Onnavolgbare Arveladze laat PSV'ers zijn hielen zien

BREDA, 25 AUG. Een Georgische tweeling van 24 jaar is druk doende het Nederlandse voetbal te verrijken. Shota Arveladze is bij Ajax na twee (halve) competitiewedstrijden al topschutter met drie doelpunten en zijn broer Archil is bij NAC de onbetwiste smaakmaker. Wat de laatste gisteren af en toe tegen PSV liet zien, was van een artistiek niveau dat zelfs de grootste Nederlandse talenten zelden halen.

Het kan bijna niet anders dan dat de leiding van PSV gisteren na het gelijkspel (3-3) in Breda heeft gedacht waarom zij niet zo'n voetballer hebben kunnen vinden.

In plaats van een Georgiër heeft PSV zich een paar weken geleden verzekerd van de diensten van de Deen Peter Möller. Deze zal zonder twijfel in zijn eigen land als aanvaller een goede indruk hebben achtergelaten, anders was hij geen Deens international geworden. Maar of Möller (als vervanger van Nilis) de spits is die PSV in de kampioensrace met Ajax en Feyenoord overeind kan houden, moet worden betwijfeld. Groot, stijf en traag speelde de Deen vergeleken met Arveladze, die lichtvoetig, behendig, balvaardig en slagvaardig is. En dan te bedenken dat hij samen met zijn broer enige tijd in de anonimiteit van de Turkse competitie bij Trabzonspor heeft gespeeld.

Van Ajax-spits Shota was bekend dat hij in Turkije het ene na het andere doelpunt maakte. Van zijn broer Archil was minder bekend, mogelijk omdat hij veel en lang geblesseerd is geweest. Maar nu al is in Nederland de vraag gerezen wie de beste is van de eeneiige tweeling. Heeft Ajax wel de goede Arveladze gekocht? Heeft NAC niet de echte en de beste? NAC-trainer Herbert Neumann zei gisteren dat hij al langer wist dat Archil een speler is die “qua talent en mogelijkheden ver boven het gemiddelde uitsteekt”. Als trainer van Istanbulspor had hij de Arveladzes bij Trabzonspor menigmaal aan het werk gezien en Ajax-trainer en vriend Olsen geadviseerd Shota te nemen. Verrast was hij dus allerminst.

Dat was PSV wèl. Stam en Valckx, twee oer-Hollandse types in de verdediging van de kampioen werden soms op kinderlijk eenvoudige wijze door Archil Arveladze op het verkeerde been gezet. Een gevoel van plaatsvervangende schaamte maakte zich van veel toeschouwers meester wanneer zij Stam en Valckx, maar ook minder stramme PSV'ers op hun rug zagen gaan na een onnavolgbare kap- of schijnbeweging van de Georgische international.

Na nog geen tien minuten spelen liet Zenden zich verleiden tot een overtreding op Arveladze op de rand van het strafschopgebied. Misschien was de ingreep van de PSV-aanvaller niet eens moedwillig. De slalom van de NAC-spits langs drie PSV'ers was zo onnavolgbaar dat Zenden in een reflex Arveladze neerlegde. Arveladze nam de strafschop zelf en scoorde: 1-0.

Ook daarna liet hij fraaie staaltjes zien van dribbeltechniek. Een heel enkele keer waren zijn acties in strijd met het belang van het elftal en waren zijn manoeuvres te solistisch. Maar gelukkig zijn er nog voetballers die wat laten zien.

Nog meer Nigerianen, nog meer Brazilianen en nog meer Georgiërs - dat zou mooi zijn. In 1981 won Dinamo Tblisi de Europa Cup voor bekerwinnaars. Het elftal uit de Sovjet-staat bracht in het Centraal-stadion van Tblisi 80.000 Georgiërs in extase met verfijnd voetbal, waar technische hoogstandjes en snelle passeerbewegingen de boventoon voerden. Met de speelse libero Chivadze, de arrogante spelmaker Kipiani en de onnavolgbare aanvallers Soelakvelidze en Shengelia. Dat was weer eens wat anders dan de systeem-voetballers van Dinamo Kiev die een paar jaar eerder Europa veroverden. Wie Shota en Archil Arveladze aan het werk heeft gezien, denkt met weemoed terug aan de besnorde voetballers van Dinamo Tblisi en snakt naar meer van dit soort spelers.

Niet alleen Archil Arveladze was gisteren een kwelgeest voor PSV. De Georgiër viel weliswaar op door zijn prachtige staaltjes voetbal, maar zijn ploeggenoot Alfred Schreuder was toch de beste man van het veld. Deze Gelderlander en oud-PSV-jeugdspeler verdeelde het spel beheerst en vakkundig. Hij en de meeste van zijn medespelers paarden inzet aan inzicht en lieten zich niet intimideren door de faam van de landskampioen.

PSV-trainer Dick Advocaat was de zenuwen niet meer de baas na het puntenverlies tegen NAC. Zijn elftal had niet bijzonder goed en gretig gespeeld, maar was eigenlijk toch de meerdere geweest van NAC. Fouten in de verdediging, te weinig inzet op het middenveld en een schutterende aanvalslinie waren PSV bijna fataal geworden. Na afloop wierp de teleurgestelde Advocaat zich op als de beschermheer van Möller. De Deen moest zich nog aanpassen, de schuld mocht niet bij Möller worden gezocht, meende hij. Het was even of de trainer zich opgejaagd voelde door de duivel. Daarvoor lijkt het nog te vroeg.

PSV leed gisteren in de tweede wedstrijd van het seizoen zijn eerste puntenverlies. Tegen NAC kwam de landskampioen in Breda niet verder dan 3-3. PSV had geen greep op de snelle uitvallen van NAC, geleid door Schreuder en Arveladze. In de negende minuut legde Zenden Arveladze neer in het strafschopgebied. De Georgiër scoorde uit de strafschop 1-0. Uit een hoekschop van Jonk maakte Zenden drie minuten later met een kopbal de gelijkmaker, 1-1.

NAC bleef vertrouwen op zijn strijdplan. Cocu legde Arveladze neer op de rand van het strafschopgebied, maar kreeg geen gele kaart van scheidsrechter Van der Ende. Vampeta kreeg even later wel een gele kaart, evenals Numan. Maar toen Cocu NAC-speler Scheepers onderuit liep, bleef hem opnieuw een kaart bespaard. In de dertigste minuut passeerde Brusselers met een fraaie trap de nogal traag reagerende doelman Koch, 2-1. Fraaier was het doelpunt van Stewart, na een dieptepass van Schreuder: 3-1.

Met Bruggink voor Möller en Iwan voor Vampeta zette PSV de achtervolging in. Maar eerst moest doelman Koch een schot van Brusselers na een pass van Arveladze stoppen. Uit een voorzet van Zenden kopte Cocu in de 62ste minuut PSV naar 3-2. Vier minuten later scoorde Bruggink 3-3. PSV kreeg nog kansen en meende aanspraak te mogen maken op een strafschop bij twee handsballen van Schreuder. NAC hield stand en vierde het gelijkspel als een overwinning.