The 39 steps

In het Filmmuseum worden deze zomer bijna alle films van Alfred Hitchcock vertoond. 'Wat een zegen om actiefilms te kunnen maken in 1938', schrijft Paula van der Oest over 'The 39 Steps'.

Een argeloze bezoeker van een show waarin een geheugen-artiest zijn kunsten vertoont, wordt eerst geconfronteerd met schoten in de menigte, en vervolgens met een onbekende vrouw die hem bij de uitgang vraagt of ze met hem mee naar huis mag. Hij vraagt: 'What's the idea?', maar krijgt geen antwoord en zal er de hele verdere film naar blijven zoeken.

Ze eet zijn halve koelkast leeg, slaapt in zijn bed terwijl hij op de bank gaat (de film dateert van 1938), wankelt 's ochtends de gang op met een mes in haar rug, en stort voor zijn ogen neer. De arme held weet niets van haar, behalve dat ze 'freelance' is, misschien wel actrice ('but not the way you mean'), dat ze moet voorkomen dat een staatsgeheim het land uit wordt gesmokkeld en dat ze wordt achtervolgd door twee gleufhoeden die iets met 'the 39 steps' te maken hebben. Zijn enige aanknopingspunt is een stukje landkaart van Schotland waarop een dorp is omcirkeld.

De held besluit zelf naar Schotland te gaan, niet in de laatste plaats om zijn onschuld aan te tonen. Op zijn hielen gezeten door de twee gleufhoeden gaat hij op zoek naar het geheim van 'the 39 steps'. In één shot zie je zowel de held en zijn medespeelster (er kruisen natuurlijk vele mooie dames zijn pad, maar eentje wordt er door de gleufhoeden aan hem vastgeketend met een handboei en die blijft dus) ontsnappen onder een bruggetje terwijl daar bovenop hun achtervolgers beduusd staan te kijken.

Wat een zegen om actiefilms te kunnen maken in 1938! Er is maar één vuistslagje nodig om iemand uit te schakelen, geen mitrailleurs, kettingzagen, handgranaten. Niks geen gewenning bij het publiek aan het moordende tempo van vertellen van Amerikaanse actiefilms, aan de duizenden shotwissels, de evenzovele special effects. Om alle andere redenen prefereer ik het om ver ná 1945 geboren te zijn, maar voor het maken van actiefilms in Nederland (het oude liedje: geen geld, en daarom: te weinig tijd, te weinig shots) zou ik liever van vóór de oorlog zijn.

De held slaagt er in om het plaatsje in Schotland te bereiken, maar loopt daar regelrecht in de armen van de grootste schurk van de film. Na een aantal tragikomische verwikkelingen slaagt hij erin het geheim van 'the 39 steps (een echt Hitchcock-geheim) te achterhalen, de verdenking van moord af te wentelen, en wie weet wel voor eeuwig vastgeketend te blijven aan zijn mooie medespeelster. Happy ends zijn van alle tijden.

The 39 Steps is niet meer te zien in het Filmmuseum. De film is wel te huur in de betere videotheek.