Verdacht van subversie; MI5 volgde politici van kabinet Blair

LONDEN, 25 AUG. Twee leden van de Britse Labourregering zijn jarenlang door MI5, de binnenlandse veiligheidsdienst, gevolgd. Een van hen is Jack Straw die sinds kort als minister van Binnenlandse Zaken verantwoordelijk voor de dienst is.

Straw werd verdacht van subversieve activiteiten omdat hij van 1969 tot 1971 president was van de National Union of Students, de studentenvakbond, en als actievoerder op de universiteit van Leeds in contact kwam met communisten. Peter Mandelson, rechterhand van premier Blair als staatssecretaris zonder portefeuille, was volgens de dossiers van MI5 lid van de Young Communist League en trad in 1973 toe tot de Communistische partij. Mandelsons telefoon werd afgeluisterd en zijn dossier werd bijgehouden tot ten minste 1992 toen hij al lid van het Lagerhuis was.

Een voormalige medewerker van de veiligheidsdienst, David Shayler, kwam gisteren met deze onthullingen in de Britse zondagskrant Mail on Sunday. Volgens Shayler werd MI5 zelfs na de val van de Berlijnse muur in de beginjaren negentig nog geobsedeerd door het Rode Gevaar. Hij noemt de dienst “paranoïde”. De organisatie “toonde weinig neiging om zich aan te passen aan de gevaren die het Verenigd Koninkrijk bedreigen in het tijdperk na de Koude Oorlog”.

Shayler was journalist van de Sunday Times voordat hij in 1990 in dienst trad bij de veiligheidsdienst. Vijf maanden geleden nam hij ontslag. Als reden noemt hij de overmatig bureaucratische procedures om toestemming voor het plaatsen van afluisterapparatuur te krijgen terwijl de organisatie bezig was met onderzoek tegen Libische terroristen.

Het ministerie van Binnenlandse Zaken stelt een onderzoek in om vast te stellen of Shayler voor de rechter gebracht moet worden voor het onthullen van staatsgeheimen; een gebruikelijke overheidsreactie op medewerkers van de veiligheidsdienst die uit de school hebben geklapt. Leden van de Lagerhuiscommissie voor Veiligheidszaken hebben al aangekondigd dat ze de veiligheidsdienst ter verantwoording willen roepen. Ze willen weten wat MI5 doet met de dossiers van Britten die ooit van staatsondermijnende activiteiten zijn verdacht. Tot deze tienduizenden burgers behoorde volgens Shaylor ook John Lennon, het bij een aanslag omgekomen lid van The Beatles. Eerder was al bekend dat Lennon vanwege zijn linkse symphatieën in de Verenigde Staten door de CIA in de gaten werd gehouden. MI5 ging de gangen na van de ex-Beatle omdat hij geld zou hebben gegeven aan de Trotskyite Workers Revolutionary Party, een communistische splintergroep. Shaylor zegt dat zich in het dossier ook de hand geschreven versie van het lied 'Working Class Hero' bevindt.

Volgens de ex-medewerker van de veiligheidsdienst hield MI5 ook een dossier bij dat 'Subversie in de eigentijdse muziek' werd gedoopt. Dat dossier bevat ondermeer belastende gegevens over UB40, de Sex Pistols en de anarchistische rockgroep Crass. Shayler onthulde verder dat de dienst enkele jaren geleden heeft overwogen om in te breken bij de adjunct-chef Buitenland van The Guardian, Victoria Brittain. Ze werd, naar bleek ten onrechte, verdacht van betrokkenheid bij een Libische operatie om geld te 'witten'.

Eerdere onthullingen over MI5 hebben de laatste jaren geleid tot een ingrijpende reorganisatie van de dienst. Volgens de organisatie wordt tegenwoordig nauwelijks meer aandacht besteed aan 'subversieve elementen'. MI5 telt 2.000 medewerkers en heeft een begroting van 170 miljoen pond.