is een sympathiek initiatief, maar om de belofte van vernieuwing gestand te doen zou het met meer onbekende kunstenaars moeten komen.

Het performance-weekend van 6 en 7 september benadert dat doel misschien dichter: in hoog tempo zullen daar zo'n 25 verschillende voorstellingen te zien zijn. En dat zie je niet gauw ergens anders.